Nationaal Archief Educatieve Games (NAEG) is een online database en archief gericht op het inventariseren, digitaliseren en conserveren van Nederlandse computerspellen, met een nadruk op educatieve software. Het project heeft als doel digitaal cultureel erfgoed te behoeden voor verval door fysieke exemplaren te verzamelen en deze waar mogelijk digitaal toegankelijk te maken.
Geschiedenis Het initiatief werd op 27 juli 2021 gestart door Kenney Vleugels. De collectievorming begon met het verwerven van titels via de tweedehandsmarkt, zoals kringloopwinkels en rommelmarkten. Door middel van oproepen op sociale media, waaronder Reddit, groeide het project uit tot een samenwerkingsverband met vrijwilligers die assisteren bij het opsporen en archiveren van software en bijbehorende documentatie. In december 2023 bereikte het archief de mijlpaal van duizend geïnventariseerde spellen.
In de beginfase hanteerde het archief een grensjaar van 2005 voor de opname van titels. Deze keuze werd gemaakt om de instroom van materiaal beheersbaar te houden en omdat titels van na dit jaartal vaker uitsluitend digitaal of op mobiele platformen verschenen, wat specifieke uitdagingen met zich meebrengt voor archivering zodra deze uit de handel worden genomen.
Vleugels motiveerde de oprichting vanuit de wens om software te bewaren die anders verloren zou gaan. Hij stelde daarbij dat gevestigde instituten, zoals bibliotheken en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, zich volgens hem voornamelijk richten op fysieke opslag of inzage op locatie. Het NAEG tracht zich te onderscheiden door te focussen op de daadwerkelijke speelbaarheid van de software, onder meer door de inzet van emulatie.
Collectie miniatuur|Een deel van de fysieke collectie van het Nationaal Archief Educatieve Games In mei 2024 beheerde het archief een fysieke collectie van ruim 750 exemplaren en een digitaal archief bestaande uit meer dan 1200 titels. De collectie is breed opgezet en omvat software ongeacht de waargenomen kwaliteit van de gameplay. De definitie van 'educatief' wordt ruim gehanteerd, waardoor ook software met beperkte spelelementen (gamificatie) deel uitmaakt van het archief.
De verzameling bestaat uit uiteenlopende typen software. De kern wordt gevormd door educatieve titels, waaronder internationale reeksen als Freddi Fish en Nederlandse series als RedCat. Daarnaast bevat het archief entertainmentspellen, zoals spellen uit de A2 Racer-reeks van Davilex. Ook promotionele spellen (advergames) die werden uitgegeven ter ondersteuning van producten of campagnes maken deel uit van de collectie, waaronder Battery Check en spellen van diverse voedselmerken.
Naast de datadragers verzamelt het NAEG contextueel materiaal, waaronder handleidingen, verpakkingen en reclamefolders, om de uitgavegeschiedenis van titels te verifiëren en documenteren. Het archief fungeert tevens als naslagwerk, verrijkt met schermafbeeldingen en video-opnamen van de gameplay.
Werkwijze en preservering Het archiveringsproces bestaat uit het uitlezen ('rippen') van data van originele cd-roms en dvd's. Aangezien optische media onderhevig zijn aan veroudering en fysieke schade, worden in voorkomende gevallen data van meerdere beschadigde exemplaren gecombineerd om één functionerende digitale kopie te reconstrueren.
Voor bepaalde titels wordt technische expertise ingezet om de software toegankelijk te houden op moderne hardware. Bij spellen van Davilex wordt bijvoorbeeld gebruikgemaakt van reverse-engineering om de propriëtaire bestandsformaten te analyseren.
Het beleid omtrent auteursrecht is leidend voor de beschikbaarheid van de software. Titels worden uitsluitend als directe download aangeboden indien de rechtenhouders hier geen bezwaar tegen maken of wanneer de rechten zijn vervallen. Wanneer een uitgever of ontwikkelaar spellen nog commercieel exploiteert, zoals bij titels van Transposia, plaatst het archief een verwijzing naar een webshop in plaats van een downloadlink.
Categorie:Online database Categorie:Archief Categorie:Computerspellenwebsite