miniatuur|Cançon de santa Fe (Chanson de Sainte-Foy). Tekstsectie 39: Ar audirez un / mot eschiu. / Lo sangs en tèrra fez gran riu. / Non l'ausan sebellir li uiu, / qe'l viel o ueda per son briu.... miniatuur|Chanson de sainte Foy d'Agen, rechtsonder, dezelfde tekst: Ar audirez un... . Folio 19v-20r, Universiteitsbibliotheek Leiden, signatuur VLO 60. De (of ) ( Catalaans: , Frans:), een hagiografisch gedicht over Sint-Fides, is een oud bewaard gebleven geschreven werk in het Oud-Occitaans en wordt beschouwd als het vroegste werk in het Oud-Catalaans. Het is 593 octosyllabische regels lang, verdeeld in 45 tot 55 monorijmende laisses. Het werd geschreven tussen 1054 en 1076, tijdens de bewind van Ramon Berenguer I, graaf van Barcelona, door een anonieme dichter.

Oorsprong De precieze plaats van compositie is controversieel. Het zou geschreven kunnen zijn in de regio rond Narbonne. Aan de andere kant zou het ook uit Roussillon kunnen komen, hetzij in het klooster van Sant Miquel de Cuixà, waar relikwieën van Sint-Fides te vinden zijn, hetzij in dat van Sant Martí del Canigó. In Roussillon was de naam Fides in de elfde eeuw relatief gebruikelijk. Andere mogelijke regio's zijn de Provence, Cerdagne en Quercy .

Taal en manuscript De taal of het dialect van het gedicht is ook een onderwerp van discussie, aangezien het de nationalistische trots van Catalonië en de these dat het Catalaans en het Occitaans, de taal van Zuid-Frankrijk, vóór de veertiende eeuw niet van elkaar te onderscheiden waren, behelst. Ernst Hoepffner (1926) betoogde dat het "zeker niet Catalaans" was. Martín de Riquer (1964) is het ermee eens dat "men de Catalaanse oorsprong van dit prachtige en ingenieuze gedicht niet met zekerheid kan bevestigen". Aurelio Roncaglia (1961) suggereert dat het geschreven is in de lingua d'oc (Occitaans) maar ai margini della Catalogna (aan de rand van Catalonië).Riquer, p. 198 n1. Al in 1581 meende Claude Fauchet dat het vieil espagnol, pour le moins cathalan (oud Spaans, tenminste Catalaans) was, maar het manuscript waarmee Fauchet werkte, is verdwenen.

In 1901 werd het herontdekt tussen de werken van Ausiàs March in de bibliotheek van de Universiteit van Leiden door José Leite de Vasconcelos. 36 pages. Het was kennelijk zoekgeraakt in 1716, door de verkeerde identificatie ervan als een werk van March in 1562. In 1962 bestudeerde J.W.B. Zaal het manuscript van Fauchet en op basis van de woorden razo espanesca die in de werden gevonden, stelde hij vast dat het cultureel transpyreen was. De manuscriptgeschiedenis ondersteunt verder het idee dat de taal van de een dialect is dat meer van het Iberisch schiereiland lijkt (waardoor het verward zou kunnen worden met laatmiddeleeuws Catalaans).

Martelaarschap van Sint-Fides miniatuur|Het martelaarschap van Sint-Fides in een afbeelding uit de late middeleeuwen. De is een verhaal in verzen over het martelaarschap van Sint-Fides in Agen (circa 300 ). Het is voornamelijk gebaseerd op de nu verloren Latijnse Passio sanctorum Fidis et Caprisii, hoewel er zeven Latijnse bronnen zijn geïdentificeerd, waaronder de De mortibus persecutorum van Lactantius.

Elisabeth Work verdeelt het in twee afzonderlijke delen: een conventioneel chanson de saint dat de eerste 41 laisses beslaat en gebaseerd is op de traditionele bronnen, en een origineel chanson de felon dat overeenkomt met de laatste acht laisses. Het eerste deel is welsprekend en verfijnd, terwijl het laatste deel middelmatig is, vaak toegeschreven aan de frase a lei francesca, die wordt opgevat als een aanwijzing dat de dichter componeerde in de stijl van de Oudfranse verhalende lay. De dichter zelf vertelt het laatste deel met een air van walging die past bij de misdadige inhoud. Overal is zijn taal echter orthografisch, lexicaal en ritmisch consistent.

Populariteit Volgens de laatste regels van zijn razo (proloog, deel III), was de populair in de regio's: Vasconia, Aragon en Gascogne, waar de mensen de waarheid ervan kunnen bevestigen:

Vertaling: Heel Baskenland en Aragon / en de regio Gascons / weten welk lied dit is, / en of de inhoud ervan werkelijk waar is.

Verdere citering Strofe 39: Compare The French translation by Antoine Thomas is also reproduced on Wikisource.

Vertaling:

Edities

French translation by Antoine Thomas on Wikisource.

Notities

Categorie:Middeleeuwse literatuur Categorie:Verlucht handschrift