De Gouden Eeuw was een periode in de Nederlandse geschiedenis, en dan met name van de noordelijke zeven provincies (die de Verenigde Provinciën vormden), waarin de Nederlandse handel, wetenschap en kunst een toppositie in de wereld innamen.
Deze periode komt ruwweg overeen met de 17e eeuw. Sommigen houden als beginpunt het jaar 1602 aan, het jaar waarin de VOC opgericht werd, anderen kiezen hiervoor het jaar 1609, het beginjaar van het Twaalfjarig Bestand of 1585 toen door de Val van Antwerpen veel koop- en vaklieden naar het Noorden trokken en Amsterdam de functie van internationale stapelmarkt overnam. Na het rampjaar 1672 begon een periode van economische neergang en was de Gouden Eeuw over haar hoogtepunt heen.
Personen zijn hier per categorie gerangschikt naar geboorte.
Secties: Religie / Wetenschap / Schilderkunst / Architectuur / Literatuur / Beeldhouwkunst / Muziek / Politiek / Strijdkrachten / Ontdekkingsreizigers
Exacte wetenschap en techniek Geboren voor 1600 Ludolph van Ceulen (1540-1610), wiskundige en landmeter Simon Stevin (1548-1620), wiskundige en waterbouwkundig ingenieur Cornelis Corneliszoon van Uitgeest (ca. 1550 - ca. 1600), uitvinder van de houtzaagmolen Willem Bartjens (1569-1639), rekenmeester Hans Lippershey (1570-1619), opticus, uitvinder van de telescoop Adriaan Metius (1571-1635), wis- en sterrenkundige Sybrandt Hansz. Cardinael (1572-1647), rekenmeester en auteur Cornelis Drebbel (1572-1633), uitvinder Johan Sems (1572-1635), landmeter en auteur Jan Pieterszoon Dou (1573-1635), landmeter, wijnroeier en auteur Jan Leeghwater (1575-1650), waterbouwkundig ingenieur Willebrord Snel van Royen (1580-1626), wis- en natuurkundige, ontdekker brekingswet voor licht Cornelis Eversdijk (1586-1666) rekenmeester en auteur Isaac Beeckman (1588-1637), natuurkundige en ingenieur Zacharias Jansen (ca. 1588-ca. 1631), opticus, uitvinder van de microscoop René Descartes (1596-1650), Frans filosoof, wis- en natuurkundige woonde in Nederland van 1628 tot 1649
Geboren in 1600 en later Adriaen Vlacq (1600-1667) wiskundige en vertaler. Pieter Post (1609-1669) bouwmeester. Dirck Rembrantsz van Nierop (1610-1682) wiskundige, astronoom en cartograaf Jan Jansz. Stampioen (1610-1690), leraar in (toegepaste) wiskunde, onder meer van Christiaan Huygens John Pell (1611-1685), Engels wiskundige, hoogleraar te Amsterdam en Breda van 1646 tot 1652 Frans van Schooten (1615-1660), wiskundige Johan de Witt (1625-1672), wiskundige (en staatsman) Johannes Hudde (1628-1704), wiskundige Christiaan Huygens (1629-1695), vermaard wiskundige, natuurkundige en astronoom Frederik de Wit (1630-1706), graveur, cartograaf en uitgever Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723), ontwikkelde een eigen type microscoop, legde de fundamenten voor de celbiologie Hendrik van Heuraet (1634-1660?), wiskundige Abraham de Graaff (1635-1717), rekenmeester en auteur Jan Swammerdam (1637-1680), opticus en bioloog Reinier de Graaf (1641-1673), arts en anatoom Menno van Coehoorn (1641-1704), vestingbouwer en wiskundige Bernard Nieuwentijt (1654-1718), arts en fysicotheoloog
Nog in te delen Simon Fransz. vander Merwen, wiskundige Samuel Marolois, vestingbouwer Hendrik Hondius, vestingbouwer Bernhard Fullenius Jan Anemaet, wiskundige
Rechten Johannes Althusius (1557-1638), rechtswetenschapper en calvinist Hugo Grotius (1583-1645), grondlegger van het internationale recht Jan Hendrik Dauber (1610-1672), rector in Breda
Filosofie en theologie René Descartes (1596-1650), Frans filosoof, wis- en natuurkundige Baruch Spinoza (1632-1677), filosoof en theoloog Balthasar Bekker, natuurlijke theologie Gisbertus Voetius (1589-1676), theoloog
Schilderkunst
Bekende schilders uit de 17e eeuw waren
Geboren voor 1580 Cornelis Ketel (1548-1616) portretten, schuttersstukken Hendrik Goltzius (1558-1617) landschappen Cornelis van Haarlem (1562-1638) historiestukken, portretten, naakten Joachim Wtewael (1566-1638) historische en mythologische schilderijen, portretten Abraham Bloemaert (1564-1651) historische en Bijbelse schilderijen, landschappen Michiel Jansz. van Miereveld (1567-1641) portretten Jan Antonisz. van Ravesteyn (ca. 1570-1657) portretten Paulus Moreelse (1571-1638) portretten Jan Harmensz Muller (1571-1628) prenten, gravures Ambrosius Bosschaert de Oude (1573-1621) bloemen Floris van Dijck (1575-1651) stillevens Gillis Claesz. de Hondecoeter (ca. 1575/1580-1638) landschappen Roelant Savery (1576-1639) landschappen Adam Willaerts (1577-1664) zeegezichten
Geboren tussen 1580 en 1590 Jan Pynas (ca. 1580-1633) historische en Bijbelse schilderijen Frans Hals (ca. 1583-1666) portretten, schuttersstukken, regentenstukken, genrestukken (herbergen, figuren) Pieter Pieterszoon Lastman (1583-1633) historische en Bijbelse schilderijen Johannes Porcellis (1584-1632) zeegezichten Hendrick Averkamp (1585-1634) Joost Cornelisz. Droochsloot (na 1585-1666) boerenscènes Cornelis van Poelenburch (1594/1595-1667) Italiaanse landschappen Hendrick Terbrugghen (1588-1629) historische en Bijbelse schilderijen Hercules Pieterszoon Seghers (ca. 1589-1638) landschappen
Geboren tussen 1590 en 1600 Gerard van Honthorst (1590-1656) historische en Bijbelse schilderijen, genrestukken (huiselijke taferelen, figuren) Dirck van Baburen (ca. 1590-1624) genrestukken (figuren) Cornelis Vroom (ca. 1591-1661) zeegezichten Esaias van de Velde (ca. 1591-1630) landschappen Dirck Hals (1591-1656) genrestukken (huiselijke taferelen, figuren) Willem Buytewech (ca. 1591-1624) landschappen, genrestukken (figuren) Wybrand de Geest (1592-ca. 1661) portretten Balthasar van der Ast (ca. 1593-1657) bloemen Willem Claeszoon Heda (1594-1680) stillevens Pieter de Molijn (1595-1661) landschappen Jan van Goyen (1596-1656) landschappen Thomas de Keyser (ca. 1596-1667) portretten, schuttersstukken Pieter Claesz (ca. 1596/1597-1661) stillevens Johannes Corneliszoon Verspronck (1597-1662) portretten Pieter Saenredam (1597-1665) kerkinterieuren, stadsgezichten Salomon de Bray (1597-1664) historiestukken en portretten Jan van Bijlert (1597/1598-1671), figuurstukken en portretten Jacob Duck (ca. 1598-1667) kortegaardjes Bartholomeus Breenbergh (1599-1657) Italiaanse landschappen
Geboren tussen 1600 en 1610 Pieter de Grebber (ca. 1600-1652/1653) historiestukken en portretten Gerard Houckgeest (ca. 1600-1661) kerkinterieurs Salomon van Ruysdael (ca. 1600-1670) landschappen Simon de Vlieger (1601-1653) zeegezichten Paulus Bor (ca. 1601-1669) historiestukken Jan Gerritsz. van Bronchorst (1603-1661) historiestukken Aert van der Neer (1603-1677) zeegezichten Christiaen van Couwenbergh (1604-1667) historische en Bijbelse schilderijen Adriaen Hanneman (Den Haag 1604 - Den Haag 1671) portretten Gijsbert de Hondecoeter (1604-1653) landschappen Adriaen Brouwer (ca. 1605-1638) genrestukken (herbergen) Jan Davidsz. de Heem (1606-ca. 1683) stillevens Rembrandt van Rijn (1606-1669) historische en Bijbelse schilderijen, portretten, schuttersstukken, regentenstukken, genrestukken (figuren) Jan Lievens (1607-1674) historische en Bijbelse schilderijen, portretten Nicolaus Knüpfer (ca. 1609-1655) kleinschalige historiestukken Herman Saftleven (1609-1685) landschappen Judith Leyster (1609-1660) genrestukken (figuren)
Geboren tussen 1610 en 1620 Adriaen van Ostade (1610-1684) genrestukken (herbergen) Jan Asselyn (1610-1652) Italiaanse landschappen David Teniers jr. (Vlaming) (1610-1690) genrestukken (herbergen) Jan Miense Molenaer (ca. 1610-1668) genrestukken (huiselijke taferelen) Willem van de Velde sr. (ca. 1611-1693) zeegezichten Andries Both (1612/1613-1641) herberginterieurs Gerrit Dou (1613-1675) genrestukken (herbergen) Bartholomeus van der Helst (1613-1670) portretten, schuttersstukken, regentenstukken Jacob Marrell (1614-1681) bloemstillevens Gerrit van Stellingwerf (1614-1659) Jan Both (ca. 1615-1652) Italiaanse landschappen Govert Flinck (1615-1660) historische en Bijbelse schilderijen, portretten, schuttersstukken Ferdinand Bol (1616-1680) historische en Bijbelse schilderijen Caesar van Everdingen (1617-1678) historische en Bijbelse schilderijen Emanuel de Witte (ca. 1617-1692) kerkinterieuren Gerard ter Borch II (1617-1681) portretten, genrestukken (huiselijke taferelen) Michael Sweerts (Vlaming) (1618 -1664) portretten, genrestukken Philips Wouwerman (1619-1668) landschappen Willem Kalf (1619-1693) stillevens Jan Victors (1619-1676) genre- en historiestukken, portretten. Leerling van Rembrandt Philips Koninck (1619-1688) landschappen Otto Marseus van Schrieck (ca. 1619-1678) bloemen
Geboren tussen 1620 en 1630 Albert Cuyp (1620-1691) Italiaanse en Nederlands landschappen Nicolaes Berchem (1620-1683) Italiaanse landschappen Abraham van Beijeren (ca. 1620-1690) stillevens Jan Baptist Weenix (1621-1663) Italiaanse landschappen Quiringh van Brekelenkam (ca. 1622 - ca. 1669) Karel Dujardin (1622-1678) Italiaanse landschappen Adam Pynacker (1622-1673) Italiaanse landschappen Carel Fabritius (1622-1654) historische en Bijbelse schilderijen, genrestukken (figuren) Reinier Nooms (ca. 1623-ca. 1667) schepen Paulus Potter (1625-1654) landschappen Jan Steen (1626-1679) genrestukken (herbergen, huiselijke taferelen) Johannes van de Capelle (1626-1679) zeegezichten Jacob van Ruisdael (ca. 1628-1682) landschappen Gabriël Metsu (1629-1667) genrestukken (huiselijke taferelen) Pieter de Hooch (1629-1683) genrestukken (huiselijke taferelen) Job Berckheyde (1630-1693) kerkinterieuren
Geboren tussen 1630 en 1640 Johannes Vermeer (1632-1675) stadsgezichten, genrestukken (huiselijke taferelen) Frederik de Moucheron (1633-1686) Italiaanse landschappen Abraham de Heusch (1635-1712) vruchten- en plantenstillevens Willem van de Velde jr. (1633-1707) zeegezichten Nicolaes Maes (1634-1693) portretten, genrestukken (huiselijke taferelen, figuren) Frans van Mieris de Oudere (1635-1681) genrestukken (huiselijke taferelen, figuren) Adriaen van de Velde (1636-1672) landschappen Gerrit Adriaenszoon Berckheyde (1636-1698) stadsgezichten Melchior de Hondecoeter (1636-1695) dierstukken Geertgen Wyntges (1636-1712) botanische voorstellingen Jan van der Heyden (1637-1712) stadsgezichten Hubert van Ravesteyn (1638-1691) interieurs, stillevens Meindert Hobbema (1638-1709) landschappen Caspar Netscher (1639-1684) portretten
Geboren tussen 1640 en 1690 Abraham Mignon (1640-1679) stillevens Gerard de Lairesse (1641-1711) historische en Bijbelse schilderijen Arent de Gelder (1645-1727) historische en Bijbelse schilderijen Isaac de Moucheron (geboren 23-11-1667, overleden 20-07-1744) Nicolaas Verkolje (1673-1746), historische, Bijbelse en genrestukken, portretten Jan van Huysum (1682-1749) bloemen
Architectuur Lieven de Key (1560-1627), stadsbouwmeester van Haarlem. De Key maakte nog veel gebruik van ornamentatie. Hij bouwde in Haarlem De Waag (1598), de voorgevel van het Stadhuis, (1597), De Vleeschhal (1602-1603), het Oudemannenhuis (1608), dat nu dienstdoet als Frans Hals Museum en de toren van de Nieuwe Kerk (1613) en in Leiden onder andere de voorgevel van het Stadhuis Hendrick de Keyser (1565-1621). De Keyser hanteerde een veel soberder stijl dan De Key. Hij bouwde in Amsterdam de Zuiderkerk (1606-1614), de Westerkerk (1620-1638), de Beurs (1608-1611), het Oost-Indië Huis (1606), de Haarlemmerpoort (1615-1618) en een aantal grachtenpanden, onder andere het Bartolotti huis (1621), in Delft het Stadhuis (1619) (zie ook sectie beeldhouwkunst) Jacob van Campen (1595-1657). Van Campen legde zich geheel toe op het classicisme en diende daarmee tot voorbeeld van veel collega's (met name P. Post, Vingboons en 's-Gravenzande, zie hieronder). Hij bouwde in Den Haag het Mauritshuis (1635) en Noordeinde (dat nu een koninklijk paleis is), in Amsterdam het Stadhuis op de Dam (1648-1655) (nu ook een paleis)