Met een boekenclub wordt tegenwoordig vaak gerefereerd naar een groep mensen die regelmatig bijeenkomt om een vooraf gekozen boek te bespreken. Tijdens deze bijeenkomsten wisselen de deelnemers meningen, interpretaties en leeservaringen uit over het gelezen boek.
Een boekenclub kan ook refereren naar een commerciële organisatie die oorspronkelijk boeken en grammofoonplaten maar later ook producten als cd's en dvd's vaak met korting aanbiedt. Dit is tegenwoordig niet zo gebruikelijk meer.
Hedendaagse boekenclub Boekenclubs waarbij een groep mensen bijeenkomt om een boek te bespreken kunnen zich richten op uiteenlopende genres, auteurs of thema's en variëren van informele vriendengroepen tot georganiseerde leeskringen die verbonden zijn aan bibliotheken, boekhandels of culturele instellingen.
Het doel van een boekenclub is doorgaans het bevorderen van leesplezier, literaire verdieping en sociale interactie. De frequentie van bijeenkomsten en de manier waarop boeken worden geselecteerd verschillen per groep. Naast fysieke bijeenkomsten bestaan er ook online boekenclubs, waarbij deelnemers via digitale platforms met elkaar over literatuur discussiëren, een voorbeeld hiervan is het platform boekenclubje.com.
Positieve effecten boekenclub Deelname aan een boekenclub kan positieve effecten hebben op het sociale en psychologische welzijn. Wetenschappelijk onderzoek naar shared reading (lezen in groepsverband) wijst erop dat dergelijke activiteiten kunnen bijdragen aan een groter gevoel van verbondenheid, verbeterd welzijn en een vermindering van gevoelens van eenzaamheid Milani et al. (2025), Shared reading interventions to promote psychosocial well-being in older adults: a systematic review, Health Promotion International. Via Oxford Academic. .
Daarnaast kunnen groepsgesprekken over literatuur cognitieve stimulatie en empathisch vermogen bevorderen. De beschikbare wetenschappelijke literatuur beschouwt deze effecten als veelbelovend, al is aanvullend onderzoek nodig om de omvang en de langetermijneffecten vast te stellen.
Aansluiten bij een boekenclub Wie zich bij een boekenclub wil aansluiten, kan bestaande leesgroepen vinden via bibliotheken, boekhandels, culturele instellingen of online platforms. Ook sociale media en lokale verenigingen kunnen mogelijkheden bieden om andere lezers met vergelijkbare interesses te ontmoeten.
Het starten van een eigen boekenclub kan door een kleine groep geïnteresseerden samen te brengen en afspraken te maken over de frequentie van bijeenkomsten, de keuze van boeken en de manier waarop de gesprekken worden georganiseerd.
Werkwijze boekenclub als commerciële organisatie Om gebruik te kunnen maken van hun diensten moet men eerst lid van zo'n 'club' worden en verplicht men zich om bijvoorbeeld per kwartaal iets af te nemen. In tegenstelling tot boekwinkels kunnen de leden alleen producten bestellen die in het steeds wisselend assortiment zijn opgenomen. Om hieruit een keuze te maken krijgen de leden informatie via een catalogus of meer recent via internet. Als er niet op tijd een keuze wordt gemaakt dan zitten de leden automatisch vast aan de 'kwartaalkeuze'. Traditioneel zijn deze clubs het eigendom van uitgevers. Uitgevers bieden via boekenclubs boeken tegen een lagere prijs dan de Wettelijke vaste boekenprijs die in de boekhandel wordt gehanteerd.
Geschiedenis in Nederland In Nederland is de oudste boekenclub de Nederlandse Boekenclub (NBC) die al bestond voor de Tweede Wereldoorlog. Naar voorbeeld van de Amerikaanse 'Book of the Month Club' werd het in Den Haag als een familiebedrijf opgericht. In 1948 richtten 5 uitgevers samen De Muiderkring opDe voorloper hiervan was de gelijknamige boekenclub, opgericht in december 1940 door de Amsterdamsche Boek- en courantmij (ABC) om werk te bieden aan bij De Arbeiderspers ontslagen joodse medewerkers. In mei 1942 werd de club door de Duitsers verboden. (F. Doppenberg, "De Arbeiderspers moest blijven marcheren" (2009), p. 63-64), later kwamen daarbij de Nederlandse Lezers Kring (NLK, 1966), de Europaclub (1967, toen ze ook in België leden gingen werven werd dat hernoemd tot Europaclub Internationaal wat daarna afgekort werd tot ECI) en Boek en Plaat.
In 1985 nam het Duitse Bertelsmann, dat toen al een meerderheidsbelang had in ECI, de grote concurrent NBC over. Ook de combinatie NLK/Boek en Plaat werd door ECI overgenomen. Lange tijd vielen in Nederland de grote boekenclubs allemaal onder Bertelsmann die ze heeft ondergebracht in de divisie Direct Group. In december 2008 werd ECI echter verkocht aan investeringsgroep Clearwood, geleid door een groep Nederlandse ondernemers. Na een faillissement volgde een doorstart en is ECI in 2014 voortgezet door mediabedrijf Novamedia.Algemeen Dagblad, 3 februari 2014, Novamedia maakt doorstart met failliete boekenclub ECI
Boekenclub