Byzantijns Armenië, soms ook West-Armenië genoemd, is de naam die gegeven wordt aan de delen van het Koninkrijk Armenië die deel gingen uitmaken van het Byzantijnse Rijk. De omvang van het gebied varieerde in de loop der tijd, afhankelijk van de mate van controle die de Byzantijnen over Armenië hadden.
Het Byzantijnse en het Sassanidische Rijk verdeelden Armenië in respectievelijk 387 en 428. West-Armenië kwam onder Byzantijns bewind te staan, terwijl Oost-Armenië onder Sassanidische heerschappij kwam. Zelfs na de oprichting van het Bagratidische koninkrijk bleven delen van het historische Armenië onder Byzantijns bewind staan.
De Armeniërs waren niet vertegenwoordigd op het Concilie van Chalcedon in 451 vanwege hun strijd tegen de Sassaniden in een gewapende opstand. Die reden leidde tot een theologische verschuiving tussen het Armeense en het Byzantijnse christendom.
Armeense keizers van Byzantium De verdeling van het Romeinse Rijk tussenHonorius en Arcadius, de twee zonen van keizer Theodosius, werd al snel gevolgd door een overwicht van buitenlandse elementen aan het hof van Constantinopel in de oostelijke helft van het verdeelde rijk. De nabijheid van de hoofdstad tot Armenië trok een groot aantal Armeniërs naar de oevers van de Bosporus, en gedurende drie eeuwen speelden zij een vooraanstaande rol in de geschiedenis van het Oost-Romeinse Rijk.
Talrijke Byzantijnse keizers waren etnisch Armeens of deels-Armeens, hoewel ze cultureel Byzantijns waren. Het beste voorbeeld is keizer Herakleios, wiens vader Armeens en moeder Cappadocisch Grieks waren. Herakleios stichtte de Heracliden-dynastie (610-717). Basileios I is een ander voorbeeld van een Armeniër die een dynastie stichtte; de Macedonische dynastie. Zijn vader was Armeens en zijn moeder Grieks. Andere keizers van geheel of gedeeltelijk Armeense afkomst zijn onder andere Romanos I, Johannes I Tzimiskes, Artabasdos, Philippikos en Leo V.
Raad van Theodosiopolis (593) rechts|miniatuur|De Byzantijns-Perzische grens in Armenië na het sluiten van de vrede in 591 Na afloop van de lange Byzantijns-Sassanidische Oorlog van 572-591 werd de directe Byzantijnse heerschappij uitgebreid tot alle westelijke regio's van Armenië. Om de politieke controle over de nieuw geannexeerde gebieden te versterken, besloot keizer Mauricius (582-602) de pro-Chalcedonische factie van de lokale Armeense Kerk te steunen. In 593 werd een regionale raad van West-Armeense bisschoppen bijeengeroepen in Theodosiopolis, die volledige trouw aan de Chalcedonische geloofsbelijdenis verklaarde. De raad koos ook Hovhannes van Bagaran tot nieuwe Katholikos van de Chalcedonische Armeniërs.
Categorie:Byzantijnse Rijk Categorie:Geschiedenis van Turkije Categorie:Geschiedenis van Armenië