De Heineken Zesdaagse 1989 in het Nederlandse marathonschaatsen werd gehouden van 11 december tot en met 16 december. De zes wedstrijden werden verreden op De Uithof in Den Haag, De Meent in Alkmaar, IJssportcentrum in Eindhoven, IJsselstadion in Deventer, IJsstadion Drenthe in Assen en Thialf in Heerenveen. Robert Vunderink werd de winnaar bij de mannen. Het zilver werd gewonnen door Yep Kramer en het brons door Andy van der Pauw. Petra Moolhuizen werd de winnaar bij de vrouwen. Het zilver werd gewonnen door Alida Pasveer en het brons door Harriët Berkhoff.
Voorafgaand Er stond iedere dag een marathon op het programma. Van de zes wedstrijden telden de beste vijf resultaten mee voor het eindklassement. De KNSB koos voor deze opzet, omdat het niet voor iedere schaatser mogelijk zou zijn alle dagen deel te nemen. De finalewedstrijd was wel verplicht om in aanmerking te komen voor het algemeen klassement. Alle zes wedstrijden werden verreden over de traditionele marathonafstand van 42,195 kilometer (110 ronden).
Op voorhand was het nog onduidelijk of de zesde wedstrijd in Heerenveen of in Den Haag zou worden verreden. Aanleiding was dat hoofdsponsor Heineken ontevreden was omdat de restauranthouder in Thialf sinds kort het biermerk Oranjeboom schonk. Vanuit een andere afdeling van Heineken werd echter ontkend dat er sprake was van een mogelijke verplaatsing van de wedstrijd.
Een voorsprong werd deze editie zwaarder beloond. Een rijder die het peloton op een ronde achterstand zette, kreeg vier punten in plaats van drie punten in de vorige editie. Daarnaast werden er klassementssprints verreden die drie, twee of één punt opleverden. Daarmee waren de regels gelijk aan die van de KNSB Cup van dat seizoen. Hoofdscheidsrechter Rein Zwart bepaalde samen met zijn assistent-scheidsrechters wanneer de bonificatiesprints plaatsvonden. Het leiderspak keerde niet terug, omdat het in de praktijk vaak niet goed paste bij de drager en daardoor als onpraktisch werd beschouwd.
Drievoudig olympisch kampioene Yvonne van Gennip zou haar debuut maken in de schaatsmarathonsport, maar zag daarvan af. Zij stelde haar debuut uit, mede omdat zij niet zes dagen achtereen wilde rijden. De Sovjetschaatser Oleg Bozjev nam niet deel aan de Zesdaagse, nadat hij tijdens een fietstraining in de buurt van Midlaren ten val was gekomen bij een aanrijding met een meisje. Daarbij liep hij een scheur in de kop van zijn spaakbeen op. De overige Sovjetschaatsers schonken de door hen gewonnen premies aan de actie ‘Een voor Afrika’. Hun sponsor stelde een gelijk bedrag beschikbaar.
Laatste editie In juni 1990 werd bekend dat de hoofdsponsor Heineken stopte met de sponsoring van het evenement. Achteraf zou dit verband hebben gehouden met de zogeheten ‘Thialf-bieraffaire’, waarbij in het restaurant van Thialf een ander biermerk werd geschonken. Hierdoor ontstonden twijfels of de wedstrijd van 1989 wel in Thialf gehouden kon worden.
Volgens de organisatoren kwam het evenement niet in gevaar, omdat er al andere sponsoren waren gevonden. Het vervangende evenement werd de Aegon Vijfdaagse, vernoemd naar de hoofdsponsor van de schaatsbond.
Na één editie werd deze Vijfdaagse niet meer georganiseerd, mede door een te ingewikkeld puntensysteem. Uiteindelijk kwam hiervoor een driedaagse in de plaats.
Hiermee kwam er een einde aan de Heineken Zesdaagse.
Kalender DatumIJsbaanWedstrijd11 december 1989De Uithof (Den Haag)Heineken Zesdaagse 112 december 1989De Meent (Alkmaar)Heineken Zesdaagse 213 december 1989IJssportcentrum (Eindhoven)Heineken Zesdaagse 314 december 1989IJsselstadion (Deventer)Heineken Zesdaagse 415 december 1989IJsstadion Drenthe (Assen)Heineken Zesdaagse 516 december 1989Thialf (Heerenveen)Heineken Zesdaagse 6
Daguitslagen
Dag 1 Er waren 1.000 toeschouwers aanwezig.
Bart Veldkamp opende de wedstrijd door direct na het startschot te demarreren. Hij werd teruggehaald in het peloton en ondernam later nog een poging. Na vijfenveertig ronden staakte hij de wedstrijd.
Vijfentwintig ronden voor het einde viel het peloton uiteen en ontstond een kopgroep van twintig rijders, met daarin alle favorieten. Deze groep zou bij de finish een ronde voorsprong hebben op de rest van het veld. Met nog zes ronden te rijden opende Piet Kleine de finale. Hij nam een kleine voorsprong en hield die tot zeshonderd meter voor de eindstreep vast. Achter Kleine verrichtte Erik van den Boogert veel kopwerk, met steun van Bert Verduin, waardoor het gat werd verkleind tot circa vijftig meter.
Vijfhonderd meter voor de finish plaatste Robert Vunderink zijn aanval en werd daarbij gelanceerd door Yep Kramer. Tien meter voor de streep kwam Vunderink al overeind in de veronderstelling dat hij had gewonnen. Zijn voorsprong bleek echter voldoende om de sterk sprintende Richard van Kempen nipt voor te blijven. In het algemeen klassement bleef Vunderink uiteindelijk slechts 0,1 punt voor op Van Kempen, die beter had gepresteerd in de tussensprints. Voor Vunderink betekende het zijn vierde overwinning in een marathonwedstrijd.
Van de negentig gestarte rijders bereikten er zesentwintig de finish.
Bij de vrouwen was Petra Moolhuizen de snelste in de massasprint. Zij bleef Alida Pasveer en Ingrid Paul voor. De wedstrijd duurde dertig ronden in plaats van veertig ronden.
+ Mannen Nr. Rijder Land Robert Vunderink Richard van Kempen Andy van der Pauw 4 Aad Grimbergen 5 Yep Kramer 6 Piet de Boer 7 Jos Pronk 8 Arnold Stam 9 Frans Boon 10 Lex Cazemier 11 Frits Schalij 12 Piet Kleine 13 Edward Hagen 14 Dmitri Botsjkarjov 15 Hans Pieterse 16 Jan Kooiman 17 Erik van den Boogert 18 Lammert Huitema 19 Henk Holland 20 Bert Verduin
+ Vrouwen Nr. Rijdster Land Petra Moolhuizen Alida Pasveer Ingrid Paul 4 Kitty Snel 5 Petra Grimbergen
Dag 2 Er waren 3.500 toeschouwers aanwezig.
Richard van Kempen maakte halverwege de wedstrijd een tactische fout door samen met rijders van de Vunderink-ploeg een gat van honderd meter dicht te rijden. Van Kempen kwam net van kop af en zag Robert Vunderink voorbij rijden, maar kon na deze inspanning niet meer reageren. Vervolgens ontstond een kopgroep met Vunderink, Piet Kleine, Dmitri Botsjkarjov, Frits Schalij, Arnold Stam, Andy van der Pauw, Evert van Benthem, Lex Cazemier, Fausto de Oliveira Marreiros en Jan Eise Kromkamp, die een ronde voorsprong nam. Marcel Kooy maakte aanvankelijk ook deel uit van deze groep, maar viel na een valpartij weg.
Nadat Bart Veldkamp de sprint van het peloton had gewonnen, ging Cazemier in de aanval. Acht ronden voor het einde kwam Vunderink ten val, maar doordat niemand reageerde op de aanval kon hij terugkeren in de kopgroep. Cazemier werd vervolgens teruggehaald, waarna Vunderink uiteindelijk de wedstrijd won.
De wedstrijd bij de vrouwen werd gewonnen door Alida Pasveer, die met een minimaal verschil de sprint won van Petra Moolhuizen. In de slotfase van de wedstrijd hadden Pasveer en Moolhuizen Ingrid Paul en Goska Tomporowska achterhaald, die vijf ronden voor het einde een voorsprong hadden genomen.
+ Mannen Nr. Rijder Land Robert Vunderink Piet Kleine Dmitri Botsjkarjov 4 Frits Schalij 5 Arnold Stam 6 Andy van der Pauw 7 Evert van Benthem 8 Lex Cazemier 9 Fausto de Oliveira Marreiros 10 Jan Eise Kromkamp 11 Bart Veldkamp 12 Yep Kramer 13 Richard van Kempen 14 Aad Grimbergen 15 Yoeri Takken 16 Oege Ferwerda 17 Geert Kuiper 18 Lammert Huitema 19 Erik van den Boogert 20 Piet de Boer
+ Vrouwen Nr. Rijdster Land Alida Pasveer Petra Moolhuizen Harriët Berkhoff 4 Tilly Alderts 5 Tineke Hoogendijk-Vossebelt 6 Riny Nijdam 7 Kitty Snel 8 Goska Tomporowska
Dag 3 Er waren 200 toeschouwers aanwezig. Er was gutsende regen en een snijdende wind, waardoor veel toeschouwers niet kwamen kijken.
Nadat Bart Veldkamp in de beginfase van de wedstrijd twee keer demarreerde en het peloton uiteen trok, ontstond er met nog drieënzestig ronden te gaan een serieuze ontsnapping. Edward Hagen verhoogde het tempo en kreeg Erik van den Boogert, Albert Bakker, Arnold Stam, Frans Boon en Dmitri Botsjkarjov met zich mee. Robert Vunderink en Richard van Kempen gingen in de achtervolging. Niemand wilde het zware werk opknappen, waardoor de kopgroep een ronde voorsprong kreeg.
Van den Boogert en Botsjkarjov maakten ook deel uit van de groep die vervolgens nog een ronde wist te pakken. In de voorlaatste bocht ging Botsjkarjov de eindsprint aan en versloeg hij Van den Boogert om de dagzege, die zijn krachten de afgelopen dagen had gespaard om een thuiszege te behalen.
Vunderink raakte door zijn twaalfde plaats zijn voorsprong van 10,2 punten kwijt. Bart Veldkamp won de eindsprint van het peloton voor Vunderink, waardoor Botsjkarjov met 0,9 punten voorsprong de nieuwe leider in het algemeen klassement werd.
De wedstrijd bij de vrouwen werd gewonnen door Anneke Hospes. Zij versloeg Jitske Nauta in de sprint, nadat zij samen waren ontsnapt uit het peloton. Alida Pasveer werd derde en nam daardoor de leiding in het algemeen klassement over van Petra Moolhuizen. Nog nooit had Hospes een schaatsmarathon gewonnen.
+ Mannen Nr. Rijder Land Dmitri Botsjkarjov Erik van den Boogert Piet de Boer 4 Piet Kleine 5 Edward Hagen 6 Frans Boon 7 Konstantin Korotkov 8 Arnold Stam 9 Lammert Huitema 10 Albert Bakker 11 Bart Veldkamp 12 Robert Vunderink 13 Yep Kramer 14 Andy van der Pauw 15 Hans Pieterse 16 Geert Kuiper 17 Richard van Kempen 18 Andries Kasper 19 Helge Jasch 20 Frits Schalij
+ Vrouwen Nr. Rijdster Land Anneke Hospes Jitske Nauta Alida Pasveer 4 Petra Moolhuizen 5 Tineke Hoogendijk-Vossebelt 6 Harriët Berkhoff
Dag 4 Direct na het startschot gingen Robert Vunderink, Frits Schalij en Evert van Benthem in de aanval. Dit was het sein voor een massale ontsnapping, waarbij vierentwintig rijders een ronde voorsprong op het peloton namen. Erik van den Boogert en Edward Hagen wisten met nog negenenzeventig ronden te gaan een tweede voorsprong te nemen.
Met nog achtentwintig ronden op de klok deelde Vunderink de genadeklap uit. Hij ging ervandoor en won uiteindelijk de wedstrijd. Op het voorlaatste rechte eind liet hij Van den Boogert en Hagen kansloos in de strijd om de dagzege. Met deze overwinning nam Vunderink de leiding in het algemeen klassement over van Dmitri Botsjkarjov.
Piet Kleine kwam met zesenvijftig ronden te gaan ten val en viel met een kapotte schaats uit. Arnold Stam, die op een vierde plaats stond in het algemeen klassement, viel eveneens uit met een handblessure. Herbert Dijkstra verscheen vanwege griepklachten niet aan de start en Richard van Kempen haakte af vanwege een wond aan zijn hiel.
+ Mannen Nr. Rijder Land Robert Vunderink Edward Hagen Erik van den Boogert 4 Jan Oliemans 5 Geert Kuiper 6 Yep Kramer 7 Aad Grimbergen 8 Andy van der Pauw 9 Andries Kasper 10 Helge Jasch 11 Evert van Benthem 12 Frans Boon 13 Dmitri Botsjkarjov 14 Piet de Boer 15 Konstantin Korotkov 16 Frits Schalij 17 Lex Cazemier 18 Henk van Benthem 19 Arend Veenhof 20 Marcel Kooy
+ Vrouwen Nr. Rijdster Land Hanneke de Vries Goska Tomporowska Kitty Snel 4 Petra Moolhuizen 5 Alida Pasveer 6 Harriët Berkhoff 7 Tineke Hoogendijk-Vossebelt 8 Erna Uitham
Dag 5 De eerste verrassingsaanval kwam van Bart Veldkamp, die onmiddellijk stopte nadat Robert Vunderink aansluiting wilde maken. Daarna controleerde Vunderink met zijn ploeggenoten iedere ontsnappingspoging.
Met nog tien ronden te gaan vond er een ontsnapping plaats met zes rijders. Lammert Huitema achterhaalde tweehonderd meter voor de eindstreep de ontsnapte Dries van Wijhe. Door enkele misslagen in de bocht verspeelde Van Wijhe tientallen meters voorsprong. Het was Huitema's eerste overwinning uit zijn carrière.
Frits Schalij kwam tijdens de wedstrijd ten val, waarbij zijn schouder uit de kom raakte. Hiervoor ging hij naar het ziekenhuis.
Bij de vrouwen won Petra Moolhuizen de wedstrijd in een massasprint. Hiermee stond ze 1,1 punt voor op de nummer twee in het algemeen klassement, Alida Pasveer.