thumb|Rozengracht 19-21 met 17 links ernaast (april 2026) Rozengracht 19-21 te Amsterdam is een gebouw aan de Rozengracht in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond Die Rozengracht werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan in de 17e eeuw. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. De gebroeders Douwes legden het begin van die gracht vast met de Westerkerk op de achtergrond. Op die foto is dat bebouwen van perceel voor perceel met gebouwen van diverse breedten en hoogten duidelijk te zien. Rozengracht 19-21 is hierin geen uitzondering maar stond er nog niet toen de foto (circa 1867) genomen werd. Het dateert uit 1892 (jaarsteen gevel). Rond 1890 werd de gracht gedempt onder meer vanwege de stankoverlast van stilstaand grachtenwater. Na die demping ontwikkelde de straat Rozengracht zich tot een van de belangrijkste verkeersaders naar Amsterdam Oud-West en later Amsterdam Nieuw-West.
Gebouw Rozengracht 19-21 heeft net niet aan de grachtversie gestaan. Christiaan Posthumus Meyjes sr. vroeg in 1892 aan de gemeente Amsterdam of hij de vrijgekomen percelen 19 en 21 mocht “bouwen van één perceel”.Stadsarchief Amsterdam: Bouw- en omgevingsdossiers (semi-openbaar; geraadpleegd 4 mei 2026) Die toestemming kwam er en zo werd het jaar erop gebouwd aan een hevig versierd pand in de stijl van de Hollandse renaissance (Het nieuws van den dag had het over sierlijk en smaakvol) vermengd met andere stijlen (eclectisch). Het gebouw kreeg een bedrijfsruimte met daar boven vergaderzalen en woningen. De bedrijfsruimten werden in gebruik genomen door een volkskoffiehuis (geen sterke drank!). Hoelang die drankgelegenheid er gevestigd was, is niet bekend, maar in de jaren vijftig vestigde zich Tijdschriftenimporteur Univers zich in het bedrijfsgedeelte. Dat bedrijf zou er jaren een boekhandel exploiteren. In 2026 zit er een schoenwinkel in.
Binnen genoemde stijl kwam er een gebouw dat een volmaakt symmetrische indruk geeft. Zo kreeg het twee toegangsdeuren ter linker- en rechterzijde van de etalageruit. Opvallend is daarbij de afwerking van de begane grond die geheel bepleisterd is met versieringen in blok-, band- en radiaalmotieven. Daarboven is een rijk versierde etage te zien opgetrokken van verblendsteen waarop half-om-half bepleisteringen zijn aangebracht in banden, sluitstenen; de raampartij is geheel vervat in sierlijke architectuur. De voorgevel van de tweede etage is eenvoudig gehouden. Er zijn nog wel witte banden en sluitstenen zichtbaar, maar niet zo rijkelijk als de verdieping eronder. Daarboven is een onderbroken daklijst zichtbaar. In het schilddak is dan nog een etage zichtbaar met klein venster en hijsbalk, balustrades met balusters. Het geheel wordt afgerond met een trapgevel met klauwstukken met daarop een pinakel.
Het gebouw is een gemeentelijk monument. Er waren drie redenen voor:Monumentenpagina data.amsterdam.nl voor Rozengracht 19-21 (geraadpleegd 4 mei 2026) het gebouw past alhoewel van veel later datum dan andere gebouwen aan de Rozengracht goed in het uiterlijk van perceel-voor-perceel bouwen; het is een vroeg werk van een alom gerespecteerd architect (Posthumus Meyjes werd in 1888 zelfstandig architect); de voorgevel is op kleine aanpassingen en toepassing van kunststof elementen bij de begane grond nog in gave staat.
Omgeving Posthumus Meyjes was ook de ontwerper van het gebouw dat aan de achterkant van de Rozengracht verrees: Ons Huis, Rozenstraat 12-16 (ook gemeentelijk monument). Rozengracht 17 werd in 1892/1893 ook verbouwd naar ontwerp van deze architect. Dat gebouw kreeg eenzelfde uiterlijk als 19-21, maar eenvoudiger van opzet (geen monument).
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam