Ellen Pamela McCafferty (Derry (Noord-Ierland), 28 maart 1944 – Fahan, 21 augustus 2024) was een Ierse journaliste, toneelschrijfster, burgerrechtenactiviste en feministe. Ze schreef onder andere voor The Irish Press, The Irish Times, Sunday Tribune, Hot Press en The Village Voice.
Leven en werk Nell McCafferty groeide op in een katholiek gezin in Derry (Noord-Ierland) als dochter van Hugh en Lily McCafferty. Zij bracht haar jeugd door in de wijk Bogside. Aan de Queen's Universiteit van Belfast (QUB) behaalde ze een graad in de geesteswetenschappen. Na een tijdelijke baan als docent Engels en een verblijf op een kibboets in Israël, begon ze als journalist bij The Irish Times. In haar journalistieke werk analyseerde ze de positie van vrouwen in de Ierse samenleving en nam zij het op voor gelijke rechten voor mannen en vrouwen.
McCafferty was mede-oprichtster van de Irish Women's Liberation Movement (IWLM), de Ierse vrouwenbevrijdingsbeweging. Dit was een actiegroep die slechts kort bestond maar veel ophef veroorzaakte.
In 1970 schreef ze dat de verschillende behandeling van mannen en vrouwen berust op systematische discriminatie en pleitte ze voor ontmanteling van dit systeem. Ook begon ze een campagne tegen de gewoonte van kinderrechtbanken in Dublin om jonge kinderen naar te strenge heropvoedingsgestichten te sturen.
Begin 1970 voerde zij met medestanders actie voor gelijke behandeling van vrouwen in pubs. In de regel werden vrouwen alleen onder begeleiding van een man toegelaten en grote glazen bier (pints) waren voor hen taboe. Met een groep vrouwen bestelde ze in een pub in Dublin 30 borrels en daarna een pint Guinness. Het personeel weigerde hen de pint te serveren. Daarop nuttigden zij de borrels en verlieten zonder te betalen de pub omdat zij niet naar tevredenheid bediend werden.
In 1971 reisde ze met andere leden van de Ierse vrouwenbevrijdingsbeweging naar Belfast om te protesteren tegen het verbod op de import en verkoop van anticonceptiemiddelen in Ierland. De demonstratie trok veel publiciteit en werd bekend als de Contraceptive Train.
Na het uiteenvallen van de Ierse vrouwenbevrijdingsbeweging bleef McCafferty actief in dergelijke organisaties en bleef zich in haar journalistieke werk richten op het verbeteren van vrouwenrechten. Vrouwen waren op vele gebieden achtergesteld. Ze waren bijvoorbeeld niet beschermd tegen geweld en misbruik binnen het huwelijk. Ze konden praktisch niet in jury's van rechtbanken, mochten geen kinderbijslag in ontvangst nemen. Echtscheiding was verboden. Vrouwen kregen voor hetzelfde werk minder betaald en konden na hun huwelijk niet meer in openbare diensten werken. Anticonceptiemiddelen waren verboden en over abortus durfde men in die tijd al helemaal niet te beginnen. De armoede onder alleenstaande moeders was erbarmelijk. Huisvesting was te duur zodat grote gezinnen in een of twee kleine kamers moesten wonen.
Ze was in 1972 getuige van de demontraties en rellen die door het Britse leger met bloedig geweld werden bestreden, bekend als Bloody Sunday. In de jaren tachtig kwam ze op voor betere leefomstandigheden voor de republikeinse vrouwelijke gevangenen in de gevangenis van Armagh en riep feministen op om slechte behandeling van vrouwen te allen tijde aan de kaak te stellen.
In haar boek A Woman to Blame bracht zij verslag uit over een roemruchte zaak, de Kerry Babies, omtrend het afdwingen van een valse bekentenis in een kwestie rond een vermoorde en een vermiste baby. McCafferty schreef het stuk Coping with the womb and the border voor "Sisterhood Is Global: The International Women's Movement Anthology", uit 1984, samengesteld door Robin Morgan. In 1990 won McCafferty een Jacob's Award voor haar reportages over het Wereldkampioenschap voetbal 1990 voor The Pat Kenny Show op RTÉ Radio 1.
McCafferty publiceerde in 2004 haar autobiografie Nell. Hierin beschrijft ze haar jeugd in Derry, haar relatie met haar ouders, haar angsten over haar homoseksualiteit, de vreugde van het vinden van een veilige haven in haar eigen huis met de liefde van haar leven, de Ierse schrijfster Nuala O'Faolain, en de pijn na hun scheiding. Ze woonde in Ranelagh, een wijk in Dublin.
In 2009, na de publicatie van het Murphy Report over kindermisbruik in het aartsbisdom Dublin, vroeg zij aan aartsbisschop Diarmuid Martin of aanspreekvormen als "Uwe Eminentie" en "Uwe Genade" niet volkomen ongepast waren en ter verzoening afgeschaft zouden moeten worden.
In 2010 veroorzaakte McCafferty controverse in een live radio-interview op Newstalk met de laatdunkende insinuatie dat de toenmalige minister van Volksgezondheid, Mary Harney, een alcoholistische slet zou zijn. Harney spande een rechtszaak aan om de onwaarheid daarvan te bewijzen en ontving het jaar daarop in een schikking met het radiostation een schadevergoeding. McCafferty verdween na het incident als commentator van de Ierse radio en televisie, waar ze sinds 1990 vrijwel constant present was geweest. Ze verscheen nog wel in enkele realityseries.
De Irish Times schreef dat "Nells kenmerkende stem, zowel geschreven als gesproken, een krachtige en provocerende plaats inneemt in de Ierse samenleving." McCafferty ontving op 2 november 2016 een eredoctoraat in de literatuur van University College Cork voor "haar ongeëvenaarde bijdrage aan het Ierse openbare leven gedurende vele decennia en haar krachtige stem in bewegingen die een transformerende impact hebben gehad op de Ierse samenleving, waaronder de feministische beweging, campagnes voor burgerrechten en voor gemarginaliseerden en slachtoffers van onrecht".
McCafferty begon in 1980 een relatie met de journaliste en schrijfster Nuala O'Faolain. Het paar woonde samen in West-Ierland totdat ze na vijftien jaar in 1995 met teleurstelling en wrok uit elkaar gingen. Hun relatie was nooit openlijk geweest. Wel schreven ze naderhand beide een autobiografie over hun ervaringen. Ze stonden later weer via e-mail op afstand met elkaar in contact tot aan het overlijden van O'Faolain in mei 2008.
Zelf overleed ze op 21 augustus 2024 op 80-jarige leeftijd aan de complicaties van een beroerte in een verpleeghuis in Fahan, Inishowen, graafschap Donegal.
Eerbetoon In maart 2025 werd in Derry in de wijk Bogside een muurschildering onthuld ter herinnering aan Nell McCafferty.
Bibliografie The Armagh Women. Co-op Books. 1981, . Over vrouwelijke republikeinse demonstranten en hongerstakers in de gevangenis van Armagh A Woman to Blame: the Kerry babies case. Dublin: Attic Press. 1985, . Goodnight Sisters: Selected Writings of Nell McCafferty. Dublin: Attic Press. 1987. Goodnight, Sisters...: Selected Writings, Volume Two. Dublin: Attic Press. 1987. Peggy Deery. A Derry family at war. London: Virago. 1989, . Nell. Penguin Ireland. 2004, .
Categorie:Iers journalist Categorie:Iers toneelschrijver Categorie:Noord-Iers schrijver Categorie:Brits feminist Categorie:Iers feminist