Spreeuwenburg was een kasteel in de Nederlandse plaats Vught, provincie Noord-Brabant. Het rond 1500 gebouwde kasteel is in de 19e eeuw afgebroken. De restanten zijn in 2018 en 2020 opgegraven.
Geschiedenis Het is aannemelijk dat het kasteel rond 1500 is gebouwd. De oudste vermelding van Spreeuwenburg dateert uit een verkoopakte uit 1519.
Henrick Kuyst Gerardszoon verkocht in de 16e eeuw de Spreeuwenburg aan Sweder van Bemmel, die het op zijn beurt in 1556 verkocht aan Gijsbrecht Heym. Zijn zoon Arnd Heym verkocht het kasteel in 1597 aan Jacob Wijffliet, die het tot dan toe had gehuurd.
In 1601 werd 's-Hertogenbosch belegerd, waarbij Spreeuwenburg deel uitmaakte van de legerplaats van prins Maurits.
Johan Ferdinand van der Stegen was in 1710 de voogd van de minderjarige kinderen van Maximiliana van der Stegen en William Tellier. Hij verkocht Spreeuwenburg aan Johan van Kessel.
Spreeuwenburg werd waarschijnlijk tussen 1771 en 1783 verbouwd en uitgebreid.
Begin 1783 verkocht Petrus van Berkel het kasteel aan de militair Johan Balthasar van Wiedenkeller. Het kasteel was nog tot mei 1784 verhuurd, dus Van Wiedenkeller en zijn gezin - bestaande uit zijn echtgenote Maria Agate Louise von Reden en hun vier kinderen - moest nog een jaar wachten met verhuizen. In de tussentijd werd nog een vijfde kindje geboren. Nadat het gezin in 1784 zijn intrek had genomen in Spreeuwenburg, werden er nog twee dochters geboren.
Afbraak Van Wiedenkeller zou het kasteel in 1810 hebben gesloopt, maar toen hij in 1812 Spreeuwenburg verkocht, stond er wel degelijk nog een huis. Wel meldde de verkoopakte dat het om een moderne behuizing ging, dus de mogelijkheid bestaat dat op de oude fundamenten een nieuw huis was opgetrokken. In ieder geval verkocht Van Wiedenkeller Spreeuwenburg aan de koopman Abraham Lathouwers.
Tussen 1821 en 1827 zal Spreeuwenburg alsnog zijn afgebroken. De stallen, het melkhuis en de theekoepel bleven behouden. In 1873 verdween het melkhuis vanwege de bouw van hotel 't Bijltje; de theekoepel werd in de voorgevel van het hotel opgenomen.
In 2018 en 2020 vonden archeologische opgravingen plaatst wegens geplande nieuwbouw. Hierbij is vrijwel de gehele fundering van het kasteel opgegraven.
In 2023 is op de kasteellocatie een nieuw landhuis gebouwd, ontworpen door Francine Houben van bureau Mecanoo.
Beschrijving Spreeuwenburg stond tussen de Lambertuskerk, Zionsburg en de Dommel en is rond 1500 gebouwd. De locatie van het kasteel was enigszins problematisch: de ondergrond was zacht en daardoor had het kasteel last van verzakkingen. Dit is geprobeerd op te lossen met het plaatsen van extra palen; deze zijn bij archeologische opgravingen teruggevonden.
In de oudste verschijningsvorm bestond het kasteel uit een grote zaal, traptoren en onderkelderde keuken. Nog in de 16e eeuw vond er aan de westzijde een uitbreiding plaats. Vóór het midden van de 17e eeuw is er tegen de zuidoostzijde een kleine uitbouw geplaatst, mogelijk een erker.
In de 17e en 18e eeuw vonden verbouwingen plaats. De buitenmuren van de keuken werden opnieuw opgemetseld en er kwam een doorgang tussen de kelders van de keuken en de traptoren. Aan de noordzijde van de traptoren kwam een nieuwe aanbouw waarvoor de slotgracht verlegd moest worden. miniatuur|Voormalig hotel 't Bijltje, met aan de rechterzijde de uitstulping van de oude theekoepel. De keuken onderging in de 18e eeuw nog een tweede verbouwing en er kwam in de noordwesthoek van het kasteel tevens een ruimte bij die niet hoger zal zijn geweest dan één bouwlaag. Eind 18e eeuw werd aan de buitenzijde van de keuken een waterput aangelegd.
Het kasteel was omgeven door een tien meter brede gracht.
Behouden restanten De theekoepel is opgenomen in hotel 't Bijltje. In de voorgevel is duidelijk een uitstulping te zien die het restant is van de theekoepel.
De stallen zijn behouden gebleven en maken deel uit van latere bebouwing. De voormalige oprijlaan is eveneens nog aanwezig als keienstraatje langs voormalig hotel 't Bijltje.
Categorie:Verdwenen kasteel in Nederland Categorie:Bouwwerk in Vught Categorie:Kasteel in Noord-Brabant