Khadija Tahiri-Hyati (Tanger, 1968) is een Nederlandse vakbondsactiviste en schoonmaakster van Marokkaanse afkomst. Zij is de eerste president van het Schoonmakersparlement, een democratisch platform voor schoonmakers binnen vakbond FNV. Zij vervulde die rol gedurende vijftien jaar, vanaf 2010. Van 2022-2025 was zij lid van het algemeen bestuur van de FNV.
Biografie Jeugd en komst naar Nederland Hyati werd geboren in 1968 in Tanger, Marokko. Haar vader werkte al in Amsterdam vanaf de jaren zestig. Haar moeder, zusje en drie broers kwamen later via gezinshereniging naar Nederland. Hyati koos bewust voor een baan als schoonmaakster, omdat dit goed te combineren was met een gezin. Zij werkte als voorvrouw in het BovenIJ ziekenhuis in Amsterdam. Hyati benadrukte herhaaldelijk dat schoonmakers onmisbaar zijn: zonder schoon ziekenhuis kan ook een chirurg zijn werk niet doen.
Schoonmakersparlement (FNV) Achtergrond en oprichting Het Schoonmakersparlement is een democratisch georganiseerd platform van en voor schoonmakers, onderdeel van de FNV. Het parlement werd opgericht in 2010. Het heeft een structuur met een parlement waarin schoonmakers uit het hele land hun stad vertegenwoordigen. Het herkenbare symbool is een geheven vuist in een gele rubberen handschoen. In 2018 werd het logo opgenomen in de kunsttentoonstelling Compromiso Político van kunstenaar Matthijs de Bruijne in kunstcentrum BAK te Utrecht. De tentoonstelling handelde over onrecht en protest. Er is ook een documentaire gemaakt over het Schoonmakersparlement.
Rol van Hyati Hyati was aanvankelijk kaderlid van de FNV. Tijdens stakingen en onderhandelingen kwam zij naar voren als een strijdvaardige woordvoerder. Collega's droegen haar voor, en na verkiezingen werd zij de eerste president van het Schoonmakersparlement. Zij omschreef haar aanpak als: "Van iets negatiefs iets positiefs maken." Zij wilde het beroep van schoonmaker meer waardering geven en de cultuur veranderen dat mensen schoonmaken alleen doen bij gebrek aan alternatieven.
Stakingen en protestacties In 2010 en 2012 vonden langdurige stakingen plaats (tot wel zestien weken) die van groot belang waren voor de positie van schoonmakers. Na afloop zat Hyati als president aan tafel met werkgevers en FNV Bondgenoten om te onderhandelen over de eisenbundel: recht op scholing, betere werktijden en recht op ziektegeld. Op 13 maart 2014 namen circa 1.500 schoonmakers deel aan een demonstratie op de Dam in Amsterdam. De actie richtte zich op betere cao-voorwaarden, waaronder doorbetaling bij de eerste ziektedagen. In mei 2022 voerde Hyati actie bij het Ibis hotel in Amsterdam voor weekendtoeslagen voor hotelschoonmakers. Zij wees erop dat hotelschoonmakers dezelfde cao hebben als andere schoonmakers, maar als enigen geen weekendtoeslag ontvingen.
Resultaten Volgens het platform OneWorld heeft de protestbeweging geleid tot aantoonbare veranderingen in de omgang met schoonmakers. Hyati gaf aan te blijven strijden zolang mensen in de schoonmaaksector niet fatsoenlijk kunnen rondkomen van hun inkomen.
FNV-bestuur (2022–2025) Van 2022 tot 2025 was Hyati lid van het Algemeen Bestuur van de FNV als onbezoldigd kaderlid. In deze periode werd de FNV getroffen door een ernstige bestuurscrisis, die leidde tot een staking van FNV-medewerkers op 17 februari 2025, meerdere interim-besturen en ingrijpen door de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam op 13 juni 2025. In de nieuwsberichten rond de bestuurscrisis wordt Hyati niet genoemd. Na het aflopen van haar termijn maakte Hyati geen deel uit van het nieuwe bestuur dat per 1 mei 2026 aantrad.
Bronnen
Categorie:Nederlands activist