Alfa-tomatine, ook wel kortweg tomatine genoemd, is een organische verbinding uit de groep der glycoalkaloïden, die zelf weer deel uitmaakt van de groep der alkaloïden. De zuivere stof komt voor als een witte, kristallijne, vaste stof. (2008) - Tomatine, ChEBI: a database and ontology for chemical entities of biological interest. Nucleic Acids Res. 36, D344–D350. Gearchiveerd op 24 mei 2021. Alfa-tomatine is structureel gezien opgebouwd uit tomatidine en β-lycotetraose.
Voorkomen en eigenschappen Alfa-tomatine wordt aangetroffen in planten die behoren tot de nachtschadefamilie (Solanaceae) en komt niet alleen voor bij onrijpe (groene) tomaten, maar ook in de stengels en bladeren van de tomatenplant.Brockhaus ABC Chemie, VEB F. A. Brockhaus Verlag Leipzig 1965, S. 1425. Het beschermt de tomatenplant tegen insectenvraat en gaat aantasting door schimmels, zoals verwelkingsziekte, tegen.Lexikon der Biochemie-online, geraadpleegd op 26 december 2009 Sommige micro-organismen produceren echter het enzym tomatinase, dat tomatine kan afbreken.Seipke, R. F.; Loria, R. (2008). "Streptomyces scabies 87-22 Possesses a Functional Tomatinase". Journal of Bacteriology 190 (23): 7684
Werking bij inname Medicinale eigenschappen Tomatine bindt in het lichaam aan LDL-cholesterol, waarna het door het lichaam wordt uitgescheiden. De stof werkt daardoor cholesterol-verlagend. Er zijn aanwijzingen dat zuivere tomatine de groei van vormen van kanker in dieren en mensen kan verhinderen en daarnaast het immuunsysteem kan bevorderen.Accused, Yes, but Probably Not a Killer. Harold McGee, New York Times, 28 juli 2009
Giftigheid Alfa-tomatine is een plantentoxine. Vergiftigingsverschijnselen treden bij de mens al bij een inname van 25 mg van de stof. Een dosis van 400 mg kan al dodelijk zijn. Bij volwassenen is het giftig bij inname van minstens een pond tomatenbladeren.
Alfa-tomatine veroorzaakt evenals solanine een branderig en scherp gevoel in de keel, diarree, misselijkheid, versuftheid, angstgevoelens en krampen. Verder kan het leiden tot zweetaanvallen, ademnood en bewusteloosheid.
Referenties en noten
Categorie:Plantentoxine Categorie:Nachtschadefamilie Categorie:Alkaloïde Categorie:Steroïde Categorie:Glycoside Categorie:Cycloalkeen Categorie:Azolidine Categorie:Piperidine Categorie:Aardappel