Grubenwehr-Ehrenzeichen (Nederlands: Ereteken van de Mijnenredding) werd op 30 januari 1938 door de Führer Adolf Hitler ingesteld. Geschiedenis De mijnreddingswerkers in Duitsland werden al eerder voor hun prestaties geëerd, hoewel dit meestal op deelstaatniveau en op verschillende wijzen gebeurde. Op 17 april 1934 stelde de Pruisische minister van Economische Zaken zijn een eigen onderscheiding in (het Gruben-Erinnerungsabzeichen van de Vrijstaat Pruisen). Op 13 november 1936 werd het Reichsgrubenwehr-Ehrenzeichen ingevoerd, dat in heel Duitsland op uniforme wijze door de Rijksminister van Economische Zaken werd verleend. Deze onderscheiding veranderde Hitler begin 1938 in een "in naam van de Führer'" verleend ereteken met een gewijzigd uiterlijk. Met de instelling van een nieuw Grubenwehr-Ehrenzeichen op 30 januari 1938 werd de verlening van het Reichsgrubenwehr-Ehrenzeichen verboden.
Het versiersel Het ereteken is een medaillon met een diameter van 35 mm, dat leek op oud zilver en was vervaardigd uit aluminium.Angolia 1978, p.170. Op het medaillon bevinden zich twee gekruiste mijnwerkershamers: een hamer en een pikhouweel, ook wel Schlägel und Eisen genoemd. Op de onderzijde van het medaillon staat het nationale embleem afgebeeld: de Duitse adelaar met hakenkruis. Het versiersel hing aan een 30 mm breed lint in de kleuren geel en zwart met witte randen.
Op de achterzijde van het ereteken bevindt zich een inscriptie Für Verdienste im Grubenwehrwesen (Voor verdiensten in de mijnenredding), uitgevoerd in gotisch schrift, omringd door een gedeeltelijke krans van eikenbladeren.
Het ontwerp is van de Berlijnse professor Hans Schweitzer. Dit was zijn tweede ontwerp — zie Reichsgrubenwehr-Ehrenzeichen — van het ereteken van de mijnenredding.
Het versiersel werd gepresenteerd in een zwarte cassette met aan de binnenzijde een witte satijnen voering aan de bovenkant en een donkerblauwe fluwelen voering aan de onderkant. Op de cassette stond de gekruiste hamer en beitel in goud gedrukt. De gedecoreerde ontving daarbij een oorkonde in gotisch schrift.
Kwalificatie voor toekenning aan leden van een mijnwerkersreddingsdienst die gedurende vijftien jaar op onberispelijke wijze dienst hebben gedaan;Lumsden 2001, p.120.Littlejohn 1968, p.44.Angolia 1978, p.169. aan leden van een mijnwerkersreddingsdienst met een kortere diensttijd, indien zij vanwege een ongeval tijdens de dienst de reddingsdienst moeten verlaten; aan leden van een mijnwerkersreddingsdienst of andere mijnwerkers voor bijzonder moedig en vastberaden optreden tijdens de dienst of bij reddingswerkzaamheden.
Het recht van toekenning De voordrachten voor de verlening van het Grubenwehr-Ehrenzeichen moeten door de Rijksminister van Economische Zaken, via de hogere mijnautoriteiten of voor zover deze niet aanwezig zijn, via de hoogste deelstaatmijnautoriteiten, minstens elk kwartaal in tweevoud volgens bijgevoegd model worden ingediend. Deze moeten per district van de hogere mijnautoriteit, of bij afwezigheid daarvan per district van de hoogste deelstaatmijnautoriteit, en binnen deze districten alfabetisch geordend, aan de staatsminister en chef van mijn presidentiële kanselarij worden gezonden, ten behoeve van het verkrijgen van mijn besluit.Wiki Commons: Deutsches Reichsgesetzblatt 1938 Teil 1 von 30. Januari 1938. p.84. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
Draagwijze Het ereteken werd aan een ordelint (Ordensschnalle) op de linkerborstzak gedragen of als knoopsgatversiering.Angolia 1978, p.171. Het ereteken werd eigendom van de gedecoreerde. Er bestond geen teruggaveplicht bij bruikleen voor de nabestaanden.
Na de Tweede Wereldoorlog Na de capitulatie van Duitsland verboden de geallieerde mogendheden het dragen van Duitse onderscheidingen, waaronder die van vóór 1918. In de DDR bleef dit verbod onverkort van kracht.
Op 26 juli 1957 vaardigde de Bondsrepubliek Duitsland een wet uit die het dragen van onderscheidingen met hakenkruizen of SS-runen verbood. Het dragen, verzamelen, tentoonstellen en afbeelden van dergelijke insignes werd sindsdien wettelijk gereguleerd. Een aantal onderscheidingen werd daarna in een “gedenazificeerde” uitvoering opnieuw toegestaan, waarbij het hakenkruis en soms ook de adelaar werden verwijderd.Ordensjournal. p.4. In de gedenazificeerde uitvoering mag het ereteken wel worden gedragen.
Externe links Feuerwehr-orden.de: Drittes reich Grubenwehr-Abzeichen (1938) Höhn: aflebeelding van het Grubenwehr-Abzeichen 1938-1945 DEUTSCHES GRUBENWEHR-EHRENZEICHEN 2. Modell 1938 (2)
Zie ook Lijst van ridderorden en onderscheidingen van nazi-Duitsland
Categorie:Onderscheiding in nazi-Duitsland