miniatuur|400x400px|Arran ten westen van de Kaspische Zee Arrān (Arabisch: ارّان) was in middeleeuwse islamitische bronnen de naam verwijzend naar het oostelijke Transkaukasië tussen de rivieren Aras en Koera. De naam kwam na de islamitische verovering van het gebied in gebruik voor het zuidelijke deel van het oude Albanië. Eerder omvatte de term ook gebieden ten noorden van de Koera, en kwam het ruwweg overeen met de huidige republiek Azerbeidzjan. De naam verdween na de adoptie van de naam Azerbeidzjan door deze republiek.
Oorsprong van de naam
A(r)rān was de Middelperzische naam van de regio die bij Griekse en Romeinse auteurs bekend stond als Albania. Het is waarschijnlijk dat zowel de Grieks-Romeinse naam als de Armeense term Aghoeank (Աղուանք) afkomstig zijn van een Iraanse naam voor de regio. In het Parthisch stond de regio bekend als Ardān, wat wijst op een niet-gedocumenteerde eerdere vorm *aldwān die *alban- / *alwan- en Middelperzisch A(r)rān zou kunnen hebben opgeleverd. De Middelperzische naam werd in het Arabisch overgenomen als al-Rān, waaruit het Georgische Rani (რანი) is afgeleid. De oorspronkelijke naam van de regio is onbekend, maar het was waarschijnlijk een variant van Ran.
Volgens sommige legendes en oude bronnen, zoals Movses Kagankatvatsi, was Arran of Arhan de naam van de stichter van Kaukasisch Albanië. In sommige versies was hij de zoon van Jafet, de zoon van Noach, en mogelijk ook de naamgever van de Alanen. De naam is mogelijk afgeleid zijn van de rivier de Aras, die de Grieken Araxes noemden. De naam zou ook afkomstig kunnen zijn van de Georgische naam voor de inwoners, de Rani, die na de Arabische verovering al-Rān (uitgesproken als ar-Rān) werd.
Geschiedenis De eerste vermelding van Arran als geografische entiteit is te vinden in Arabische bronnen uit de 8e eeuw. Volgens deze bronnen maakte onder deze naam het grootste deel van het grondgebied van het voormalige Albanië deel uit van het kalifaat van de Abbasiden. Van de 7e tot 8e eeuw probeerden de heersers van Albanië, die zich destijds Aran-sjahs noemden, het gebied te heroveren.
Sinds de Arabische verovering werd het land geregeerd door verschillende dynastieën, waaronder de Rawadiden, Sayyiden, Salariden, Shaddadiden, Shirvanshahs, Shaki en het emiraat Tbilisi. De hoofdstad van het land was destijds Bərdə (Partav). De staat bereikte het hoogtepunt van zijn macht in de 10e eeuw.
Vanaf de 11e eeuw raakte de staat in verval en nam ook het gebruik van de naam voor de regio af. Het gebied werd onderdeel van het Seltsjoekse Rijk, vervolgens veroverd door de Chorasmiden in 1227 en door de Mongolen in 1231. Na de splitsing van het Mongoolse Rijk behoorde het tot het Il-kanaat en later tot het Timoeridische Rijk. Na 1500 werd de regio opgenomen in het Safawidische Rijk.
Tegenwoordig wordt de naam vooral gebruikt om de vlakten van Mil en Mughan (vooral de districten Beyləqan, İmişli (district), Saatlı (district) en Sabirabad) in Azerbeidzjan te beschrijven.
Categorie:Geschiedenis van Azerbeidzjan Categorie:Toponymie