Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1878-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Rotterdam in de periode 1878-1888.

Het kiesdistrict Rotterdam was al ingesteld in 1850. De indeling van het kiesdistrict werd in 1878 gewijzigd door een aanpassing van de Kieswet; tevens werd het aantal afgevaardigden van het kiesdistrict Rotterdam naar de Tweede Kamer verhoogd.In 1878 werd het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van 80 naar 86. Daarom werden op 26 februari 1878 in zes kiesdistricten tussentijdse verkiezingen gehouden. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: DelfshavenDe gemeente is opgeheven in 1886., Kralingen, Rotterdam en Schiedam.

Het kiesdistrict Rotterdam was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde vier leden af naar de Tweede Kamer. In de periode 1878-1888 traden om de twee jaar twee van deze leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetels. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer vier stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

26 februari 1878 De verkiezingen waren tussentijdse verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de verhoging van het aantal afgevaardigden naar de Tweede Kamer vanuit het kiesdistrict Rotterdam.

26 februari 12 maartOmdat geen van de kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.360 3.360 Opkomst 1.903 2.446 Geldige stemmen 1.888 2.419 Blanco stemmen 12 22 Kandidaten J. van Stolk 838 1.261 A. Kerdijk 815 1.158 L.W.C. Keuchenius 220

8 oktober 1878 Herman Verniers van der Loeff, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1877, trad op 10 september 1878 af vanwege zijn benoeming als lid van de Raad van State. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

8 oktober Kiesgerechtigden 3.360 Opkomst 1.220 Geldige stemmen 1.202 Blanco stemmen 17 Kandidaten J. van Gennep 719 W.H. Jansen 280 A.F. de Savornin Lohman 199

10 juni 1879 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.

10 juni 24 juniOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de vier niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.462 3.462 Opkomst 1.947 2.143 Geldige stemmen De door het Huygens Instituut vermelde cijfers lijken niet correct. Zie ook de publicatie in De Maasbode, 12 juni 1879.3.994 4.174 Blanco stemmen 296 85 Kiesdrempel 967 1.044 Kandidaten J. van StolkAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Rotterdam. 814 1.426 R.P. Mees 933 1.327 W.H. Jansen 583 754 P.J.F. Vermeulen 573 667 L.W.C. Keuchenius 307 A.F. de Savornin Lohman 281 G.H. van Soest 50

24 augustus 1880 Jan van Stolk, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1879, overleed op 30 juli 1880. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

24 augustus 7 september Kiesgerechtigden 3.551 3.551 Opkomst 1.907 2.103 Geldige stemmen 1.891 2.083 Blanco stemmen 13 20 Kandidaten O. van Rees 805 1.098 M.L. van Deventer 747 985 J. Voorhoeve 315

14 juni 1881 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.

14 juni Kiesgerechtigden 3.642 Opkomst 1.961 Geldige stemmen Het Huygens Instituut vermeldt 1.938 geldige stemmen, maar houdt hierbij geen rekening met twee verkiesbare zetels.3.976 Blanco stemmen 22 Kiesdrempel 969 Kandidaten J. van Gennep 1.006 W.A. Viruly Verbrugge 986 G.P. Ittmann 922 J.G. van den Bergh 544 T.C.L. Wijnmalen 376

12 juni 1883 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.

12 juni Kiesgerechtigden 3.732 Opkomst 1.917 Geldige stemmen Het Huygens Instituut vermeldt 1.896 geldige stemmen, maar houdt hierbij geen rekening met twee verkiesbare zetels.3.792 Blanco stemmen 89 Kiesdrempel 948 Kandidaten R.P. Mees 1.071 O. van Rees 1.065 W.H. Jansen 443 L.W.C. Keuchenius 388 G.J.T. Beelaerts van Blokland 377 T.C.L. Wijnmalen 375

12 februari 1884 Otto van Rees, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1883, trad op 20 januari 1884 af vanwege zijn benoeming als gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

12 februari Kiesgerechtigden 3.732 Opkomst 2.085 Geldige stemmen 2.075 Blanco stemmen 10 Kandidaten H.C. Verniers van der Loeff 1.076 M.L. van Deventer 729 J.M. Voorhoeve 261

28 oktober 1884 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

28 oktober Kiesgerechtigden 3.715 Opkomst 2.509 Geldige stemmen 9.930 Blanco stemmen 98 Kiesdrempel 1.241 Kandidaten J. van Gennep 1.517 H.C. Verniers van der Loeff 1.514 W.A. Viruly Verbrugge 1.510 R.P. Mees 1.509 G. Bahlmann 570 H.J.A.M. Schaepman 567 W.H. Jansen 552 J.H.L. Haffmans 548 L.W.C. Keuchenius 398 A.F. de Savornin Lohman 398 U.H. Huber 397 J.M. Voorhoeve 396

15 juni 1886 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat het kabinet-Heemskerk Azn.zijn functie ter beschikking had gesteld.

15 juni Kiesgerechtigden 3.768 Opkomst 2.289 Geldige stemmen 9.016 Blanco stemmen 136 Kiesdrempel 1.127 Kandidaten R.P. Mees 1.476 H.C. Verniers van der Loeff 1.475 J. van Gennep 1.469 W.A. Viruly Verbrugge 1.466 B.J.L. de Geer van Jutphaas 744 A.F. de Savornin Lohman 743 B.M. Bahlmann 551 W.H. Jansen 540 T. Heemskerk 260 L.W.C. Keuchenius 246

1 september 1887 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

1 september Kiesgerechtigden 3.755 Opkomst 1.635 Geldige stemmen 6.476 Blanco stemmen 60 Kiesdrempel 810 Kandidaten R.P. Mees 1.016 J. van Gennep 1.009 H.C. Verniers van der Loeff 1.001 W.A. Viruly Verbrugge 992 B.M. Bahlmann 399 W.H. Jansen 391 J.P.T. van Nunen 391 J.J.G. Nollet 390 J.M. Voorhoeve 201 T.C.L. Wijnmalen 201 A.W. van Beeck Calkoen 200 L.W.C. Keuchenius 200

Voortzetting In 1888 werd door een wijziging van de Kieswet het aantal afgevaardigden van het kiesdistrict Rotterdam naar de Tweede Kamer verhoogd van vier naar vijf. Tevens werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeente Schiedam werd toegevoegd aan het kiesdistrict Schiedam. Een gedeelte van de kiesdistricten Brielle (de gemeente Charlois) en Gouda (de gemeente Capelle aan den IJssel) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Rotterdam.

Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1850-1858) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1859-1878) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam (1888-1897)

Categorie:Geschiedenis van Rotterdam Categorie:Politiek in Rotterdam Rotterdam 1878