De gekuifde boomgierzwaluw (Hemiprocne longipennis) is een algemeen voorkomende broedvogel in delen van Zuidoost-Azië. De gekuifde boomgierzwaluw en de gekroonde boomgierzwaluw zijn nauw verwant en werden in de vorige eeuw soms als één soort beschouwd.
Kenmerken De gekuifde boomgierzwaluw is een vrij grote, slanke vogel van 20 cm lengte. Van boven is de vogel donker groenglanzend gekleurd en van onder bleekgrijs. De lange, sikkelvormige vleugels zijn donkergroen van boven, maar lijken vaak donkergrijs. De vogel heeft een kuif en een diep gevorkte staart. In zit zijn de vleugels langer dan de staart. Bij de gekroonde boomgierzwaluw zijn vleugels en staart even lang. Het volwassen mannetje heeft kastanjekleurige oorstreek. Jonge vogels zijn grijs en gestreept en hebben daardoor een uitstekende schutkleur.
Leefwijze Deze vogel leeft van insecten, die in de vlucht worden gevangen. Tussen de jachtuitstapjes door zit de vogel op een tak, iets wat echte gierzwaluwen niet kunnen.
Voortplanting Ze bouwen kleine komvormige nestjes die hoog in de boom tegen een tak worden geplakt. Hierin wordt één ei gelegd, dat beurtelings door beide ouderparen wordt bebroed. Ze verdedigen fel hun territorium tegen indringers.
Verspreiding en leefgebied De gekuifde boomgierzwaluw komt voor in Myanmar, Thailand, het schiereiland Malakka, Sumatra, Borneo, Java en Celebes. De vogel is dwaalgast op de Filipijnen. Het is een algemene vogel van half open bosgebieden, bosranden, secondair bos, parken en tuinen. et al, 1983. A field guide to the birds of South-East Asia. Collins, London. , 2011. Phillips' field guide to the birds of Borneo. John Beaufoy, Oxford. .
De soort telt 4 ondersoorten: H. l. harterti: van zuidelijk Myanmar tot zuidwestelijk Thailand, Maleisië, Sumatra, Borneo en de Sulu-eilanden. H. l. perlonga: de eilanden nabij westelijk Sumatra. H. l. longipennis: Java, Bali, Lombok en Kangean. H. l. wallacii: Celebes, de Banggai-eilanden en de Soela-groep.
Status De gekuifde boomgierzwaluw heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor alleen al is de kans op uitsterven uiterst gering. De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd en over trends zijn geen harde cijfers. Echter, er is geen aanleiding te veronderstellen dat de soort in aantal achteruit gaat. Om die redenen staat deze boomgierzwaluw als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
Categorie:Boomgierzwaluwen Categorie:Dier uit het Oriëntaals gebied Categorie:IUCN-status niet bedreigd