Het Portret van Leonello d'Este is een schilderij van Pisanello uit 1441. Sinds 1891 maakt het deel uit van de collectie van de Accademia Carrara in Bergamo.
Geschiedenis Pisanello was een belangrijke vertegenwoordiger van de internationale gotiek in Italië. Hij was een rondreizend kunstenaar, maar verbleef lange tijd aan het hof in Ferrara, een centrum van kunst en wetenschap. In 1441 volgde Leonello d'Este, een hoogopgeleide humanist, zijn vader Niccolò d'Este III op als markgraaf van Ferrara. De Milanese humanist Angelo Decembrio zei over hem: "Hij had een aangename manier van spreken, een serene blik, opgewekte ogen en hij bewoog zich altijd met absolute kalmte, hoe knap hij ook was.""Aveva un modo di parlare dolce, la fronte serena, gli occhi allegri, e si muoveva sempre con assoluta compostezza, avvenente com’era." Geciteerd van de museumwebsite.
Het ontstaan van het portret wordt in verband gebracht met een artistieke wedstrijd die in 1441 plaatsvond aan het hof, waarbij Pisanello en de Venetiaan Jacopo Bellini de opdracht kregen om Leonello te portretteren.Het is ook mogelijk dat het schilderij pas in 1444 tot stand kwam, bij het huwelijk van Leonello d'Este en Maria van Aragon. Op een medaille die ter gelegenheid van de bruiloft gemaakt is, draagt Leonello vergelijkbare kleding. Hoewel Bellini volgens de dichter Ulisse degli Aleotti de wedstrijd won, bleef Pisanello populair aan het hof. Hij maakte ten minste zes bronzen medailles van Leonello. Het portret in Bergamo bevindt zich op het snijvlak van deze twee media: het is een schilderij dat de structuur en de onverstoorbaarheid van een medaille bezit, terwijl het profiteert van de chromatische rijkdom van de temperaschilderkunst.
In 1838 maakte het schilderij onderdeel uit van de belangrijke verzameling van markies Costabili in Ferrara. Rond 1860, toen de collectie werd ontbonden, verwierf de Britse kunstverzamelaar Alexander Barker het portret en bracht het naar Londen. Later kocht de Italiaanse kunstkenner en senator Giovanni Morelli het schilderij. Bij zijn overlijden in 1891 liet Morelli zijn gehele collectie na aan de Accademia Carrara.
Voorstelling In de vijftiende eeuw lieten vorsten zichzelf vaak in profiel afbeelden, een verwijzing naar de portretten van Romeinse keizers op antieke munten. Leonello's profiel wordt gekenmerkt door een hoog, wijkend voorhoofd, een krachtige neus en een weelderige massa rode krullen. Hij draagt een granaatkleurige mantel met daarover een kostbaar gewaad van brokaat met complexe patronen en grote knopen van zilver of van parels, wat getuigt van de rijkdom en de verfijnde smaak van het Ferrarese hof.
De achtergrond van het portret wordt gevormd door een dichte rozenhaag die met grote precisie is weergegeven. Lange tijd leek deze tuin tegen een zwarte achtergrond geplaatst, maar een restauratie tussen 2004 en 2008 bracht de oorspronkelijke, intens blauwe lucht aan het licht. Deze ontdekking heeft de atmosferische diepte van het werk hersteld en toont aan dat Pisanello streefde naar een natuurgetrouwe setting in de buitenlucht.
Literatuur (1999). I tempi dell'arte, volume 2. Milaan: Bompiani. (2023). Accademia Carrara, Visitor's Guide. Milaan: Skira. p. 25 (2016). Il ritratto di Leonello d'Este del Pisanello. Florence: Edifir, Opificio delle pietre dure.
Externe links
Categorie:Italiaanse schilderkunst Categorie:Schilderij in de Accademia Carrara