De Gemeenschappelijke rassenlijst voor landbouwgewassen bevat alle rassen van landbouwgewassen die op de Nationale Lijsten van de verschillende Europese Unie-landen zijn geplaatst en die voldoen aan de EU criteria voor cultuur- en gebruikswaarde en verscheen voor het eerst in 1970 (Richtlijn 70/457/EEG van de Raad van 29 september 1970 betreffende de gemeenschappelijke rassenlijst voor landbouwgewassen). Op deze rassenlijst staan meer dan 40.000 rassen (2023).
Deze richtlijn heeft betrekking op de opneming van rassen van bieten, groenvoedergewassen, granen, aardappelen, alsmede van oliehoudende planten en vezelgewassen in een gemeenschappelijke rassenlijst van landbouwgewassen waarvan het zaaizaad of pootgoed in de handel mag worden gebracht volgens de bepalingen van de richtlijnen betreffende het in de handel brengen van respectievelijk bietenzaad (2002/54/EG), zaaizaad van groenvoedergewassen (66/401/EEG), zaaigranen (66/402/EEG), pootaardappelen (2002/56/EG), en zaaizaad van oliehoudende planten en vezelgewassen (2002/57/EG). Zij geldt niet voor rassen waarvan is aangetoond dat het zaaizaad of pootgoed bestemd is voor uitvoer naar derde landen.
De gemeenschappelijke rassenlijst voor landbouwgewassen wordt opgesteld op basis van de rassenlijsten der lidstaten. Voor Nederland is dit de Nationale verkeerslijsthttps://www.raadvoorplantenrassen.nl/nl/kwekersrecht-en-toelating/nationale-rassenverkeerslijst/. Het beheren van het nationaal rassenregister is een van de taken van de Raad voor plantenrassen.https://www.raadvoorplantenrassen.nl/nl/over-de-raad/dienstverlening-en-taken/
Een ras komt op de nationale verkeerslijst als het onderscheidbaar, uniform en stabiel (DUS) is en voldoende cultuur- en gebruikswaarde bezit. De cultuur- en gebruikswaarde wordt vastgesteld door het cultuur- en gebruikswaardeonderzoek. Het cultuur- en gebruikswaardeonderzoek bij de meeste landbouwgewassen wordt geregeld door het CSAR (Commissie samenstelling aanbevelende rassenlijst landbouwgewassen).https://rassenlijst.info/ CSAR Het onderzoek wordt uitgevoerd door WUR Open Teelten in Lelystad voor mais, wintertarwe, zomertarwe en zomergerst, Delphy in Wageningen voor de groenbemestingsgewassen bladrammenas, gele mosterd en Japanse haver, WUR Livestock Research in Wageningen voor voedergrassen, witte en rode klaver en luzerne en IRS Instituut voor Rationele Suikerproductie, in Dinteloord voor suikerbieten en cichorei en NAK Services B.V. in Emmeloord voor aardappel.https://www.raadvoorplantenrassen.nl/nl/kwekersrecht-en-toelating/cgo-uitvoering/
De Naktuinbouw voert het DUS-onderzoek in Nederland uit.https://www.raadvoorplantenrassen.nl/nl/kwekersrecht-en-toelating/procedure-landbouwgewassen-incl-cgo/
Bij het Communautair Bureau voor Plantenrassen (CPVO) te Angers (Frankrijk) kan ook een kwekersrecht worden aangevraagd dat geldig is voor de hele Europese Unie.
Zie ook Publicatieblad van de Europese Unie Kwekersrecht Externe link 2002/53/EG van de Raad van 13 juni 2002 betreffende de gemeenschappelijke rassenlijst van landbouwgewassen
Categorie:Landbouw Categorie:Plantenras