De Vos was een Haarlemse bierbrouwerij aan het Donkere Spaarne. De brouwerij werd aan het begin van de zeventiende eeuw gevestigd in een dubbelpand op de huidige adressen Donkere Spaarne 54 en 56 en behoorde tot de vele brouwerijen die Haarlem in de 17e eeuw tot een belangrijk centrum van bierproductie maakten.
Geschiedenis In 1604 kocht bierbrouwer Sijmon Matthijsz een huis, erf en mouterij aan het Donkere Spaarne. Op deze locatie ontstond de brouwerij De Vos. In 1607 verrees een nieuw dubbelpand met twee naast elkaar gelegen trapgevels. Het linker deel van het complex, het huidige nummer 56, diende als woonhuis van de brouwer. Het rechter deel, het huidige nummer 54, werd gebruikt voor de bierproductie.
De brouwerij beschikte over een mouterij, een grote kelder, opslagruimten en een achterterrein dat via een doorgang vanaf het Spaarne bereikbaar was. Op de zolder werden grondstoffen opgeslagen, die met behulp van een hijsinrichting naar boven konden worden gebracht. De combinatie van woonhuis, brouwerij en mouterij maakte het complex tot een vrijwel zelfstandig brouwerijbedrijf.
In 1643 kwamen het huis De Wildeman en brouwerij De Vos in bezit van de Haarlemse korenkoper Cornelis Sijmonsz Tetrode (1591–1654). Tetrode behoorde tot de vooraanstaande Haarlemse familie Tetrode en was actief in de graanhandel. Na het overlijden van Cornelis Tetrode kwam het bezit in handen van zijn erfgenamen. Govert van de Mije werd mede-eigenaar, maar zijn aandeel werd binnen twee jaar overgenomen door Catharijne Simonsdr Tetrode. Catharijne was weduwe van Dominicus Jansz van Zijl. Na haar overlijden gingen de gebouwen over op de familie Van Zijl.
Gedurende de zeventiende eeuw bleef De Vos als brouwerij in gebruik. Het Haarlemse raadslid en schepen Pieter Steyn huurde de brouwerij gedurende een deel van deze periode. Rond 1665 liep de omzet sterk terug, mede als gevolg van de economische gevolgen van de oorlogen tussen de Republiek en Engeland.
In 1684 verkocht de familie Van Zijl het inmiddels leegstaande complex. In de verkoopakte werd gesproken van „een huijs metten erve, hebbende verscheijdene brave en roijale vertrekken, sijnde het grootste gedeelte van de gewesen brouwerij van de Vos”. Hieruit blijkt dat de brouwerij op dat moment reeds buiten gebruik was.
Zie ook Lijst van Haarlemse bierbrouwerijen
Categorie:Voormalige Nederlandse brouwerij Categorie:Rijksmonument in Haarlem Categorie:Bouwwerk in Haarlem