De Cock en de moord in seance is het zeventiende deel van de detectivereeks De Cock van de Nederlandse auteur Appie Baantjer, waarin rechercheurs Jurriaan 'Jurre' de Cock en Dick Vledder onderzoek doen naar de moord op een vrouw tijdens een seance in Amsterdam.
Verhaal
In een niet nader geduid Amsterdams grachtenpand op nummer 13 sterft tijdens een seance een aangewezen slachtoffer. De eigenaresse van het pand, Jennifer Jordan, houdt al decennia sessies, daarbij geassisteerd door haar huisgenote Christine van der Waal. Zeventien jaar geleden is ze plotsklaps blind geworden. Sindsdien zijn haar spirituele gaven tot grote hoogte gestegen. Elke donderdagavond houden er 9 vrouwen een sessie, waarbij de inwonende neef van Jennifer, Harry Donkervliet, voor de koffie zorgt. Het is een trouw gezelschap want Jennifer kan zich van sommige dames de gezichten nog herinneren. Als laatste die betreffende avond komt Zwarte Sophie binnen. Ze heeft de eerste koffieronde gemist, maar nu kan na een tweede ronde koffie, de zitting beginnen. Christine stelt voor het kruis- en bordspel te doen. Voordat het zover komt, mag iedereen die iets belangrijks te zeggen heeft, haar zegje doen. Agatha van Keulen deelt mee dat haar zuster Martha, die ook lid van het gezelschap was, afgelopen dinsdag aan een hartkwaal is overleden. De deelnemende dames krijgen nu onderling ruzie of het gepast is de geest van de overledene op te roepen, hoewel Martha op haar sterfbed daar zelf nadrukkelijk bij Agatha op had aangedrongen. Jennifer laat nu de seance beginnen en roept de andere 8 dames op het kruis te pakken. Ze voelt dat ze dit keer het kruis niet kan leiden en de tekst die Christine opleest als gevolg van het kruis- en bordspel doet iedereen huiveren. “Sjaan sterft”. Jennifer vraagt nu verschrikt om snel het licht aan te doen. Terwijl eenieder zich afvraagt wat dit vreemde bericht zal betekenen, grijpt Zwarte Sophie naar haar keel en valt dood neer op het Berbertapijt.
De rechercheurs De Cock en Vledder van het bureau Warmoesstraat zijn naar de plaats delict ontboden. Ze worden binnengelaten door Harry Donkervliet, die meedeelt dat Sophie is vermoord door een geest. Rechercheur De Cock constateert bij het slachtoffer wijde pupillen en denkt aan vergif. Annette van Leeuwenhoek legt de namen uit. Sjaan is namelijk Zwarte Sophie, want zij heette ooit Sjaan Streuffels. Dat was in de tijd dat ze met de broer van Annette was getrouwd. Lijkschouwer Den Koninghe houdt het op een ademhalingsgif. Gelet op de snelheid van de intredende dood denkt hij eerder aan het blauwzuurgas dan aan cyaankali. De sterke parfum van de vrouw kan de amandelgeur van het gas hebben gemaskeerd. Jennifer echter bevestigt ongevraagd de amandelgeur te hebben geroken. De Cock ontdekt een koffievlek op de blouse van het slachtoffer. Zijn sprint naar de keuken is tevergeefs, de 9 koffiekopjes zijn al door Harry afgewassen.
Terug aan de Warmoesstraat moppert De Cock nog steeds over de afgewassen koffiekopjes. Dick Vledder ziet toch nog wel wat lichtpuntjes. De kring van verdachten bestaat uit 8 vrouwen en een man. Hun discussie wordt onderbroken door Agatha van Keulen, die botweg Annette van Leeuwenhoek als dader aanwijst. Twaalf jaar eerder heeft ze haar eerste man al vermoord met gif, omdat ze met haar huidige echtgenoot wilde trouwen. Het bureau Warmoesstraat kon destijds de zaak echter niet rond krijgen. Deze informatie kwam via Sophie, die met de broer van Annette was getrouwd, via haar zus Martha weer bij Agatha. Dick Vledder heeft intussen zijn eigen onderzoek gedaan. Zwarte Sophie is de dochter van een meestal bezopen orgeldraaier en een moeder, die zelfs tijdens haar zwangerschappen bijverdiende als prostituee. Sophie heeft jarenlang als serveerster gewerkt in bepaalde tenten aan het Thorbeckeplein. Pas op haar 27e trouwt ze met Charles van Leeuwenhoek. Ze is dan echter al in verwachting van een jongen, die te veel lijkt op zijn natuurlijke vader. Deze veertienjarige Richard is inmiddels al jaren spoorloos, maar Sophie en Charles zijn nog wel getrouwd, hoewel ze niet meer samenleven. Sophie woont in Landsmeer samen met een invalide bouwvakker Gerard van Klaverbeek. Al deze informatie heeft Dick Vledder echter niet uit het politieregister, maar via een lid van het spiritistisch genootschap, Mathilde van Lochem, een soort van Miss Marple, van wie Dick erg gecharmeerd is. Terwijl de twee rechercheurs concluderen dat ze bij een afschuwelijke zaak zijn betrokken, stormt commissaris Buitendam de recherchekamer binnen. Hij wenkt dat De Cock hem moet volgen. Hij is woedend dat hij niets heeft gehoord over een moord in zijn district, maar De Cock riposteert dat alles keurig op de telex is gezet, terwijl zijn chef niet op het bureau verbleef. Laatstgenoemde moest via officier van justitie mr. Van Lochem horen dat in zijn district een moord was gepleegd. De officier van justitie werd door zijn zus uit hun vergadering geroepen. Zij drong aan op een reconstructie, zodat morgenavond de spiritistische kring opnieuw op nummer 13 bijeen komt. Dan gaan ze aldaar de relevante vragen stellen aan de geest van de vermoorde vrouw. Commissaris Buitendam is volledig overtuigd van de te volgen procedure. De Cock noemt het plan zonder omhaal “stom” en wordt daarna de kamer van zijn chef uit gestuurd.
Dick Vledder kan eerst maar moeilijk geloven dat De Cock de waarheid spreekt inzake de nieuwe seance. Laatstgenoemde weigert pertinent op enigerlei wijze zijn medewerking te verlenen. Juridisch heeft deze nieuwe seance geen enkele waarde, zelfs als een bepaalde geest bepaalde zaken gaat verklaren. De Cock besluit naar Landsmeer te gaan om een praatje te maken met de levenspartner van Zwarte Sophie. Deze Gerard van Klaverbeek geeft De Cock volledige openheid over zijn Sophie. Ze trouwde met Charles van Leeuwenhoek om hun kind een goede toekomst te geven. Maar Richard ging met zijn rode haar steeds meer op Gerard lijken. Toen deinsde de familieclan Van Leeuwenhoek nergens meer voor terug. Wel vijfmaal probeerden ze haar dood te rijden. Terugrijdend naar Amsterdam bediscussiëren de twee rechercheurs uitgebreid de stand van zaken. De Cock raakt er steeds meer van overtuigd dat de familie Van Leeuwenhoek best eens achter de dood op Zwarte Sophie zou kunnen zitten. Terug aan De Warmoesstraat zit Charles van Leeuwenhoek de rechercheurs op te wachten. Dick Vledder pakt hem keihard aan en beschuldigt zijn zuster Annette van de gifmoord. Maar Charles kan het zich niet indenken, omdat hij nog steeds zielsveel van Sophie houdt en haar graag had teruggenomen. Als Charles weg is wijst De Cock Dick Vledder op zijn onhandigheid. Charles gaan nu uithuilen bij zijn zus Annette, die ze beter zelf aan een dergelijk keihard verhoor hadden moeten onderwerpen.
De volgende ochtend meldt Dick Vledder na de sectie een zeer geïnteresseerde dokter Rusteloos. Vergiftiging met cyaanwaterstof had de lijkschouwer nog maar zelden meegemaakt, hoewel het ook industrieel toch vaak wordt gebruikt. Dick Vledder wijst er maar eens belerend op dat vergif juist in grote hoeveelheden makkelijk te koop is. Terwijl ze verder discussiëren, werpt het hoofd van de administratie, Ad van Ishoven, een opgevraagd dossier op het bureau van de Cock. Laatstgenoemde is even de draad kwijt, maar Dick Vledder meldt hem dat de hem onbekende Martinus Stekelenburg de overleden echtgenoot van Annette van Leeuwenhoek was. De inmiddels reeds lang gepensioneerde rechercheur Bierdrager houdt als conclusie van 12 jaar daarvoor overeind dat noch een natuurlijke dood noch een onnatuurlijke dood bewezen kon worden. De Cock vindt het maar weer eens een fraai staaltje recherchewerk en verslaglegging van deze oude rot. Toch wil Dick Vledder graag die "tante Van Leeuwenhoek" eens nader aan de tand voelen. Dat is gauw geregeld want ze komt op hetzelfde moment de recherchekamer binnen en verklaart minzaam dat ze Dick zijn tante niet is. Ze zegt dat reeds voor zijn dood Martinus haar beschuldigde van pogingen tot vergiftiging. Ondanks het voortreffelijke onderzoek van rechercheur Bierdrager destijds, blijven vergiftigingsfabels haar achtervolgen. Op haar beurt beschuldigt ze Zwarte Sophie van een moordaanslag op haar broer.
Na haar vertrek nemen de twee rechercheurs de negen dames van de seance nog eens samen door in hun zoektocht naar een dader. De Cock besluit dat het tijd wordt voor cognac bij Smalle Lowietje. Laatstgenoemde kent Zwarte Sophie nog als het meisje dat met blote tietjes serveerde. Jennifer Jordan zou trouwens zo stinkend rijk zijn, dat heel vroeger Lowietje met zijn kompanen weleens een inkijkoperatie hadden gepland. Maar toen ze blind werd is die afgelast want van een blinde steel je niet, volgens Lowie. Terug aan de Warmoesstraat is wachtcommandant Meindert Post in zijn nopjes als hij De Cock ziet binnenkomen. Want hun chef Buitendam heeft samen met de officier van justitie de moordenaar van Zwarte Sophie gearresteerd. Harry Donkersloot zit beneden in een cel. Bij zijn chef Buitendam krijgt De Cock te horen dat Harry tijdens de seance van deze vrijdagavond rechtstreeks als moordenaar is aangewezen. Een bekentenis komt vast en zeker, na een verhoor door zijn meest kundige rechercheur; De Cock! Hoewel De Cock hierin toestemt wordt hij toch weer de kamer uitgestuurd. Want hij voorziet moeilijkheden als de buitenwereld ervaart op welke gronden Henry in eerste aanleg werd gearresteerd. Dick Vledder is het met de arrestatie eens. Hij begrijpt best dat zijn collega even wilde wachten totdat de zaak echt rond was. Zo kent hij hem nu eenmaal en dat is zijn werkwijze. Maar Harry Donkersloot is nu eenmaal een perfecte verdachte. De Cock vindt nu dat Dick Vledder het verhoor maar moet doen, omdat hij zo sterk gelooft in deze zaak. Dick moet dan maar eens vragen of Harry soms een dure vriendin heeft, want dat is vaak de oorzaak van grote moeilijkheden.
De Cock gaat nu een babbeltje maken met Mathilde van Lochem. Ze vertelt dat Jennifer binnenkort aan haar ogen zal worden geopereerd en daarna waarschijnlijk weer zal kunnen zien. Terug aan het politiebureau zit Gerard van Klaverbeek op hem te wachten. Sjaan wordt morgen begraven. Hij laat De Cock een stiletto zien, waarmee hij elke Van Leeuwenhoek aan het mes zal rijgen, die morgen komt opdagen. Hij vertelt desgevraagd over de moeder van Sjaan en haar nichtje Clara, die samen destijds een succesvol hoerenkoppeltje waren. Clara is met een Engelse Lord met veel geld getrouwd. Na het gesprek neemt De Cock de stiletto in beslag en vraagt Gerard dringend geen nieuwe te kopen. Als Dick Vledder terug is reconstrueren de twee rechercheurs de verkregen informatie. Jennifer Jordan en Zwarte Sophie waren nichten. Jennifer was schatrijk en een begaafd medium. Dick Vledder heeft Harry Donkersloot verhoord, maar die blijft ontkennen en dus ook vastzitten totdat hij wel bekent. Hun overleg wordt onderbroken door Christine van der Waal, die zegt gestuurd te zijn door mevrouw Jordan. Ze komt mede namens haar een goed woordje doen voor Harry. Jennifer was voor, tijdens en na de seance namelijk geïntimideerd door Mathilda van Lochem. Daarom is er deze avond opnieuw een seance. De overgebleven dames willen nu gezamenlijk de moordenares ontmaskeren. Ten afscheid stelt De Cock haar dezelfde vraag, die hij ook aan alle voorgaande dames heeft gesteld. “Hoe drinkt u uw koffie?”