thumb|Een opdrachtprompt (cmd.exe) met Koreaanse taalinstelling, waarin halfbrede en volbrede karakters worden weergegeven. Halfbrede en volbrede vormen staat voor de indeling van CJK-Karakters die worden gebruikt in de Chinese talen, het Japans, en het Koreaans. Daarentegen, Monospace-lettertypes nemen halfbrede karakters de helft in van een volbreed karakter.
Achtergrond Bij vroege computers werden karakters op het scherm in een vast raster geplaatst, vaak 80 kolommen breed en 24 of 25 regels hoog. Elk karakter nam daarbij evenveel horizontale ruimte in. Voor talen geschreven in het Latijns schrift gebruikte men meestal karaktersets waarbij elk karakter met één byte werd gecodeerd.
Voor Chinese karakters is het voor de leesbaarheid wenselijk dat ze ongeveer vierkant zijn. Daarom werden ze doorgaans weergegeven met een breedte die ongeveer tweemaal zo groot is als die van westerse karakters. Deze karakters werden bovendien vaak met twee bytes gecodeerd, waardoor hun grotere weergavebreedte goed aansloot bij hun codering. Niet alle systemen konden echter goed omgaan met zulke tweebytekarakters, bijvoorbeeld wanneer ze op een oneven kolompositie begonnen of wanneer ze werden gecombineerd met enkelbytekarakters op dezelfde regel. Daarom bevatten deze karaktersets vaak ook Latijnse letters en cijfers, zodat tekst gemengd kon worden weergegeven.
In de vroege Japanse computerpraktijk bestond daarnaast een karakterset waarin katakana met één byte werden gecodeerd. Deze karakters kregen daardoor dezelfde breedte als westerse karakters en verschenen dus smaller dan gebruikelijk. Zo ontstond het onderscheid tussen halfbrede en volbrede katakana. Later werd dit verschil duidelijk zichtbaar in coderingssystemen zoals Shift JIS, waarin zowel smalle als brede varianten naast elkaar voorkwamen. Ook in sommige Koreaanse systemen werd een vergelijkbaar onderscheid gemaakt.
Unicode thumb|Overzicht Unicode
Om compatibiliteit te garanderen met gemengde coderingen die zowel halfbrede als volbrede vormen van bepaalde karakters bevatten, zijn deze karakters in Unicode gecodeerd in het blok FF00-FFEF met de titel: Half-width and Full-width Forms. Voor andere karakters definieert Unicode de eigenschap East Asian Width (Nederlands: Oost-Aziatische breedte), die de breedte bepaalt op basis van de context. De waarde hiervan kan zijn:
Ambiguous (A) – ambigu Fullwidth (F) – volbreed Halfwidth (H) – halfbreed Narrow (Na) – smal Neutral (N) – neutraal Wide (W) – breed
Terminalemulators kunnen deze eigenschap gebruiken om te bepalen of een karakter één of twee kolommen inneemt bij het uitlijnen van tabs en het bepalen van de tekstcursorpositie.
Zie ook Em (typografie)
Externe links PDF-bestand - Unicode - blok FF00-FFEF - Overzicht van halfbrede en volbrede vormen
Categorie:Typografie