Joannes (Hans) von Reutlingen, ook Hans von Aich (Aken, ca. 1465 − Aken, na 1547), was een Duitse edelsmid uit de late middeleeuwen, die werkte in de overgangsstijl tussen gotiek en renaissance.
Leven en werk Hans von Reutlingen, ook bekend als Hans von Aich, werkte meer dan veertig jaar in Aken. Zijn keurmerk bestaat uit de initialen JR van zijn volledige naam, Johannes von Reutlingen, in de vorm van een kruis. Hoewel Aken in de middeleeuwen een centrum van edelsmeedkunst was, is er geen enkel kunstwerk in de zogenoemde weicher Stil (weke of hoofse stijl) van de 14e en 15e eeuw bewaard gebleven. Alleen het antependium van de apostelen in de schatkamer van de Dom van Aken verwijst naar deze traditie.
Het werk van Hans von Reutlingen is geënt op deze stijl, maar rees daar ook bovenuit. Zijn zegels en munten bestrijken de stijlen van de late gotiek en de vroege renaissance. Zijn oeuvre bestaat voor 75% uit wereldlijke en voor 25% uit religieuze werken, hoewel het religieuze werk wellicht meer in het oog springt dan het veelal kleinere wereldlijke werk (zegels, munten en dergelijke).
Veel van zijn werk wordt gekenmerkt door het gebruik van maniëristische architectonische elementen in een tijd waarin het maniërisme zich nog niet als een aparte stijl had gevestigd. Op het hoogtepunt van zijn carrière combineerde hij op meesterlijke wijze arcaden en baldakijnen. Op deze manier verleende hij lichtheid aan 'zware' materialen als goud, zilver en verguld koper.
De beroemdste edelsmid van Aken overleed op ruim tachtigjarige leeftijd. Zijn graf is onbekend.
Waardering Hoe Hans von Reutlingen bovenregionale betekenis wist te verwerven, is moeilijk na te gaan. Zijn werk wordt internationaal hoog gewaardeerd en is vertegenwoordigd in belangrijke musea. In de 19e eeuw werden kopieën van zijn werk vervaardigd, zoals een reliekhouder van Sint-Ursula en een reliekhouder van de verrezen Christus, beide in de schatkamer van de Dom van Aken. In enkele gevallen werden kopieën als vervalsing op de kunstmarkt gebracht, zoals een koormantelspeld in het Victoria and Albert Museum in Londen.
Pas in 2001 werd een steeg in de binnenstad van Aken naar hem vernoemd.
Werken (Selectie) Boekomslag thumb|Weens Kroningsevangeliarium, ca. 1500 thumb|Zegel Akens domkapittel uit 1528 Kroningsevangeliarium (boekomslag voor keizer Maximiliaan I, ca. 1500), Schatkamer van de Hofburg, Wenen 'Das Krönungsevangeliar' op khm.at (gearchiveerde link). Reliekbustes, reliekbeeld Lambertusbuste (1508-1512), Sint-Pauluskathedraal, Luik Reliekbuste van Sint-Ursula (verguld zilver; toeschrijving), Sint-Gangulfuskerk, Heinsberg Reliekbuste van Sint-Christoffel (toeschrijving), Tongeren Reliekbeeld Anna te Drieën (in gedreven zilver, gesigneerd), Onze-Lieve-Vrouwebasiliek, Tongeren Beelden, reliëfs Beeld van Sint-Petrus (ca. 1510), Schatkamer van de Dom van AkenLepie/Minkenberg (2010), p. 95. Beeld (verguld zilver), Germanisches Nationalmuseum, Neurenberg Beeldje van een bisschop, vermoedelijk afkomstig van de sokkel van de Luikse Lambertusbuste (1508-1512), Metropolitan Museum of Art, New York Miniatuurreliëfs van vier vrouwelijke heiligen, waaronder Sint-Barbara en Sint-Catharina (ca. 1510), Sint-Matthiaskerk, Maastricht Liturgisch vaatwerk Monstrans met Agnus Dei (verguld zilver, ca. 1515), Domschatkamer, AkenLepie/Minkenberg (2010), p. 59. Monstrans, mogelijk een geschenk van Karel V (verguld zilver, ca. 1520), Domschatkamer, AkenLepie/Minkenberg (2010), p. 58. Monstrans, Sint-Dionysiuskerk, Frelenberg Monstrans, Schnütgen Museum, Keulen Monstrans, Suermondt-Ludwig-Museum, Aken Miskelk (verguld zilver, na 1500), Domschatkamer, AkenLepie/Minkenberg (2010), p. 57. Ciborie (verguld koper), Heilig Kruiskerk, Aken Ampullen, Sint-Foilliaanskerk, Aken Overige liturgische voorwerpen Gesp voor een koormantel (toeschrijving, ca. 1520), Domschatkamer, AkenLepie/Minkenberg (2010), p. 60. Kruisbeeld van Kreuznach Kruisbeeld, Sint-Johannes de Doperkerk, Aken-Burtscheid Paxtafel met relieken van Timoteüs, Sint-Foilliaanskerk, Aken Zegels Drie zegels voor het keizerlijk hof van Wenen (1497) Zegel van Maximiliaan I (1498) Keizerlijk zegel van Maximiliaan I (vóór 1530) Zegel van de Gouden Bul van 1356 van Karel V (1523) Geheime zegel van het Keizerlijk Regiment (ca. 1522) Zegel van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Aken (1528)Lepie/Minkenberg (2010), p. 10. Kloosterzegel (circa 1530)
Verder lezen (1964), 'Biographisches zu Hans von Reutlingen', in: Aachener Kunstblätter, jrg. 28 (1964), pp. 98–104 (1980), 'Der Aachener Goldschmied Hans von Reutlingen (um 1465 bis um 1547). Versuch einer Dokumentation seines Werkes', in: Aachener Kunstblätter, jrg. 49 (1980/1981), pp. 15–50 (1999): Hans von Reutlingen "golsmit zo aach". Einhard Verlag, Aken,
Bronnen, referenties
Categorie:Duits edelsmid Categorie:15e-eeuws kunstenaar Categorie:16e-eeuws kunstenaar