Salomon Ayllon of Salomo Aylion (ca. 1664 – 12 juni 1728) was een Sefardisch rabbijn die actief was in Londen en Amsterdam. Hij werd vooral bekend vanwege zijn rol in de sabbatiaanse controverse van 1725–1726.
Leven Salomon Ayllon werd geboren in Oran in Noord-Afrika. Hij ontving een traditionele rabbinale opleiding binnen de Sefardische traditie.
In 1689 werd hij benoemd tot rabbijn van de Spaanse en Portugese gemeente in Londen. Later vestigde hij zich in Amsterdam, waar hij een vooraanstaande positie bekleedde binnen de Portugese Joodse gemeenschap.
De Ḥayon-controverse In 1725 ontstond in Amsterdam een ernstig conflict rond de mystiek getinte geschriften van de prediker Nehemiah Ḥiyya Ḥayon, die door verschillende rabbijnen werd beschuldigd van sabbatiaanse sympathieën.
Ayllon verdedigde Ḥayon en verzette zich tegen diens veroordeling. Dit bracht hem in conflict met onder meer Zvi Hirsch Ashkenazi (de Chacham Zvi) en diens zoon Jacob Emden, die zich fel tegen sabbatiaanse invloeden keerden.
De controverse leidde tot scherpe polemieken en verdeeldheid binnen de Amsterdamse Joodse gemeenschap en had bredere repercussies in Europese Joodse centra.
Betekenis De rol van Ayllon in deze controverse illustreert de spanningen binnen het achttiende-eeuwse Sefardische jodendom tussen traditionele autoriteit en mystieke stromingen. Zijn optreden wordt door historici verschillend beoordeeld: sommigen zien hem als beschermheer van een verdachte mystieke stroming, anderen als verdediger van gemeenschapsautonomie tegenover externe inmenging.
Overlijden Salomon Ayllon overleed op 12 juni 1728 in Amsterdam.
Literatuur Gershom Scholem, Sabbatai Sevi: The Mystical Messiah, Princeton University Press, 1973. Yosef Kaplan, An Alternative Path to Modernity: The Sephardi Diaspora in Western Europe, Brill, 2000. Jewish Encyclopedia (1906), lemma “Ayllon, Solomon”.
Referenties
Zie ook Jacob Emden Tzvi Hirsch Ashkenazi Opperrabbijnen en Hachamim van Nederland\
Categorie:Rabbijn Categorie:Nederlands opperrabbijn