Het wapen van Sittard-Geleen is het officiële gemeentewapen van de Limburgse fusiegemeente Sittard-Geleen. De gemeente heeft vanaf zijn oprichting in 2001 een kwart eeuw geen gemeentewapen gevoerd. Op 15 mei 2025 is Sittard-Geleen bij koninklijk besluit een wapen verleend door de Hoge Raad van Adel. Op 6 januari 2026 is naar aanleiding van het 25 jarig bestaan het nieuwe wapen samen met een nieuwe vlag van Sittard-Geleen gepresenteerd. In het wapen komen de kleuren en elementen uit de wapens van voorgaande gemeenten Sittard, Geleen en Born terug, die sinds de gemeentelijke fusies waren vervallen. Sittard-Geleen kende als enige Nederlandse gemeente nog geen officieel gemeentewapen en officiële gemeentevlag. De vlag is afgeleid van het wapen en toont hetzelfde ontwerp alleen is de blauw-rode gehalveerde vlakverdeling vervangen door blauw-rode kwartieren.
Blazoen De beschrijving van het wapen luidt:Gedeeld van azuur en keel; over alles heen een gescheiden dubbel slangenkopkruis, gedeeld van goud en zilver, in een hartschild van goud een toren met drie kantelen van keel, verlicht met drie vensters van het veld. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren. De heraldische kleuren zijn azuur (blauw), goud (geel), keel (rood) en zilver (wit). De rangkroon is een markiezenkroon.
Symboliek Het dubbel slangenkruis is een herkenbaar lokaal symbool, dat al voor kwam op de wapens van onder andere Sittart, Broeksittard, Geleen en Munstergeleen. Een dubbel slangenkopkruis symboliseert de overwinning van het goede (het christendom of het kruis) op het kwade (de duivel of de slang). De toren in het hartschild is die van het Kasteel Born.
Hoewel de gemeente in haar officiële toelichting verwijst naar alle voormalige gemeentewapens van de acht oude dorp- en stadskernen en bewust niet één historisch wapen als uitgangspunt genomen heeft, is de herkomst van de afzonderlijke heraldische elementen voor kenners duidelijk herkenbaar. Met name het gebruik van het Bornse hartschild maakt de genealogie van het wapen inzichtelijk. Verder vallen de gouden slangen op azuur en de zilveren slangen op rood op. De samenstelling van het wapen verwijst daarmee naar de drie voormalige gemeenten waaruit Sittard-Geleen is ontstaan: Het hartschild is ontleend aan het Wapen van Born en vormt het centrale element van het wapen. De gouden slangen op azuur (blauw) zijn afkomstig uit het eerste Wapen van Sittard in rijkskleuren. De zilveren slangen op keel (rood) zijn via van het Wapen van Geleen afkomstig van het geslacht Huyn van Geleen.
Opmerkelijk is de keuze om voor het slangenkruis van Sittard terug te grijpen op het goud op azuur, in de zogenoemde rijkskleuren. De gemeente Sittard had deze standaard kleuren in 1982 juist verlaten ten gunste van het lokaal en historisch meer gebruikelijke sabel (zwart) op goud, ontleend aan het wapen van Gulik. Juist deze kleuropstelling is ook terug te vinden bij andere dorpen zoals Munstergeleen en Broeksittard. Ook is het opmerkelijk dat Born als kleiner dorp een centrale plaats heeft gekregen in het hartschild, het het enige rechtstreeks te herleiden wapen dat midden en bovenop de rest van het schild geplaatst is. Heraldisch wordt een hartschild vaak gebruikt om het wapen van een vader, landeigenaar of naamgever te plaatsen.
Geschiedenis Na het ontstaan van de fusiegemeente Sittard-Geleen in 2001 bleef een officieel gemeentewapen lange tijd uit. De afzonderlijke wapens van Sittard, Geleen en Born waren formeel vervallen, maar een nieuw gezamenlijk wapen werd pas ruim twintig jaar later vastgesteld.
Op 6 januari 2026 presenteerde het gemeentebestuur het nieuwe wapen samen met een vlag van bijpassende vlag. Daarbij werd expliciet gekozen voor een ontwerp dat elementen van alle drie de voormalige gemeenten samenbrengt, met behoud van herkenbare heraldische symboliek.
Verwante wapens Hieronder staan de oude wapens van Sittard, Geleen en Born. In 2001 verloren deze hun officiële status door het opgaan in de gemeente Sittard-Geleen. Andere hieronderstaande wapens verloren al eerder hun status door het opgaan in deze drie gemeenten.
Zie ook Sittard-Geleen Wapen van Sittard Wapen van Geleen Wapen van Born
Categorie:Cultuur in Sittard-Geleen Categorie:Wapen van Limburgse gemeente (Nederland)