De boerderij Gooyer Wetering 15 is een gemeentelijk monument in Driebergen-Rijsenburg in de Nederlandse provincie Utrecht.
Het pand is een langhuisboerderij uit het begin van de twintigste eeuw en vormt een van de historische agrarische gebouwen langs het oude ontginningslint van de Gooijerdijk en de Gooyer Wetering. In de gemeentelijke monumentenlijst staat het object geregistreerd met een datering rond 1905 en met de eerdere adressering Gooijerdijk 39 .
Beschrijving De boerderij is gebouwd volgens het traditionele langhuistype, waarbij woonruimte en bedrijfsdeel in één doorlopend volume zijn ondergebracht. De gevels zijn opgetrokken in baksteen en tonen de sobere detaillering die kenmerkend is voor het agrarische bouwen in deze periode. De kapconstructie volgt de langgerekte plattegrond en benadrukt het lineaire karakter van het erf. De indeling weerspiegelt de oorspronkelijke functie als gemengd agrarisch bedrijf, met een woondeel aan de straatzijde en een stalgedeelte dat zich naar achteren uitstrekt.
Architectonische context De bouwstijl sluit aan bij de regionale traditie van hallehuis‑ en langhuisboerderijen die in de negentiende en vroege twintigste eeuw veelvuldig in de Utrechtse Heuvelrug en het Kromme‑Rijngebied werden toegepast. Deze boerderijen combineren een functionele opzet met een bescheiden vormgeving. De overgang van riet naar pannen, de toepassing van baksteen in kruisverband en de asymmetrische gevelopbouw zijn typische elementen van deze bouwperiode.
Historische ontwikkeling Het gebied rond de Gooyer Wetering kent een lange geschiedenis van agrarische ontginning. De boerderij op nummer 15 vertegenwoordigt de fase waarin kleinschalige landbouwbedrijven zich moderniseerden maar nog sterk leunden op traditionele bouwvormen. De ligging langs het lint verwijst naar de oorspronkelijke verkavelingsstructuur, waarbij erven zich lineair langs de dijk ontwikkelden.
Relatie met omliggende monumenten In de directe omgeving bevinden zich meerdere gemeentelijke monumenten die samen een samenhangend agrarisch ensemble vormen. De boerderij De Dijckhof uit 1926 op nummer 17 laat een meer gemoderniseerde boerderijtypologie zien, terwijl het complex De Hondspol uit 1939 op nummer 22–22a–22b een grotere schaal en een meer bedrijfsmatige opzet heeft. Verderop staat een historische schaapskooi op nummer 24z. Deze gebouwen illustreren de ontwikkeling van het agrarische bedrijf in opeenvolgende decennia en plaatsen Gooyer Wetering 15 in een bredere historische context .
Monumentstatus Het pand is aangewezen als gemeentelijk monument vanwege de cultuurhistorische waarde als representant van het traditionele boerderijtype in Driebergen‑Rijsenburg. De boerderij draagt bij aan het karakter van het historische lint en vormt een herkenbaar onderdeel van het agrarische landschap dat zich tussen Driebergen en Langbroek heeft ontwikkeld.
Zie ook Lijst van gemeentelijke monumenten in Driebergen-Rijsenburg
Categorie:Gemeentelijk monument in Driebergen-Rijsenburg