Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1850-1869) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Sneek in de periode 1850-1869.
Het kiesdistrict Sneek was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1850 gewijzigd bij de invoering van de Kieswet. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Aengwirden, Baarderadeel, Doniawerstal, Gaasterland, Haskerland, Hemelumer Oldephaert en Noordwolde, Hennaarderadeel, Hindeloopen, Idaarderadeel, IJlst, Lemsterland, Opsterland, Rauwerderhem, Schoterland, Sloten, Smallingerland, Sneek, Stavoren, Utingeradeel, Workum en Wymbritseradeel.
In 1858 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Opsterland en Smallingerland werden toegevoegd aan het kiesdistrict Dokkum. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Steenwijk (de gemeente Ooststellingwerf) toegevoegd aan het kiesdistrict Sneek.
Het kiesdistrict Sneek was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde twee leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar trad een van de leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer twee stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
27 augustus 1850 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer na inwerkingtreding van de Kieswet.
27 augustus Kiesgerechtigden 2.805 Opkomst 1.576 Geldige stemmen 3.110 Blanco stemmen 12 Kiesdrempel 778 Kandidaten H.U. Huguenin 800 A.F. Jongstra 786 P.J. CosterusAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Sneek. 395 N. van HelomaVan Heloma was aftredend Kamerlid voor het in 1850 opgeheven kiesdistrict Heerenveen, dat gedeeltelijk werd samengevoegd met het kiesdistrict Sneek. 338 G. Groen van Prinsterer 169 Æ. Mackay 144 F.J. van Eysinga 85 J. Dirks 84 W.R. van Hoëvell 30
8 juni 1852 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.811 Opkomst 1.242 Geldige stemmen 1,221 Blanco stemmen 7 Kandidaten H.U. Huguenin 706 P.J. Costerus 240 J.F. van Reede van Oudtshoorn 187
17 mei 1853 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden in verband met een regeringscrisis over het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie.
17 mei Kiesgerechtigden 2.741 Opkomst 1.788 Geldige stemmen 3.556 Blanco stemmen 20 Kiesdrempel 889 Kandidaten W.E. Engelen 1.163 C. Sleeswijk Vening 1.149 H.U. Huguenin 613 A.F. Jongstra 546
13 juni 1854 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 2.741 Opkomst 1.368 Geldige stemmen 1.359 Blanco stemmen 9 Kandidaten H.U. HugueninHuegenin werd twee weken later eveneens gekozen in de vacature voor de lopende zittingstermijn tot 17 september 1854. 713 B. Rinia van Nauta 584 G. Groen van Prinsterer 34
30 juni 1854 Cornelis Sleeswijk Vening, gekozen bij de verkiezingen van 17 mei 1853, trad op 3 juni 1854 af vanwege zijn benoeming als raadsheer in het Provinciaal Gerechtshof te Leeuwarden. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
30 juni Kiesgerechtigden 2.741 Opkomst 698 Geldige stemmen 684 Blanco stemmen 13 Kandidaten H.U. Huguenin 497 B. Rinia van Nauta 82 L. Metman 73
31 mei 1855 Willem Engelen, gekozen bij de verkiezingen van 17 mei 1853, trad op 1 april 1855 af vanwege zijn benoeming als lid van Gedeputeerde Staten van Friesland. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
31 mei 14 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.741 2.741 Opkomst 1.537 1.567 Geldige stemmen 1.529 1.552 Blanco stemmen 6 8 Kandidaten S. Wybenga 482 824 S.A. Verweij 583 728 G. Groen van Prinsterer 449
4 december 1855 Herman Huguenin, gekozen bij de verkiezingen van 13 juni 1854, trad op 6 november 1855 af vanwege zijn benoeming als schoolopzichter in het achtste schooldistrict van Friesland. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
4 december 18 december Kiesgerechtigden 2.741 2.741 Opkomst 1.263 1.314 Geldige stemmen 1.249 1.309 Blanco stemmen 10 2 Kandidaten P.B.J. Vegilin van Claerbergen 508 777 M. Kingma 456 532 J.J.L. van der Brugghen 279
10 juni 1856 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni 24 juni Kiesgerechtigden 2.831 2.831 Opkomst 1.338 1.376 Geldige stemmen 1.327 1.359 Blanco stemmen 10 9 Kandidaten S. Wybenga 521 693 W.H. Idzerda 505 666 J.J.L. van der Brugghen 256
8 juni 1858 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.842 Opkomst 1.342 Geldige stemmen 1.323 Blanco stemmen 7 Kandidaten W.H. Lycklama à Nijeholt 700 A.F. Jongstra 558
12 juni 1860 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 2.759 Opkomst 1.076 Geldige stemmen 850 Blanco stemmen 17 Kandidaten S. Wybenga 452 L. Britzel 378
10 juni 1862 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni 24 juni Kiesgerechtigden 2.859 2.859 Opkomst 1.397 1.917 Geldige stemmen 1.385 1.905 Blanco stemmen 5 9 Kandidaten W.H. Lycklama à Nijeholt 329 1.025 A.F. Jongstra 616 880 J.A. Lycklama à Nijeholt 281 G. Groen van Prinsterer 144
14 juni 1864 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni 28 juni Kiesgerechtigden 2.919 2.919 Opkomst 1.617 2.139 Geldige stemmen 1.607 2.128 Blanco stemmen 3 11 Kandidaten S. Wybenga 705 1.301 O.Q.J.J. van Swinderen 527 827 W. van Nauta Lemke 352
12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 2.958 Opkomst 1.753 Geldige stemmen 1.733 Blanco stemmen 8 Kandidaten A. Moens 905 G. Groen van Prinsterer 505 J.A. Lycklama à Nijeholt 296
30 oktober 1866 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.
30 oktober Kiesgerechtigden 2.958 Opkomst 2.379 Geldige stemmen 4.735 Blanco stemmen 27 Kiesdrempel 1.184 Kandidaten A. Moens 1.234 S. Wybenga 1.229 M.W. van Tour van Bellinchave 1.065 J.A. Lycklama à Nijeholt 623 W.M. Oppedijk 530
22 januari 1868 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.
22 januari Kiesgerechtigden 3.051 Opkomst 2.231 Geldige stemmen 4.445 Blanco stemmen 9 Kiesdrempel 1.111 Kandidaten S. Wybenga 1.131 A. Moens 1.122 M.W. van Tour van Bellinchave 914 B.J. Gratama 658 J.B. Oostinga 409 J.H.F.K. van Swinderen 189
Voortzetting In 1869 werd het aantal afgevaardigden van het kiesdistrict Sneek naar de Tweede Kamer uitgebreid van twee naar drie. Tevens werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Baarderadeel en Idaarderadeel werden toegevoegd aan het kiesdistrict Leeuwarden. Een gedeelte van de kiesdistricten Dokkum (de gemeente Opsterland), Leeuwarden (de gemeenten Bolsward en Wonseradeel) en Steenwijk (de gemeente Weststellingwerf) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Sneek.
Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1848-1850) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1869-1888) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1888-1918)
Categorie:Geschiedenis van Sneek Categorie:Politiek in Sneek Sneek 1850