John Derek Crozier (Stillorgan, 12 november 1917 – Nyanga, Manicaland, Zimbabwe, 3 april 2010), was een Iers docent, puzzelmaker en landbouwer, bekend als de samensteller van het cryptische kruiswoordraadsel in The Irish Times.
Onder het pseudoniem Crosaire publiceerde hij vanaf 1943 tot na zijn overlijden vrijwel doorlopend puzzels. Door zijn langdurige betrokkenheid werd het cryptische kruiswoordraadsel van de krant in de volksmond zelf bekend als de Crosaire. Zijn pseudoniem is een woordspeling op zowel zijn achternaam als het Ierse woord crosaire (“kruispunt”).
Biografie Crozier groeide op in Dublin, volgde onderwijs in Ierland en Engeland en studeerde af aan Trinity College Dublin. Na een korte periode bij de Guinness Brewery emigreerde hij in 1948 naar Zuid‑Rhodesië (het huidige Zimbabwe), waar hij werkzaam was als tabaks- en maïsboer en later als docent aan St. George’s College in Salisbury (Harare). Zijn puzzels werden vaak via reizigers naar Ierland gestuurd om problemen met de post te vermijden.
Na zijn overlijden werd het cryptische kruiswoordraadsel van The Irish Times officieel naar hem vernoemd. Hij liet een omvangrijk oeuvre na, waaronder duizenden puzzels en meerdere bloemlezingen.
Crosaire onder Crozier en zijn opvolgers Tot circa 1988 ontwierp Croziers echtgenote Marjorie de diagrammen, terwijl Crozier zich uitsluitend bezighield met de aanwijzingen. Daarna besteedde hij doorgaans drie tot vier uur aan het samenstellen van een volledige puzzel. Zijn aanwijzingen en diagramkeuze weken af van de zich ontwikkelende Britse normen, zoals samengevat door 'Ximenes', waardoor zijn werk een herkenbare eigen stijl behield.
Crozier maakte gebruik van een beperkt aantal 15×15‑patronen met viervoudige rotatiesymmetrie. De Simplex-kruiswoordpuzzel gebruikte vier van dezelfde diagrammen, met uitzondering van het zaterdagdiagram van de Crosaire, dat 13‑letterige oplossingen langs de randen bevatte en later een thema kreeg dat deze vier randen met elkaar verbond.
Croziers laatste puzzel, nummer 14.605 van 22 oktober 2011, was de eerste die werd besproken op de nieuwe Crosaireblog van The Irish Times. Na zijn overlijden werd de samenstelling overgenomen door Roy Earle, die onder het pseudoniem 'Mac An Iarla' van 24 oktober 2011 tot 9 juni 2012 verantwoordelijk was voor de puzzel. Hij werd opgevolgd door Paul O’Doherty ('Crossheir'), die de Crosaire gedurende tien jaar samenstelde, tot 30 april 2022.
Sindsdien wordt de puzzel verzorgd door een afwisselend team van samenstellers: Tony Davis ('Dominic') en Niamh O’Connor ('Le Corsaire'). Op 30 maart 2024 voegde Aifric Gallagher ('Fidelia') zich bij deze groep.
Bibliografie De volgende bloemlezingen zijn gepubliceerd:
- The Crosaire Crossword Challenge Dublin: O'Brien Press in samenwerking met Irish Times Books, 1993, - The Crosaire Crossword Challenge 2. O'Brien Press, 31 maart 1996, . - Crosaire: 120 Crosswords from The Irish Times. O'Brien Press in samenwerking met Irish Times Books, 2004, - Crosaire: 120 Crosswords from The Irish Times (nieuwe editie). O'Brien Press in samenwerking met Irish Times Books, 15 augustus 2009, .
Categorie:Iers puzzelmaker