Joanna Jeanette Delcroix (Deinze, 5 september 1826 – Deinze, 6 november 1897) was een Vlaamse schrijfster.
Levensloop Jeanette Delcroix werd op 5 september 1826 geboren als derde kind van Ivo Delcroix en Marie Therese Stuyvaert, die huwden op 19 juni 1822. Het gezin met vier zonen en drie dochters was deel van de gegoede Deinse burgerij. Jeanette Delcroix had al op jonge leeftijd literaire ambities, net als haar broers Desiré en Eduard.
Het gezin verhuisde stapsgewijs tussen 1848 en 1850 naar het Brusselse. Ze woonden er afwisselend in Schaarbeek en Sint-Joost-ten-Node. In die gemeenten vonden veel Vlaamsgezinden in het midden van de 19de eeuw hun toevlucht. Jeanette gaf er les aan kinderen uit het lager onderwijs. Toen broer Desiré zijn loopbaan in het onderwijs inruilde voor een functie bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, nam Jeanne het bestuur van het privéschooltje op zich.
In Brussel leerde Jeanette haar toekomstige echtgenoot Justin Joossens, postbediende en streekgenoot, kennen. De twee stapten op 6 juli 1859 in het huwelijksbootje in het gemeentehuis van Sint-Joost-ten-Node. In 1860 verhuisde het koppel voor Joossens' carrière naar de Rupelgemeente Boom, waar ook hun dochter Gabrielle Maria Joossens op 11 november 1865 geboren werd. Gabrielle zou na een intensief ziekenbed op 14-jarige leeftijd echter op 4 juli 1879 sterven. Na het vroege overlijden staakte Jeanette Delcroix haar literaire bedrijvigheid. Het koppel verhuisde in 1883 naar Gent en in 1895 naar Deinze. Op 6 november 1897 overleed Jeanette in haar woonst in de Tolpoortstraat.
Literaire carrière Jeannette Delcroix groeide op in een welvarend gezin waar literatuur en cultuur een prominente plaats in de opvoeding genoten. Haar broer Eduard was actief in verschillende taalgenootschappen en het literaire verenigingsleven. Ook Désiré Delcroix had een reputatie opgebouwd als toneel- en romanschrijver in de Vlaamse Beweging.
Jeanette debuteerde in 1855 met een Franstalige romance, Le Fils de l'Aveugle, op muziek gezet door François Liévin Vanden Bogaerde. De muzikale ballade vertolkt de tocht van een blinde man, onder begeleiding van zijn zoon die ondanks zijn jonge leeftijd zijn vader ondersteunt.
In 1860 verscheen de roman Fernandina en Frederika of der Vrouwen-peerlen bij de Schaarbeekse uitgever Greuse. Het verhaal toont het leven van twee zussen Donckers en hun kat Miene, dat drastisch verandert wanneer de jongste zus Frederika verliefd wordt op de koster. De twee trouwen en grote zus Fernandina blijft verweesd achter. Na heel wat huwelijksperikelen wordt de voormalige koster Nicodemus Hekels een idealistische dichter, die de normen en waarden van de Franstalige bourgeoisie tevergeefs tracht te kopiëren. In de roman uitte Delcroix zich laatdunkend over de holle retoriek van de Vlaamse Bewegingvan Gemert, L. (2010). A witty pioneer of realism: Jeanette Delcroix. In L. van Gemert, H. Joldersma, O. van Marion, D. van der Poel, & R. Schenkeveld-Van der Dussen (Eds.), Women's writing from the Low Countries 1200-1875: a bilingual anthology (pp. 548-557). Amsterdam: Amsterdam University Press.. Haar humor en scherpe ironie werd door recensenten gesmaakt: "De schrijfster bezit aanleg voor het luimig vak".De Verbroedering, jg. 1, nr. 5 (4.11.1860).
In 1863 publiceerde Delcroix in drie delen haar zedenschets De Erfenis van Tante Nelleken in het Nederduitsch Maandschrift. In de kritische tekst lokt de oude vrouw Nelleken haar hoogmoedige neef Joannes Baptistse Boschmann naar het dorp Sint-Agatha-Berchem. Met geestige dialogen onderhandelt het duo over de nakende erfenis. Het werk werd matig onthaald.
Jeannette Delcroix was kandidaat voor de Vijfjaarlijkse Prijs voor Vlaamse Letteren (1860-1964), maar wist de prijs niet te verzilveren. Het is opvallend dat Delcroix haar werken steevast onder eigen naam liet drukken, ook toen ze gehuwd was. Zo brak ze met de 19de-eeuwse traditie: vrouwen publiceerden veelal onder de naam van hun man, of combineerden hun achternaam met die van hun echtgenoot. Veel externen verwezen wel naar Jeannete Delcroix als 'mme Joossens née Delcroix'.
Categorie:Vlaams romanschrijver