Het Reichssicherheitshauptamt (RSHA) was de overkoepelende veiligheidsdienst van het Derde Rijk, opgericht door Heinrich Himmler op 27 september 1939Yerger 1997, p.15.. De organisatie bestond uit een samensmelting van de Sicherheitsdienst, de Gestapo en de Kriminalpolizei. Het doel van de organisatie was alle "vijanden van het Rijk" te bestrijden, binnen of buiten de grenzen van Duitsland. Binnen deze categorie vielen onder andere communisten, vrijmetselaars, Joden, zigeuners en andere "ongewenste rassen". Het RSHA was een van de aanvankelijk twaalf SS-hoofdkantoren. Operationeel viel het onder het Oberkommando der Wehrmacht.
Leiders en afdelingenOnbekend 2001, p.16.Research.rug.nl: 'Gif laten wij niet voortbestaan': een onderzoek naar de overlevingskansen van joden in de Nederlandse gemeenten, 1940-1945. p.578. Geraadpleegd op 22 oktober 2021. Het eerste hoofd van de RSHA was Reinhard Heydrich. Hij leidde de organisatie totdat hij vermoord werd in 1942. Hij werd vervangen door Ernst Kaltenbrunner, die de RSHA leidde tot het einde van de oorlog. Het hoofd van de RSHA was de directe verantwoordelijke van de Einsatzgruppen. Verder was het Reichssicherheitshauptamt onderverdeeld in zeven departementen (of Ämter):
Amt I, Personeel en Organisatie, geleid door: SS-Brigadeführer Bruno Streckenbach (12 juni 1940 - 1 januari 1941 plaatsvervangend), (1 januari 1941 - 31 december 1942Tixier 2019, p.SS GRUF STRECKENBACH.) SS-Brigadeführer en Generalmajor der Polizei Erwin Schulz (1 februari 1943 - 1 april 1944) SS-Oberführer Erich Ehrlinger (1 april 1944 - 8 mei 1945)
Gruppe IA (Personal) Gruppenleiter: Karl Brunner (maart 1941 - september 1943Schulz 2003, p.170.) SS-Oberführer Erwin Schulz (1 juli 1942 - 1 februari 1943Schulz 2011, p.206.)
Amt II, Administratie, Recht, en Financiën, geleid door: SS-Standartenführer dr. Hans Nockemann (september 1940 - 18 december 1941)
IIA Organisatie en juridische zaken: IIA1: Organisatie IIA2: Wetgeving IIA3: Schadeloosstelling IIA4: Verdediging IIA5: Inbeslagname
IIB: Paspoorten
IIC Budgetten: IICa: SIPO-budget IICb: SD-budget
IID Technische ondersteuning: (reizen, transport etc.)
Amt III, Binnenlandse SD, geleid door: SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei Otto Ohlendorf (1 oktober 1939 - 8 mei 1945)
Interne politieonderzoek: IIIA De wet en juridische constructies IIIB Afdeling raciale en etnische zaken IIIC Afdeling culturele en religieuze zaken IIID Industrie en handel IIIE Hogere klasse
Amt IV, Gestapo, geleid door: SS-Gruppenführer Heinrich Müller. Adolf Eichmann, de uitvoerder van vele jodendeportaties, zat ook in dit Amt.
IVA Vijanden: Communisten Contrasabotage Reactionairen en liberalen Moordaanslagen IVB Sekten en kerkgenootschappen: Katholieken Protestanten Vrijmetselaars Joden IVC Kaartenindex en partijzaken: IVD Bezette gebieden: IVD1 Tegenstanders IVD2 Sekten en kerkgenootschappen IVD3 Dossiers en partij IVD4 Westelijke gebieden IVD5 Contraspionage IVD6 Vreemdelingen
IVE Contra- inlichtingendienst: IVE1 Reich IVE2 Beleid IVE3 Westen IVE4 Scandinavië IVE5 Oosten IVE6 Zuiden
IVF Grenspolitie
Amt V, Kriminalpolizei (Kripo), geleid door: SS-Gruppenführer Arthur Nebe (1 oktober 1939 - 24 juli 1944Tixier 2019, p.SS GRUF NEBE.). Dit was de politieafdeling die de niet-politieke misdrijven, zoals moord, roof en verkrachtingen behandelde.
VA Preventie VB Repressie VC Opsporing VD Forensisch en strafonderzoek
Amt VI, Buitenlandse SD, eerst geleid door: SS-Gruppenführer Wilhelm von Holzschuher (7 november 1939 - 1 juni 1940Tixier 2019, p.SS GRUF HOLZSCHUHER.) SS-Brigadeführer Heinz Jost (27 september 1939 - 22 juni 1941) Waarnemend SS-Oberführer en Oberst der Polizei Erwin Weinmann (13 januari - 22 juni 1942) SS-Brigadeführer Walter Schellenberg (24 februari 1943 - 29 april 1945Tixier 2019, p.SS BRIG FHR SCHELLENBERG.Schulz 2009, p.502.) Waarnemend Wilhelm Höttl
Dit was de buitenlandse veiligheidsdienst van de SS. In 1944 werden de meeste cellen van de Abwehr (militaire inlichtingen) bij Amt VI gevoegd.
VIA Organisatie inlichtingendiensten: SS Obersturmbannführer Dr. Albert Filbert , SS Standartenführer Dr. Martin Sandberger (sinds januari 1944) VIB Spionage - Westen VIC Spionage - Rusland/Japan - SS-Obersturmbannführer Karl Tschierschky (13 april 1944 - 28 november 1944)Google Boeken: Elite im Verborgenen. p.59. Geraadpleegd op 10 februari 2022. VID Spionage - Amerika VIE Spionage - Oost-Europa - SS-Obersturmbannführer Helmut Knochen (1941) VIF Technische ondersteuning
Amt VII, Geschreven Archieven, geleid door: SS-Brigadeführer prof. dr. Franz Six (1 september 1942 - 8 mei 1945Tixier 2019, p.SS BRIG FHR SIX.). Deze afdeling was verantwoordelijk voor "ideologische taken", waarmee de antisemitische propaganda werd bedoeld.
VIIA Administratie VIIB Beoordeling
De RSHA leverde ook SS'ers en politie-officieren wanneer dit nodig was.
Commandanten Nr. Afbeelding Commandanten van het Reichssicherheitshauptamt Aangetreden Einde termijn Duur termijn Opmerking 1 100px SS-ObergruppenführerReinhard Heydrich(1904-1942) 27 september 1939 4 juni 1942 2 jaar, 250 dagen 1 100px SS-GruppenführerBruno Streckenbach(1902-1977) 4 juni 1942 31 december 1942 Waarnemend/PlaatsvervangendYerger 1999, p.277. 2 100px Reichsführer-SSHeinrich Himmler(1900-1945) 4 juni 1942 30 januari 1943 240 dagen 3 100px SS-ObergruppenführerErnst Kaltenbrunner(1903-1946) 30 januari 1943 8 mei 1945 2 jaar, 102 dagen
Zie ook Sicherheitspolizei und SD Generalplan Ost
Categorie:SS