Historische PopulatieJaarAantal±%Bijzonderheden18911500 -18955000 +233,3%190012000 +140,0%190412596 +5,0%191123606 +87,4%191428000 +18,6%192032620 +16,5%Zuid-Rhodesië wordt in 1923 opgericht193047910 +22,3%193555419 +15,7%194065000 +17,3%194582000 +26,2%1950125000 +52,4%CEF wordt opgericht1953157000 +25,6%1960218000 +38,9%1965208000 -4,6%Onafhanklijkheid (UDI)1970237000 +13,9%1975300000 +26,6%1979242000 -19,3%Lancaster House Agreements vinden plaats.1985100000 -58,7%Robert Mugabe grijpt de macht in 1987199080000 -20,0%199570000 -12,5%200246743 -33,2%201228732 -38,5201716998 -40,8%Robert Mugabe wordt afgezet202224888 +46,4% Blanke Zimbabwanen (ook wel Rhodesiërs genoemd) zijn een etnocultureel Zuid-Afrikaans volk van Europese afkomst. De meesten zijn Engelstalige afstammelingen van Britse kolonisten; een kleine minderheid is Afrikaanssprekend (Voornamelijk afkomstig uit Enkeldoorn), afstammelingen van voornamelijk van Nederlandse afkomst zijnde Afrikaners uit Zuid-Afrika, of afstammeling van Griekse, Ierse, Portugeze, Italiaanse en Joodse immigranten.
Na de oprichting van de kolonie Zuid-Rhodesië door Groot-Brittannië begonnen blanke kolonisten naar het gebied te trekken en ontwikkelden ze langzaam plattelands- en stedelijke gemeenschappen. Vanaf 1923 concentreerden de kolonisten zich op de ontwikkeling van de rijke minerale grondstoffen en landbouwgrond in het gebied. In de nasleep van de Tweede Wereldoorlog nam het aantal blanken dat vanuit Groot-Brittannië, Europa en andere delen van Afrika naar Rhodesië emigreerde toe, waardoor de blanke bevolking bijna verdubbelde. De Rhodesiërs speelden een essentiële rol in de sterke economische ontwikkeling van het land gedurende de jaren vijftig en begin jaren zestig. Op zijn hoogtepunt, begin jaren zeventig, was het aantal blanken in de regio het hoogst in Afrika buiten Zuid-Afrika, met een piek van ongeveer 300.000 mensen, zo'n 5% van de bevolking. miniatuur|Prominente Rhodesische politici kijken toe hoe de 'Interne Verklaring' wordt getekend, waarmee Zimbabwe-Rhodesië een feit was. Te zien zijn o.a. Abel Muzorewa en premier Ian Smith Verschillende sociale, economische en politieke ongelijkheden tussen de zwarte meerderheid en de kleinere blanke bevolking speelden een rol in de Rhodesische Bosoorlog nadat de regering van de blanke premier Ian Smith de Eenzijdige Onafhankelijkheidsverklaring had uitgevaardigd, waarmee Rhodesië in 1965 de facto een onafhankelijke staat werd. Na de onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980 begon de blanke bevolking af te nemen; velen bleven in het land, waarvan sommigen zich nog steeds als Rhodesiërs identificeerden. Deze Rhodesiërs worden de Zimbos genoemd. Blanke Zimbabwanen vormden in de jaren 80 en 90 nog steeds de meerderheid van de midden- en hogere klassen van het land, maar na 2000 kromp de bevolking verder als gevolg van geweld, economische instabiliteit en controversiële landhervormingen door de regering van Robert Mugabe, waarbij blanke landbouwgrond met geweld in beslag werd genomen. Blanke Zimbabwanen zouden te maken hebben gehad met toenemende armoede als gevolg van de verslechtering van de Zimbabwaanse economie in de jaren 2000 en 2010. Na de afzetting van Mugabe en zijn vervanging door Emmerson Mnangagwa kwam er een toestroom van terugkerende blanke Zimbabwanen die gevlucht waren voor Robert Mugabe of Zimbabwe in 1980 afgewezen hadden. De diaspora van Rhodesiërs worden ook wel Rhodies genoemd. Veel van de terugkerende Rhodies waren onder andere boeren van wie de gronden waren geconfisqueerd door het regime van Mugabe.
Gemeenschappen van blanke Zimbabwanen bestaan nog steeds in grotere steden, waaronder Bulawayo en het grootstedelijk gebied van Harare, met talrijke voorsteden van Harare zoals Avondale, Mount Pleasant en Borrowdale die aanzienlijke blanke bevolkingsgroepen huisvesten. Volgens de volkstelling van 2022 waren er 24.888 blanke Zimbabwanen, wat neerkomt op 0,16% van de nationale bevolking.
Achtergrond Het huidige Zimbabwe (vanaf 1895 bekend als Zuid-Rhodesië) werd vanaf de jaren 1890 bezet door de British South Africa Company (BSAC), na de onderwerping van de Matabele (Ndebele) en Shona-naties. Vroege blanke kolonisten kwamen op zoek naar minerale grondstoffen, in de hoop een tweede goudrijk Witwatersrand te vinden. Zimbabwe ligt op een plateau dat op een hoogte varieert tussen 900 en 1500 meter. m (2.950 en 4.900) ft) boven zeeniveau. Dit geeft het gebied een gematigd klimaat dat gunstig was voor Europese nederzettingen en commerciële landbouw.
Blanke kolonisten die de BSAC hielpen bij de overname van het land, kregen landtoewijzingen van 1,200 hectares; de inheemse zwarte bevolking die al lange tijd op het land woonde, werd wettelijk geclassificeerd als pachters. In 1930 verdreven het Land Apportionment and Tenure Acts de Afrikanen van de beste landbouwgronden van het land en beperkten hen tot onproductieve en regenarme tribale trustgronden. Gebieden met veel regenval werden gereserveerd voor blank bezit. Blanke kolonisten werden aangetrokken tot Rhodesië door de beschikbaarheid van stukken eersteklas landbouwgrond die tegen een lage prijs van de staat konden worden gekocht. Dit resulteerde in de groei van de commerciële landbouw in de jonge kolonie. De blanke boerderijen waren doorgaans groot (>100 km2) met gemechaniseerde landgoederen die eigendom van een blanke familie waren en met honderden zwarte werknemers. Veel blanke boerderijen boden huisvesting, scholen en klinieken aan zwarte werknemers en hun families. Ten tijde van de onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980 bestond meer dan 40% van het landbouwoppervlak van het land uit ongeveer 5.000 blanke boerderijen. Destijds leverde de landbouw 40% van het bbp van het land en tot 60% van de buitenlandse inkomsten. Belangrijke exportproducten waren tabak, rundvlees, suiker, katoen en maïs. De mineralensector was ook belangrijk. Goud, asbest, nikkel en chroom werden gewonnen door buitenlandse bedrijven zoals Lonrho (sinds 1999 Lonmin) en Anglo American .
Uit de volkstelling van 3 mei 1921 bleek dat Zuid-Rhodesië een totale bevolking had van 899.187, waarvan 33.620 Europeanen waren; 1.998 kleurlingen (van gemengde afkomst); 1.250 Aziaten; 761.790 Bantoe-inwoners van Zuid-Rhodesië; en 100.529 Bantoe-vreemdelingen. Het jaar daarop verwierpen de inwoners van Zuid-Rhodesië in een referendum de optie om een provincie van de Unie van Zuid-Afrika te worden. In plaats daarvan werd het land een zelfbesturende Britse kolonie. Het verkreeg nooit de volledige status van dominion, maar in tegenstelling tot andere koloniën werd het de facto als een dominion behandeld, waarbij de premier de conferenties van het Gemenebest bijwoonde.
Geschiedenis De Portugese ontdekkingsreiziger António Fernandes was de eerste Europeaan die de regio bezocht.
Schikking In 1891, voordat Zuid-Rhodesië als territorium werd opgericht, werd geschat dat er ongeveer 1500 Europeanen woonden, mede dankzij de Grote Trek. Dit aantal groeide langzaam tot ongeveer 75.000 in 1945. In de periode 1945 tot 1955 verdubbelde de blanke bevolking tot 150.000, en in dat decennium werden 100.000 zwarte mensen gedwongen verplaatst van landbouwgrond die bestemd was voor blanken. Sommige leden van de blanke boerengemeenschap verzetten zich echter tegen de gedwongen verwijdering van zwarte mensen van land dat bestemd was voor blanken. Sommigen waren voorstander van de overdracht van onderbenut "blank land" aan zwarte boeren. Zo verzette de blanke Wedza-boer Harry Meade zich in 1947 tevergeefs tegen de uitzetting van zijn zwarte buurman Solomon Ndawa van een geïrrigeerde tarweboerderij 200-hectare (500-acre) . Meade vertegenwoordigde Ndawa tijdens hoorzittingen van de Landcommissie en probeerde Ndawa te beschermen tegen misbruik tijdens het verhoor. miniatuur|300x300px|Landverdeling in Rhodesië in 1965 Grootschalige migratie naar Rhodesië begon pas na de Tweede Wereldoorlog. Bij de eerste uitgebreide volkstelling van de kolonie in 1962 telde Rhodesië 221.000 blanke inwoners. Op zijn hoogtepunt, midden jaren zeventig, bestond de blanke bevolking van Rhodesië uit maar liefst 277.000 mensen. Er waren toestromen van blanke kolonisten van de jaren veertig tot begin jaren zeventig. Het land zag in 1971 een netto toename van 9.400 blanke immigranten, het hoogste aantal sinds 1957 en het op twee na hoogste ooit geregistreerde aantal. In de directe naoorlogse periode was de meest opvallende groep voormalige Britse militairen. Veel van de nieuwe immigranten waren echter vluchtelingen uit het communisme in Europa; anderen waren voormalige militairen uit Brits-Indië, of kwamen uit de voormalige kolonie Kenia, Belgisch Congo, Zambia, Algerije en Mozambique. Rhodesië bood een tijdlang een soort toevluchtsoord voor blanken die zich terugtrokken uit de dekolonisatie elders in Afrika en Azië. In 1974 lanceerde de regering-Smith een grootschalige campagne om een miljoen Europeanen aan te trekken om zich in het land te vestigen. miniatuur|Een regiment van de Federale Ferret Scouts, onderdeel van de BSAP, een voorloper van de Selous Scouts, in 1963. Na de Tweede Wereldoorlog werden blanke kolonisten in Rhodesië als anders beschouwd dan eerdere kolonisten in Rhodesië en die uit andere Britse koloniën. In Kenia werden kolonisten gezien als afkomstig uit de "officiersklasse" en de Britse landeigenarenklasse . Daarentegen werden kolonisten in Rhodesië na de Tweede Wereldoorlog gezien als afkomstig uit lagere sociale klassen en werden ze door de Britse autoriteiten dienovereenkomstig behandeld.
Verschillende factoren bevorderden de groei van de blanke bevolking van Rhodesië. Hiertoe behoorden de industrialisatie en de economische bloei in de naoorlogse periode. De overwinning van de Nationale Partij in Zuid-Afrika was een van de factoren die leidde tot de vorming van de Centraal-Afrikaanse Federatie (1953-1963), die een bolwerk moest vormen tegen het Afrikaner nationalisme. Britse kolonisatie en investeringen floreerden tijdens de Federatiejaren, toen Zuid-Rhodesië, Noord-Rhodesië (nu Zambia) en Nyasaland (nu Malawi) een machtige economische eenheid vormden, die een tegenwicht bood aan de economische macht van Zuid-Afrika. De economische macht van deze drie gebieden was een belangrijke factor in de oprichting van de Federatie door middel van een Britse wet. Het was ook al in de jaren vijftig duidelijk dat de blanke overheersing in Rhodesië langer zou voortduren dan in andere Britse koloniën zoals Zambia (Noord-Rhodesië) en Kenia. Veel van de nieuwe immigranten hadden een "niet hier"-houding ten opzichte van meerderheidsregering en onafhankelijkheid. miniatuur|Onafhanklijkheidsverklaring van Rhodesië Rhodesië werd bestuurd door een blanke minderheidsregering. In 1965 verklaarde die regering zich onafhankelijk door middel van een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring (Unilateral Declaration of Independence, UDI) onder premier Ian Smith. Het UDI-project mislukte uiteindelijk, na een periode van economische sancties van de Verenigde Naties en een burgeroorlog die bekendstaat als de Chimurenga (Shona) of de Bosoorlog. De Britse koloniale overheersing keerde terug in december 1979, toen het land de Britse afhankelijkheid Zuid-Rhodesië werd. In april 1980 kreeg het onafhankelijkheid als Zimbabwe .
Categorie:Volk in Zimbabwe Categorie:Wikipedia:Pagina's met vertalingen die niet zijn nagekeken