miniatuur|Eetzaal in het Doopsgezind Weeshuis aan de Kleine Houtweg Het Doopsgezind Weeshuis in Haarlem is een voormalig weeshuis van de Doopsgezinde gemeente Haarlem. Het weeshuis bevond zich aan de Kleine Houtweg. Het weeshuis was in gebruik van 1634 tot 1962.
Geschiedenis Oorspronkelijk werden doopsgezinde weeskinderen in pleeggezinnen geplaatst. Echter was er onvrede over deze situatie, omdat kinderen niet altijd de juiste opvoeding meekregen. In 1634 stichtte de Doopsgezinde Vlaamse gemeente Het Blok als eerste een doopsgezind weeshuis. Het weeshuis werd gevestigd aan het Klein Heiligland. De oprichting was op initiatief van de diaconie en enkele rijke gemeenteleden. De Waterlandse Doopsgezinde gemeente had ook een eigen weeshuis. Doopsgezinde gemeenten onderhielden nauwelijks contact met elkaar en verschilden dusdanig van geloofsopvatting dat ze elk hun eigen weeshuizen oprichtten. Na de fusie van de gemeenten werd het weeshuis van de Waterlandse gemeente opgeheven en de wezen trokken in bij het weeshuis aan het Klein Heiligland. Het gebouw aan het Klein Heiligland heeft bijna 250 jaar gefunctioneerd als weeshuis. In de 19 eeuw kwamen er steeds meer gebreken aan het gebouw. In 1874 verhuisde het weeshuis naar een ruimer pand aan de Kleine Houtweg. Het pand had 22 slaapkamers en badkamers.
Na 1930 waren er steeds minder weeskinderen in Nederland. Het weeshuis in Haarlem kreeg ook steeds minder bewoners. In deze periode besloot het bestuur van het Weeshuis tot een extra activiteit. Er werd een bejaardentehuis voor doopsgezinde ouderen geopend: Spaar en Hout. Gevestigd aan het Spaarne in Haarlem.
Mobilisatie In 1939 voor de bezetting van Nederland door de Nazi's werd het pand aan de Kleine Houtweg gevorderd door het leger voor de mobilisatie van militairen. Het bestuur werd onder druk gezet om het pand te verkopen aan de Rijksgebouwendienst. De kinderen die er nog woonden, verhuisden naar een pand aan de Baan 25. Tijdens de Tweede wereldoorlog was het moeilijk voor het weeshuis, er was weinig eten en kleding voor de kinderen. Na de Tweede wereldoorlog was er het plan om het Doopsgezinde weeshuis te sluiten, echter werd er gevraagd om weeskinderen konden worden opgevangen van wie de ouders in Japanse interneringskampen in Nederlands-Indië waren gestorven. Daarom werd besloten het weeshuis open te houden. In 1952 telde het weeshuis nog 12 kinderen, maar in 1960 waren dat er nog maar vijf. In 1961 bleef er nog 1 bewoonster over. Zij behaalde in 1962 haar diploma en ging zelfstandig wonen. Het weeshuis sloot haar deuren definitief.
Stichting Sinds 1978 is het weeshuis een stichting. De Stichting, die voluit 'Stichting Weeshuis der Doopsgezinden' heet, was eerst 'gelden ter beschikking stellen voor jeugdzorg en eventueel voor bejaardenzorg. In 2014 werden de statuten aangepast en sindsdien is de doelstelling gewijzigd naar 'het zonder winstoogmerk stimuleren van jeugd- en jongerenwerk in de regio Kennemerland, elders in Nederland en Daarbuiten, waarbij het gaat om activiteiten op uiteenlopende gebieden ten behoeve van jeugd en jongeren in achterstandssituaties.'
Haarlem Categorie:Voormalig bouwwerk in Haarlem Categorie:Doopsgezinden