Rationele reconstructie is een filosofisch begrip met verschillende betekenissen. De term wordt onder andere gebruikt in het werk van Imre Lakatos en Jürgen Habermas.
Lakatos Lakatos gebruikt de term in zijn metafilosofie over de geschiedenis van de wetenschap. Rationele reconstructie duidt hierin op de distinctie tussen de interne en externe geschiedenis van de wetenschap. De externe geschiedenis is een socio-psychologisch verhaal dat de overtuigingen, scholing, motieven, acties en andere mentale staten van de wetenschappers beschrijft. De interne geschiedenis is de objectieve wetenschappelijke kennis waaraan de wetenschappers hebben toegevoegd.
Habermas Habermas gebruikt de term voor de methode om structuren, regels en competenties bloot te leggen die ten grondslag liggen aan praktijken in de leefwereld. Zo geeft bijvoorbeeld een rationele reconstructie van alledaagse communicatie geen kennis over de semantische inhoud van de spreker, maar over de impliciete regels die de spreker volgt om met succes te communiceren.
Categorie:Filosofie