thumb|Deze kleurrijke nobori buiten To-ji kondigen een markt aan. Nobori (Japans: 幟, , Hepburn: nobori, Nederlands: vaandel) is een type Japanse, verticaal georiënteerde banier of vaandel. Het zijn lange en smalle canvas baniers. Een dwarsstang boven op de vlaggenmast houdt de banier recht om zo te voorkomen dat deze om de vlaggemast heen krult; op deze manier blijft de banier altijd zichtbaar en herkenbaar. NF 株式会社 新潟フレキソ - Nobori Flags of Japan: From Samurai Symbols to Modern Advertising n-flexo-co.jp, geraadpleegd: 06-02-2026
Etymologie Het woord nobori (kanji: , hiragana: [のぼり]; katakana: [ノボリ]; bestaande uit 3 morae: no-bo-ri) is de rōmaji-transcriptie van één karakter, de kanji: 幟 [nobori] "vaandel" Het karakter is opgebouwd uit twee elementen: 巾 en 戠, hierbij is 巾 [kin] "doek" het semantische element en 戠 is het fonetische element, althans dat was het toen het karakter werd gebruikt in het Klassiek Chinees toen 戠 werd uitgesproken als [tjək] of [tjik] en dat daardoor 幟 werd uitgesproken als [tɕiH] of [ʈʂiH]. Het karakter heeft later in Japan de on-lezing nobori gekregen, het is daardoor een wago-lexeem. Jisho - 戠 jisho.org, geraadpleegd: 06-02-2026 Jisho - 巾 jisho.org, geraadpleegd: 06-02-2026 Jisho - 幟 jisho.org, geraadpleegd: 06-02-2026 nobori is afgeleid van het werkwoord のぼる [noboru] "opstijgen". Jisho - のぼる jisho.org, geraadpleegd: 06-02-2026
Geschiedenis De geschiedenis van nobori gaat terug op het feodale Japan, daar werden zij gebruikt tijdens veldslagen. Vanaf de Kamakura-periode (1185–1333) werden deze verticale banieren voornamelijk gebruikt door samoerai en hun legers om verschillende clans te identificeren middels opvallende symbolen en kanji. Tijdens de Sengoku-periode (1467–1615), een tijd waarin regionale machthebbers, de daimyō, om de macht streden, werden nobori onmisbaar voor identificatie, oriëntatie, en morele cohesie op het slagveld. Verschillende clans ontwikkelden eigen kleurenschema’s en emblemen, zodat zij van grote afstand herkenbaar waren. Enkele van de bekendste feodale krijgsheren, zoals Oda Nobunaga en Tokugawa Ieyasu, gebruikten deze banieren om hun troepen te onderscheiden en hun overwicht te tonen. Sailflags - The origins of Nobori Flags sailflags.co.uk, geraadpleegd: 06-02-2026
Modern gebruik Hoewel nobori niet langer in oorlogsvoering worden gebruikt, zijn ze blijven voortbestaan. Tegenwoordig zijn zij in Japan veelvuldig te zien bij festivals, tempels en bedrijven, waar zij dienen als opvallend promotiemiddel. Traditioneel worden nobori nog steeds gebruikt bij vieringen zoals Shichi-Go-San, en bij het promoten van ondernemingen, vooral in drukke winkelstraten en bij eetkraampjes (yatai). Moderne druktechnieken maken het mogelijk nobori snel en in grote oplages te produceren, voorzien van teksten en afbeeldingen, wat hen bijzonder geschikt maakt voor reclame.
Constructie De vlaggenmast en de dwarsstang vormen samen een frame in de vorm van de Griekse hoofdletter gamma (Γ). Vroeger werd het frame van een nobori meestal vervaardigd uit bamboe. Tegenwoordig worden de frames vaak gemaakt uit kunststof of metaal. De baniers worden vaak gemaakt van canvas gemaakt, maar kunnen worden gemaakt van allerlei soorten textiel of synthetische stoffen zoals polyester en nylon.
Galerij
Zie ook Sashimono (vaandel) - Vaandel dat op de rug werd gedragen door samoerai en ashigaru. Koinobori - Een karpervormige windzak Noren (deurgordijn)
Externe links Nobori Flags of Japan: From Samurai Symbols to Modern Advertising - Uitgebreid artikel over de geschiedenis van nobori.
Categorie:Cultuur in Japan