thumb|Het Schimmelpenninck Huys in 2013 Het Schimmelpenninck Huys is een hotel en rijksmonument aan de Oosterstraat in de stad Groningen. De oudste delen van het gebouw stammen uit de 12e eeuw. Het pand is sindsdien meerdere malen verbouwd. Het kreeg in de jaren tachtig van de twintigste eeuw haar huidige naam. Het werd toen vernoemd naar Rutger Jan Schimmelpenninck, de raadspensionaris van de Bataafse Republiek. Hij stond namelijk samen met drie andere notabelen afgebeeld op een herontdekt beschilderd plafond.
De gevel stamt uit 1740 met daarop de tekst renovaverunt MDCCXL. Hierin is het wapenschild te zien van stadsadvocaat Lambert Sijlman die hier met zijn Engelse vrouw Lady Elisabeth Schotte woonde. In 1802, ten tijde van de Bataafse Republiek waarin Nederland onder invloed van Frankrijk stond, werd het pand gekocht door de Franse luitenant-generaal Jean-Baptiste Dumonceau. Hij liet het grondig verbouwen en was de persoon die opdracht gaf tot de plafondschildering in de Barokzaal. Vanaf het plafond kijken vier personen — Pieter Paulus, Johannes Henricus Midderigh, Rutger Jan Schimmelpenninck en Dumonceau zelf — de zaal in. In het midden staat een fasces afgebeeld, een symbool van macht.
Het pand raakte na 1945 in verval en was zelfs nog een tijd lang een kraakpand. In 1988 werd het gebouw een hotel. Tijdens de Coronacrisis van 2020 sloot het hotel drie maanden lang haar deuren voor gewone gasten en bood het plaats aan daklozen. Het hotel biedt onderdak aan de vereniging de Groote Sociëteit.
Categorie:Rijksmonument in Groningen (stad) Categorie:Hotel in Groningen (gemeente)