Conjugatie is een vorm van genetische uitwisseling, waarbij er een tijdelijke plasmatische verbinding is tussen de cellen, met daarbij uitwisseling van genetisch materiaal. Het genetische materiaal bestaat uit DNA in de vorm van plasmiden.
Conjugatie komt voor bij bacteriën, maar ook bij verschillende groepen eukaryoten, zoals bij sommige protozoën (zoals Paramecium), algen (zoals Spirogyra) en bepaalde schimmelsoorten. Conjugatie zorgt voor toenemende diversiteit bij deze organismen.
Bacteriën
right|thumb|350px|Schema van bacteriële conjugatie. Bij conjugatie bij bacteriën is er een tijdelijke verbinding waarbij de cellen een fysiek contact maken en een plasma-brug vormen. De genetische uitwisseling bestaat uit overdracht van DNA of plasmides. Conjugatie vindt plaats tussen compatibele cellen.
Conjugatie is in de biologie een paraseksueel procesEen paraseksueel proces is een proces zonder eigenlijke seksuele gebeurtenissen waarbij het komt tot een versmelting van twee celkernen waarbij donorbacteriën of -micro-organismen genetisch materiaal, meestal plasmiden met gunstige eigenschappen zoals antibioticumresistentie, overdragen aan een acceptor via direct cel-tot-celcontact. Dit proces, dat wordt bewerkstelligd door een pilus (geslachtspilus), maakt snelle, horizontale genoverdracht mogelijk, waardoor bacteriën zich kunnen aanpassen en evolueren.
Eukaryoten De ciliaat Paramecium geeft een goed bestudeerd voorbeeld van conjugatie waarbij kernmateriaal (micronuclei) wordt uitgewisseld, wat leidt tot genetische recombinatie en nieuwe combinaties van eigenschappen.
Spirogyra is een draadvormig groenwier, waarvan de geslachtelijke voortplanting plaatsvindt door conjugatie.
Bij sommige schimmels, behorende tot Zygomycetes en Chytridiomycota, komt conjugatie als onderdeel van hun levenscyclus voor, waarbij een tijdelijke verbinding bestaat waardoor de genetische uitwisseling kan plaatsvinden.
Categorie:Celbiologie Categorie:Levenscyclus