Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1859-1878) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Rotterdam in de periode 1859-1878.
Het kiesdistrict Rotterdam was al ingesteld in 1850. De indeling van het kiesdistrict werd in 1858 gewijzigd door een aanpassing van de Kieswet; tevens werd het aantal afgevaardigden van het kiesdistrict Rotterdam naar de Tweede Kamer verhoogd.De feitelijke uitbreiding van het aantal Kamerleden vond niet plaats in 1858, maar als gevolg van de tussentijdse verkiezingen op 25 januari 1859. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Bergschenhoek, Hillegersberg, Kralingen en Rotterdam.
In 1864 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. Een gedeelte van het kiesdistrict Delft (de gemeenten Delfshaven, Oud- en Nieuw-MathenesseDe gemeente is opgeheven in 1868., Overschie, Schiebroek en Schiedam) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Rotterdam.
In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Overschie, Schiebroek en Schiedam werden toegevoegd aan het kiesdistrict Delft.
Het kiesdistrict Rotterdam was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde drie leden af naar de Tweede Kamer. In de periode 1859-1878 traden om de twee jaar een resp. twee van deze leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel(s). Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer drie stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
25 januari 1859 De verkiezingen waren tussentijdse verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de verhoging van het aantal afgevaardigden naar de Tweede Kamer vanuit het kiesdistrict Rotterdam.In 1859 werd het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van 68 naar 72. Daarom werden op 25 januari in vier kiesdistricten tussentijdse verkiezingen gehouden.
25 januari Kiesgerechtigden 2.673 Opkomst 916 Geldige stemmen 898 Blanco stemmen 11 Kandidaten G.H. Betz 655 E.J.A. van Bylandt 209
12 juni 1860 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni 26 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.781 2.781 Opkomst 1.162 1.200 Geldige stemmen 1.159 1.194 Blanco stemmen 3 7 Kandidaten N. OlivierAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Rotterdam. 528 673 I.D. Fransen van de Putte 328 521 P. Mijer 268
25 februari 1862 (I) Gerardus Betz, gekozen bij de verkiezingen van 25 januari 1859, trad op 1 februari 1862 af vanwege zijn benoeming als bewindspersoon in het kabinet-Thorbecke II. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
25 februari Kiesgerechtigden 3.030 Opkomst 1.769 Geldige stemmen 1.750 Blanco stemmen 18 Kandidaten I.D. Fransen van de Putte 1.115 G. Groen van Prinsterer 296 L.G. Greeve 233 J.P.P. van Zuylen van Nijevelt 42
25 februari 1862 (II) Nicolaas Olivier, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1860, trad op 1 februari 1862 af vanwege zijn benoeming als bewindspersoon in het kabinet-Thorbecke II. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
25 februari Kiesgerechtigden 3.030 Opkomst 1.767 Geldige stemmen 1.742 Blanco stemmen 19 Kandidaten F.W.C. Blom 1.088 J.P.P. van Zuylen van Nijevelt 416 E.J.A. van Bylandt 148
10 juni 1862 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
10 juni Kiesgerechtigden 3.030 Opkomst 1.112 Geldige stemmen 2.175 Blanco stemmen 43 Kiesdrempel 544 Kandidaten I.D. Fransen van de Putte 802 A. Hoynck van Papendrecht 777 G. Groen van Prinsterer 276 M.A.F.H. Hoffman 265
3 maart 1863 Isaäc Fransen van de Putte, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1862, trad op 2 februari 1863 af vanwege zijn benoeming als bewindspersoon in het kabinet-Thorbecke II. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
3 maart Kiesgerechtigden 3.030 Opkomst 1.670 Geldige stemmen 1.649 Blanco stemmen 7 Kandidaten W.A. Viruly Verbrugge 1.058 F. s'Jacob 460 M. Bichon van Ysselmonde 121
14 juni 1864 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni Kiesgerechtigden 2.959 Opkomst 1.487 Geldige stemmen 1.474 Blanco stemmen 11 Kandidaten F.W.C. Blom 882 M. Bichon van Ysselmonde 443 A.D. van der Gon Netscher 131
12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
12 juni Kiesgerechtigden 2.935 Opkomst 1.690 Geldige stemmen Het Huygens Instituut vermeldt 1.666 geldige stemmen, maar houdt hierbij geen rekening met twee verkiesbare zetels.3.217 Blanco stemmen 18 Kiesdrempel 804 Kandidaten I.D. Fransen van de Putte 1.136 W.A. Viruly Verbrugge 1.090 L.W.C. Keuchenius 506 M. Bichon van Ysselmonde 485
30 oktober 1866 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.
30 oktober Kiesgerechtigden 2.935 Opkomst 2.237 Geldige stemmen 6.651 Blanco stemmen 40 Kiesdrempel 1.109 Kandidaten I.D. Fransen van de Putte 1.426 W.A. Viruly Verbrugge 1.370 F.W.C. Blom 1.322 M. Bichon van Ysselmonde 702 T.J. Stieltjes 475 L.W.C. Keuchenius 376 J. Voorhoeve 364 G. Mees 286 W.T. Gevers Deynoot 64 G.H. Betz 37 G. Groen van Prinsterer 33
22 januari 1868 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.
22 januari Kiesgerechtigden 2.994 Opkomst 2.332 Geldige stemmen 6.917 Blanco stemmen 54 Kiesdrempel 1.153 Kandidaten I.D. Fransen van de Putte 1.331 W.A. Viruly Verbrugge 1.314 F.W.C. Blom 1.293 D.C.A. van Hogendorp 938 F. s'Jacob 786 A.A. Weve 452 J.W. Gefken 281 M. Bichon van Ysselmonde 253 A. Rueb 169 R. Baelde 64
8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
8 juni Kiesgerechtigden 2.515 Opkomst 1.619 Geldige stemmen 3.085 Blanco stemmen 153 Kiesdrempel 771 Kandidaten W.A. Viruly Verbrugge 1.127 F.W.C. Blom 1.119 D.C.A. van Hogendorp 442 J.W. van Loon 290 M.J. van Lennep 53 W.T. Gevers Deynoot 34
13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 2.538 Opkomst 1.738 Geldige stemmen 1.727 Blanco stemmen 8 Kandidaten I.D. Fransen van de Putte 1.025 J.L.C. van den Berch van Heemstede 697
1 augustus 1872 Isaäc Fransen van de Putte, gekozen bij de verkiezingen van 13 juni 1871, trad op 6 juli 1872 af vanwege zijn benoeming als bewindspersoon in het kabinet-De Vries-Fransen van de Putte. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
1 augustus Kiesgerechtigden 2.586 Opkomst 1.243 Geldige stemmen 1.229 Blanco stemmen 13 Kandidaten O. van Rees 834 J.L.C. van den Berch van Heemstede 383
10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
10 juni Kiesgerechtigden 2.666 Opkomst 1.325 Geldige stemmen 2.528 Blanco stemmen 42 Kiesdrempel 632 Kandidaten F.W.C. Blom 825 W.A. Viruly Verbrugge 820 L.W.C. Keuchenius 216 A. Kuyper 205 J.G. de Bruijn 199 H.A. des Amorie van der Hoeven 185 J.H.C. van der Kun 32 D.C.A. van Hogendorp 30
30 september 1873 Otto van Rees, gekozen bij de verkiezingen van 1 augustus 1872, trad op 31 augustus 1873 af vanwege zijn benoeming als vicepresident van de Raad van Indië. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
30 september Kiesgerechtigden 2.666 Opkomst 1.028 Geldige stemmen 1.011 Blanco stemmen 15 Kandidaten R.P. Mees 756 L.W.C. Keuchenius 231
8 juni 1875 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.819 Opkomst 1.534 Geldige stemmen 1.526 Blanco stemmen 6 Kandidaten R.P. Mees 1.088 J.G. de Bruijn 260 B.J.L. de Geer van Jutphaas 161
7 maart 1876 François Blom, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1873, trad op 10 februari 1876 af vanwege gezondheidsredenen. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
7 maart Kiesgerechtigden 2.819 Opkomst 778 Geldige stemmen 759 Blanco stemmen 18 Kandidaten H.C. Verniers van der Loeff 685 P.P. van Bosse 66
12 juni 1877 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van drie gekozen leden.
12 juni Kiesgerechtigden 2.924 Opkomst 1.454 Geldige stemmen Het Huygens Instituut vermeldt 1.441 geldige stemmen, maar houdt hierbij geen rekening met twee verkiesbare zetels.2.829 Blanco stemmen 65 Kiesdrempel 707 Kandidaten H.C. Verniers van der Loeff 1.017 W.A. Viruly Verbrugge 1.010 L.W.C. Keuchenius 403 T.C.L. Wijnmalen 399
Voortzetting In 1878 werd door een wijziging van de Kieswet het aantal afgevaardigden van het kiesdistrict Rotterdam naar de Tweede Kamer verhoogd van drie naar vier. Tevens werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Bergschenhoek en Hillegersberg werden toegevoegd aan het kiesdistrict Delft. Een gedeelte van het kiesdistrict Delft (de gemeente Schiedam) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Rotterdam.
Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1850-1858) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1878-1888) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1888-1897)
Categorie:Geschiedenis van Rotterdam Categorie:Politiek in Rotterdam Rotterdam 1859