miniatuur|310x310px|Voorpagina van het boek 'Geschiedenis van Essene', met als auteur René Mertens Essene, een deelgemeente van Affligem in Vlaams-Brabant, vertoont verschillende aanwijzingen voor Romeinse aanwezigheid tijdens de eerste eeuwen van onze jaartelling. Archeologische vondsten en landschappelijke kenmerken suggereren dat het gebied in de Romeinse periode deel uitmaakte van een bredere zone van bewoning, economische activiteit en infrastructuur in het hinterland van grotere Romeinse nederzettingen. Deze vaststellingen zijn voornamelijk gebaseerd op archeologische registraties en lokale historische bronnen .
Regionale context: de vicus van Asse Essene lag in de nabijheid van de Romeinse vicus van Asse, een nederzetting die zich ontwikkelde tussen het midden van de 1e eeuw en de 3e eeuw na Christus. Deze vicus fungeerde als een lokaal economisch en administratief centrum binnen het Romeinse Gallië. De ligging van Essene in het achterland van Asse maakt het aannemelijk dat het gebied betrokken was bij ondersteunende activiteiten zoals landbouw, grondstoffenwinning en transport.
Romeins wegennetwerk miniatuur|Romeins wegennet in België Een belangrijk element in de interpretatie van de Romeinse aanwezigheid in Essene is het historische wegennetwerk.De Romeinse of Middeleeuwse wegen van Sint-Truiden naar Aalst - Dr. Henri Vannoppen De Oudebaan wordt in verband gebracht met een oudere route die oorspronkelijk werd aangelegd door de Nerviërs en later werd gesaneerd door de Romeinen, vermoedelijk tijdens de regering van keizer Claudius (41–54 n.Chr.). Deze weg fungeerde als zijtak van de heirbaan Bavay-Keulen, die deel uitmaakte van de strategisch belangrijke Via Belgica.
De Via Belgica was een hoofdverbindingsweg van ongeveer 400 à 450 kilometer lang, die Boulogne-sur-Mer met de Rijngrens verbond. Ze speelde een cruciale rol in militaire troepenverplaatsingen, handel en bevoorrading van de Romeinse legioenen. De huidige Oudebaan volgt grotendeels het historische tracé. Omdat deze weg in natte seizoenen moeilijk begaanbaar was, werd in 1704 de Brusselbaan, die parallel loopt, aangelegd volgens een alternatieve route.De Romeinse weg Keulen-Boulogne gedeelte op het grondgebeid van Affligem tussen Asse en Velzeke - Heemkundige kring Belledaal - WIllem De Leyn
Bavay, in de oudheid bekend als Bagacum Nerviorum, was de hoofdstad van de Nerviërs en een belangrijk Romeins knooppunt waar zeven heerwegen samenkwamen, waaronder verbindingen naar Keulen, Tongeren, Boulogne-sur-Mer, Amiens, Reims, Kamerijk en Velzeke.
Archeologische vondsten in Essene Langs het tracé van de Oudebaan zijn tijdens archeologische prospecties Romeinse munten en aardewerkfragmenten aangetroffen. Deze vondsten worden geïnterpreteerd in samenhang met de functie van de weg als secundaire Romeinse verkeersas.
In het Trommelbos werden eveneens Romeinse munten en puinresten gevonden. De naam van het gebied zou afgeleid zijn van ’t Rommelveld, een benaming die verwijst naar deze archeologische resten. Bossen in de regio werden in de Romeinse periode intensief benut voor houtkap en ontginning van andere grondstoffen. Sommige lokale geschiedschrijvers suggereren dat zich hier mogelijk een legerplaats bevond ten tijde van Julius Caesars veldtochten, al ontbreekt hiervoor sluitend archeologisch bewijs.
Tussen de Moortelstraat en de Molenstraat werden op 17 november 1950 Romeinse dakpannen (tegulae) en fragmenten van witte natuursteen opgegraven. Deze vondsten kunnen wijzen op de aanwezigheid van een Romeinse villa of gebouw, maar deze hypothese kon niet definitief worden bevestigd.Mondelinge bron Herman Steppe, schepen van Erfgoed Affligem
Ter hoogte van de Kerlemeers werden meerdere scherven van Romeins aardewerk en dakpanfragmenten geregistreerd. In dezelfde zone zijn ook dierenbeenderen en fragmenten van molenstenen aangetroffen, wat wijst op menselijke activiteit in de Romeinse periode.
Interpretatie De geregistreerde archeologische vondsten tonen aan dat Essene tijdens de Romeinse periode niet geïsoleerd was. Hoewel er geen sluitend bewijs is voor een grote nederzetting, suggereren de sporen van infrastructuur, bouwmaterialen en gebruiksvoorwerpen dat het gebied minstens sporadisch werd bewoond of economisch geëxploiteerd.Geschiedenis van Essene - R. Mertens Deze bevindingen passen binnen het bredere patroon van Romeinse aanwezigheid in het hinterland van belangrijke verkeersassen en stedelijke centra .
Categorie:Affligem Categorie:Romeinen in België