miniatuur|Kaart van Zijnen De kaart van Zijnen is een 13 m² grote topografische kaart uit 1760 van de heerlijkheid Tilburg en Goirle. Hij is genoemd naar Diederik Zijnen, die de kaart tekende in opdracht van Gijsbertus Steenbergensis. Het is de oudst bekende kaart van Tilburg, Goirle en omgeving, gebaseerd op driehoeksmetingen van landmeter Daniel Verhoeven uit 1732.
De manuscriptkaart, getiteld Kaarte der Heerlykheeden van Tilborg en Goirle opgenomen door Diederik Zijnen anno 1760, was een prestigeobject voor Steenbergensis. Hij had het gebied gekocht in 1754 en was rijksgraaf van Hogendorp en vrijheer van Hofwegen, Tilburg en Goirle, et cetera.
Met een breedte van 4,15 meter en een hoogte van 3,15 meter was de kaart op maat gemaakt om opgehangen te worden in een zaal van het kasteel van Tilburg. De schaal (1 op 4500) is gemaximaliseerd door de kaart niet op een kompasrichting te oriënteren: het noorden zit rechtsboven, op zo'n 70 graden van de verticaal. De kaart toont ook Hilvarenbeek, Berkel en Enschot, Gilze en Loon op Zand, en reikt tot de oostgrens van Breda.
Latere eigenaren Wanneer het kasteel in 1858 verkocht wordt, verwerft de Tilburgse notaris Josephus Daamen de kaart en schenkt deze al gauw aan de gemeente Tilburg. Het is onduidelijk wat er daarna gebeurd is en in 1935 krijgt Tilburg de kaart opnieuw; de gemeenteraad aanvaardt de schenking.
De papieren kaart is op archieflinnen gelijmd en wordt bewaard in het Regionaal Archief Tilburg. Het is een van de grootste archiefstukken van Nederland en het archief kan de kaart niet rechtop tonen. Hij is bijzonder kwetsbaar en wordt zelden geëxposeerd. In 2011 was hij te zien tijdens de Dag van Zijnen en in maart 2026 twee dagen als geste aan de vertrekkende burgemeester Theo Weterings, een groot kaartenliefhebber.
Kaartbeeld Wegen, plaatsnamen en veldnamen zijn aangegeven, evenals globale indicaties van bosgebieden en andere woeste gronden.
De bezittingen van Steenbergensis werden prominent aangeduid. Zo is het Kasteel van Tilburg als enige gebouw ingetekend en zijn de privélanderijen van Hogendorp aangegeven, met de oppervlakten in roeden (R) en lopensaeten (L). Deze bezittingen waren ook groen ingekleurd, maar van de kleuren is vrijwel niets over. Het sterrenbos Oude Warande, dat ten tijde van de metingen twintig jaar oud was, is duidelijk herkenbaar.
De kaart bevat een fictieve plaatsnaam, die al meer dan tachtig jaar oud was: in het noorden van het (huidige) Tilburg, bij het Kraaiven, is Bommels Konte ingetekend, wat waarschijnlijk duivelskont betekent.Tussen de woorden Heerlykheyt van Tilburg, vlak voor Tilborg. Over de achtergronden is niets bekend, behalve dat meer kaarten zulke opzettelijke fictie bevatten.
Categorie:Geografie van Tilburg Categorie:Geografie van Goirle Categorie:Cultuur in Tilburg Categorie:Kaart