's-Gravenbrakel (Frans: Braine-le-Comte) is een stad en gemeente in de provincie Henegouwen in België. De stad telt ruim 23.000 inwoners.
Geschiedenis thumb|Gemeente 's-Gravenbrakel, landschap ter hoogte van Haut Bosquet ten noorden van de deelgemeente Steenkerke
In de vroege middeleeuwen kwam de naam van de plaats in vele varianten voor, die teruggevonden zijn in verschillende documenten. Omdat de streek toen Frans georiënteerd was, zijn dit vooral voorlopers van Braine-le-Comte zoals Braina, Brennacum, Brania (1060), Braine La Wihote (1070), Braine Wihota (1150), Brenna Wihotica (1150), Braine Le Villota (voor 1200), Brenne (1230).
De plaats werd vermoedelijk gesticht door Sint-Gorik, bisschop van Kamerijk in 619, dat stond vermeld in een 11e-eeuwse kroniek die teruggevonden is in 's-Gravenbrakel.
Boudewijn IV van Henegouwen stichtte er in 1158 een kerk gewijd aan de heilige Waldetrudis van Bergen en deze diende tevens als kapittelkerk van de Sint-Waltrudiskerk in Bergen. Zijn zoon Boudewijn V van Henegouwen liet er later, in de nabijheid van de kerk, een fort bouwen.
In 1424 werd de stad belegerd, ingenomen en geplunderd door de Brabanders onder Jan IV van Brabant als gevolg van de Inname van Henegouwen. In 1583 viel de stad in Spaanse handen tijdens de Tachtigjarige Oorlog.
In 1652 werd de stad door de Spanjaarden omwille van logistieke redenen geruild met de graaf van Arenberg voor de stad Zevenbergen. In 1677 trok Carlos de Gurrea, landvoogd van de Zuidelijke-Nederlanden, zich na een veldslag terug op het fort van 's-Gravenbrakel; daar wist hij zich met zijn manschappen te verschuilen voor de Fransen.
Kernen Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 's-Gravenbrakel 40,08 17.184 429 55004A 2 Hennuyères 11,61 3.497 301 55004B 3 Ronquières 14,82 1.395 94 55004C 4 Henripont 1,25 426 341 55004D 5 Petit-Rœulx-lez-Braine 5,32 646 121 55004E 6 Steenkerke 11,78 456 39 55004F
Beroemd is de deelgemeente Ronquières om zijn hellend vlak.
Bezienswaardigheden Overblijfselen van vestingwerken, in schist uitgevoerd, van eind 19e eeuw en begin 20e eeuw. De Sint-Gorikskerk (Église Saint-Géry) is een gotisch bouwwerk dat in de 16e eeuw ontstond met een romaanse kern uit de 13e eeuw. De Onze-Lieve-Vrouw van Mesenkapel (Chapelle Notre-Dame de Messines) stamt waarschijnlijk uit de 17e eeuw. Het Hôtel d'Arenberg werd in de 16e eeuw gebouwd en vanaf 1652 bewoond door de Hertogen van Arenberg. Vanaf 1720 gemeentehuis en daarna diverse malen verbouwd en uiteindelijk cultureel centrum geworden. De Chapelle de la Roquette, een kapel van eind 17e eeuw. Het voormalig Dominicanenklooster van 1612. De Onze-Lieve-Vrouw van Tongerenkapel (Chapelle Notre-Dame de Tongre) is een kapel van 1762.
Natuur en landschap 's-Gravenbrakel ligt aan de Brainette die westwaarts naar de Zenne stroomt. In het oosten vindt men het Bos van La Houssière met een hoogte tot 161 meter. De hoogte van de Grand' Place bedraagt 92 meter.
Demografische ontwikkeling Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976= inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,81994 101,51995 101,61996 101,91997 103,01998 103,91999 105,12000 106,52001 107,92002 108,62003 109,92004 111,32005 111,72006 113,32007 114,62008 115,42009 116,62010 117,42011 118,72012 119,02013 119,52014 119,12015 119,72016 119,62017 120,22018 120,82019 122,22020 123,12021 124,42022 127,02023 129,12024 130,82025 131,72026 132,6
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %25%25%25%25%25%27%27%27%27 PRL1 / LB-PRL2 / BRAINE326,061725,171723,191624,281637,012 1048,9131552,4431845,3631349,58315 PS 34,431030,65834,55927,96728,13719,57518,73518,34519,865 ECOLO - - 8,2517,8519,25110,4629,29219,62512,293 IC761 / I.C.2 / Ensemble318,481 527,842833,482939,9121125,62721,072510,662216,673418,2734 RB- 11,962- - - - - - - CN12,112- - - - - - - - RW 8,921- - - - - - - -Anderen(*)- 4,3800,520- - - 8,890- - 10860 1129511487119221273013615137441414414768 Opkomst % 92,89291,5292,1388,6389,2086,32 Blanco en ongeldig %4,38 6,15,495,697,756,725,847,666,84 (*) 1982: PCB (1,69%), UDRT (2,69%) / 1988: POS (0,52%) / 2012: FDF (4,13%), Flash McQueen (1,28%), Parti Populaire (1,37%), Pirate (2,11%)De grootste partij is in kleur.
Bekende inwoners
Françoise Collin (1928-2012)
Eden Hazard (1991) Thorgan Hazard (1993)
Jean-Joseph Lenoir (1913-2002)
Marcel Lobet (1907-1992) Joseph Martel (1903-1963) Henri Neuman (1856-1916)
Nabijgelegen kernen Petit-Roeulx-lez-Braine, Zinnik, Naast, Écaussinnes-d'Enghien, Henripont, Hennuyères
Zie ook Lijst van beschermd erfgoed in 's-Gravenbrakel
Externe link Website van de gemeente
Categorie:Plaats in Henegouwen