Marco Mencoboni (Macerata, 23 februari 1961) is een Italiaans klavecinist, organist en dirigent, gespecialiseerd in de Italiaanse renaissance- en barokmuziek. Hij staat bekend om zijn herontdekking van vergeten repertoire uit deze periode en is een prominente vertegenwoordiger van de hedendaagse oudemuziekpraktijk.
Opleiding Mencoboni groeide op in de stad Macerata in de Midden-Italiaanse regio Le Marche (Marken). Zijn muzikale interesse werd al vroeg gewekt door zijn ouders. Op zesjarige leeftijd begon hij met pianoles. Als kind bouwde hij zelf zijn eerste instrumenten, waaronder een Zuckermann-virginaal en een klavecimbel van de Nederlandse bouwer Joop Klinkhamer.
In 1976 ging hij op vijftienjarige leeftijd orgel en orgelcompositie studeren bij Umberto Pineschi, eerst aan het conservatorium in Pesaro en later in Bologna, waar hij in 1985 zijn diploma behaalde.
Na het bezoeken van concerten en een masterclass van Ton Koopman verhuisde hij naar Amsterdam. Van 1984 tot 1987 studeerde hij klavecimbel bij Koopman aan het Sweelinck Conservatorium en vanaf 1987 bij Gustav Leonhardt, onder wiens leiding hij in 1989 zijn studie afrondde. In 1988 volgde hij ook continuolessen in Basel bij Jesper Bøje Christensen.
Zijn opleiding kende enkele academische conflicten. In Bologna ontstond onenigheid met de examencommissie over zijn interpretatie van een werk van Johann Sebastian Bach. Ook maakte de commissie bezwaar tegen het feit dat hij concerten gaf zonder diploma en daarnaast ingeschreven stond bij het conservatorium in Amsterdam. Ook in Amsterdam ontstonden problemen: door een administratieve fout ontbrak een cijfer voor een eerstejaarsvak, waardoor hij uiteindelijk geen diploma ontving. Deze fout werd pas in 2013 erkend door de instelling.
Muzikale carrière Ondanks deze tegenslagen bouwde Mencoboni een succesvolle carrière op als musicus, dirigent en producent. In 1985 nam hij zijn eerste CD op voor het Italiaanse label Frequenz, met het concert BWV 1065 van Johann Sebastian Bach.
Tijdens zijn opleiding gaf hij veel recitals en bestudeerde hij de authentieke uitvoeringspraktijk. Omdat de jarenlange intensieve studie daarvan bij hem een gevoel van diepe eenzaamheid had veroorzaakt, stopte hij begin jaren negentig met optreden. Hij richtte zich vervolgens op dirigeren en produceren en richtte het platenlabel E Lucevan le Stelle op om oude muziek te kunnen uitvoeren en opnemen zonder de beperkingen opgelegd door de meer commerciële muzieklabels.
Door zijn werk werd veel vergeten repertoire uit de renaissance en barok opnieuw onder de aandacht gebracht, waaronder composities van Ignazio Donati, Pietro Pace, Costanzo Porta, Bartolomeo Barbarino en Luigi Battiferri.
In 1993 richtte hij het ensemble Sacro & Profano op, gevolgd door Cantar Lontano. Deze naam verwijst naar een oude vocale techniek uit de 17e-eeuwse Marche-regio, waarbij zangers strategisch in de ruimte worden opgesteld (bijvoorbeeld op balkons of in verschillende hoeken van een kerk) om een stereofonisch geluidseffect te creëren. Mencoboni heeft deze praktijk opnieuw geïnterpreteerd en toegepast in zowel historische als moderne uitvoeringen. Sinds 1999 is hij artistiek directeur van het Cantar Lontano Festival.
Vanaf 2010 werkte hij samen met regisseur Pier Luigi Pizzi rond het werk van Claudio Monteverdi. Naar aanleiding daarvan hervatte hij in 2011 zijn solocarrière. Sindsdien treedt hij weer op tijdens internationale oudemuziekfestivals, waaronder Ambronay, Utrecht en het festival van Ravenna, Rossini Opera Festival.
In 2012 richtte hij het barokorkest Canalgrande Adriatic Baroque Orchestra op, een internationaal ensemble met musici uit het Adriatische gebied.
Behalve uitvoeren musicus is Mencoboni docent aan verschillende instellingen, waaronder het Licinio Refice-conservatorium in Frosinone, de Piccola Accademia di Montisi en het conservatorium van Pescara “Luisa D’Annunzio”. Hij is tevens gastdocent bij onder meer de Accademia Rossiniana Alberto Zedda.
Van 2015 tot 2019 was hij vicevoorzitter van REMA, het Europese netwerk van oudemuziekfestivals.
Festival Oude Muziek Utrecht Mencoboni is al jaren verbonden aan het Festival Oude Muziek in Utrecht, waar ondermeer in 2019 artist in residence was. Ter promotie van het oudemuziekgenre maakte hij in 2016 tot 2019 een serie humoristische filmpjes, over de bijzonderheden van oudemuziek.
Experimenteel werk Bootconcert in de haven van Ancona (2010), waarbij werd gezongen vanaf havenkranen en waarbij de cantus firmus werd uitgevoerd door de hoorns van zeven schepen. Straatmuziekmarathon Santa Cecilia (2014–2016), met gebruik van onder meer fietsbellen, claxons en industrieel gereedschap. Officium Divinum (2016) met jazzsaxofonist Gavino Murgia, als eerbetoon aan de samenwerking tussen Jan Garbarek en het Hilliard Ensemble.
Externe links Early music tutorials
Categorie:Italiaans organist Categorie:Italiaans klavecimbelspeler Categorie:Italiaans dirigent Categorie:Authentieke uitvoeringspraktijk