De Nederlandsch-Belgische Vereeniging der Vrienden van de Medaille als Kunstwerk (Frans: Sociéte Hollandaise-Belge des Amis de la Médaille d'Art) was een internationale vereniging op het gebied van penningkunst in het eerste kwart van de 20e eeuw. De vereniging werd ook wel vermeld als Vrienden van de Medaille.
Geschiedenis In 1899 werd in Parijs de Société des Amis de la Médaille Française opgericht. Naar Frans voorbeeld volgde op 24 maart 1901 te Brussel de oprichting van de Nederlandsch-Belgische Vereeniging der Vrienden van de Medaille als Kunstwerk door H.J. de Dompierre de Chaufepié, directeur van het Koninklijk Kabinet van Munten, Penningen en Gesneden Stenen (Penningkabinet) en voorzitter van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Munt- en Penningkunde, en de Belgische numismaat Alphonse de Witte.K.H. Heins, "Namen en feiten", De Geuzenpenning 25 (1975), p. 80-82. De vereniging werd opgericht met als doel in bredere kring belangstelling te wekken voor penningkunst en medailleurs aan werk te helpen. Eerste voorzitter werd Jan Six, De Chaufepié en De Witte traden toe tot het bestuur. Tot de leden van het eerste uur behoorden Anthonie Begeer, J.W.H. Berden, Jozef Israëls, Arend Odé, Nicolaas Pierson en Victor de Stuers."Penningkunst", Algemeen Handelsblad, 22 april 1901. In het eerste jaar had de vereniging 50 leden, twee jaar later waren dat er meer dan 300.Rien Sanderse, "Dossier: Nederlands-Belgische vereniging van vrienden van de medaille als kunstwerk", Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. Ledenvergaderingen werden om de drie jaar gehouden, afwisselend in België en Nederland.
Vanaf het oprichtingsjaar werd beurtelings een Nederlandse en een Belgische kunstenaar gevraagd een medaille te ontwerpen, die aan leden werd verstrekt. Om de drie jaar werd bovendien een prijsvraag uitgeschreven voor jonge kunstenaars.W.K.F. Zwierzina (1914) Penningkundige geschiedenis der regeering van H.M. Koningin Wilhelmina der Nederlanden : 1898-1908, [s.n.], 1914. Godefroid Devreese maakte de eerste penning van de vereniging, een draagpenning waarop een verzamelaar is afgebeeld die zittend voor zijn penningkabinet een penning bekijkt, terwijl hij in zijn andere hand een vergrootglas houdt. Er werden in de loop van de jaren 40 penningen uitgegeven. Enkele medailleurs maakten meerdere penningen, Jenny Lorrain was de enige vrouw die een penning ontwierp.
In 1910 organiseerde de vereniging in samenwerking met het Koninklijk Belgisch Genootschap voor Numismatiek een internationaal numismatisch congres, ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling in Brussel. Jules Jourdain ontwierp daarvoor een herinneringspenning met aan de ene zijde een man die tijdens archeologische opgraving munten vindt en aan de andere zijde een medailleur die, staande voor een ezel, aan het werk is."Herinneringspenning van het Numismatisch Congres te Brussel in 1910", vlaamsekunstcollectie.be.
In 1920 werd de vereniging opgeheven. De Belgen gingen verder als Société des Amis de la Médaille d’Art (opgeheven in 1954) en de Nederlanders richtten in 1925 de Vereniging voor Penningkunst op. In 1937 werd de internationale organisatie Fédération internationale de la médaille d'art (FIDEM) opgericht.
Penningen Jaar Medailleur(s) Onderwerp Afbeelding 1901 'Draagteeken der Nederlandsch-Belgische Vereeniging der Vrienden van de Medaille als Kunstwerk', lidmaatschapspenning. 200px 1901-1902 Huwelijk van prins Albert I van België en Elisabeth in Beieren 1902-1903 Derde eeuwfeest van het verlenen van een octrooi aan de Vereenigde Oostindische Compagnie. Vz. een oosters landschap met tempel, op de voorgrond een Nederlandse leeuw en opschrift "de vestiging van het nederlandsch gezag in indië herdacht". 1903 i.s.m. Paul Fisch Uitvinding van de tekenkunst, met een voorstelling naar een verhaal van Plinius de Oudere 1903-1904 Brusselse zeehaven 1904-1905 Vijfentwintigjarig Nederlanderschap van koningin Emma. 200px 1905-1906 Twintigste verjaardag van de onafhankelijke staat Congo. 200px 1906 De landbouw. Vz. twee paarden voor een boerenwagen, kz. twee naar links gaande ossen die een ploeg voorttrekken. 200px 1906 en Jean Lecroart De wijn en het bier. Vz. Maenade in een wijngaard (Werner), kz. een meisjeskopje in een veld hop (Lecroart) 1906-1907 Overlijden van prins Filip, graaf van Vlaanderen (1837-1905) 1907 Muntmeester aan het werk 1907 300e geboortejaar van Michiel de Ruyter. Vz. De Ruyters borstbeeld, kz. een zeeslag. 200px 1907 Ter nagedachtenis van koningin Marie Henriëtte (1836-1902) 1907 Pro Pace, t.g.v. de Vredesconferenties van Den Haag (1907). Vz. Een allegorie van de oorlog: een naakte man met zwaard en schild, die door een achter hem staande vrouw met palmtak wordt gewezen op de zegeningen van de vrede. 1907-1908 i.s.m. Paul Fisch Mimine 100px100px 1908 Dr. H.J. de Dompierre de Chaufepié, directeur van het Penningkabinet en medeoprichter van de vereniging 200px 1908-1909 Het onderwijs 1909-1910 Ter herinnering aan de werkzaamheden voor de waterverbinding Brussel - zeehaven 1909-1910 De gedachte 1909-1910 De overwinningen van Nieuwpoort en Waterloo 1909-1910 Ter ere van koning Leopold II en degenen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van Belgisch-Congo 1910-1911 De dans van Salomé. 1910-1911 Leopold, hertog van Brabant 100px100px 1910 Ter gelegenheid van het internationaal congres voor de numismatiek en moderne penningkunst in Brussel (1910) 1910-1911 Ernest Babelon, Institut de France 1911-1912 Prof. dr. J.D. van der Waals, t.g.v. de toekenning van de Nobelprijs voor Natuurkunde (1910) 1911-1912 De oorsprong van de muziek. 1912 Ter herinnering aan Henri Vieuxtemps (1820-1881), violist en componist. 200px 1912-1913 Prometheus, ter ere van beeldhouwer Paul De Vigne (1843-1901). 1912-1913 100 jaar Nederlandse onafhankelijkheid. 200px 1912-1913 Hulde aan de draadloze telegraaf. 1912-1913 Hulde aan het huis Wolfers. 1913 Ter herinnering aan beeldhouwer en medailleur Leopold Wiener (1823-1891). 1913-1914 Ter herinnering aan de gravin van Vlaanderen als beschermster der kunsten. 1913-1914 50-jarig jubileum van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen 1913-1915 Hygieia 1914-1919 Sietske, portret van een meisje 1914-1919 Lente 1914-1919 Ter herinnering aan mysticus Jan van Ruusbroec (1293/1294-1381) 100px100px 1914-1919 À l'aube de la victoire
Categorie:Nederlandse vereniging Categorie:Numismatiek