thumb|right De Kromsnaveleend (Engels: Hook Bill, Dutch Hookbill) is een Nederlands ras van de Tamme eend (Anas platyrhynchos domesticus). Het ras is genoemd naar de karakteristieke naar beneden gebogen snavel en vindt zijn oorsprong in de provincie Noord-Holland. Het behoort tot de zeldzaamste Nederlandse huisdierrassen.
Geschiedenis De oorsprong van de Kromsnaveleend is onbekend. Veronderstellingen dat het ras uit Azië afkomstig zou zijn of verwant is aan de Indische loopeend zijn niet met historische gegevens onderbouwd.
De Kromsnaveleend is al sinds de 17e eeuw bekend. Het ras werd afgebeeld op schilderijen van onder meer Melchior d'Hondecoeter en beschreven in Ornithologiae Libri Tres van Francis Willughby, dat in 1676 verscheen. Willughby vermeldde dat de eend sterk leek op de gewone huiseend, maar zich onderscheidde door de langere, naar beneden gebogen snavel en bovendien een goede legster was.
In de 19e eeuw kwam het ras op grote schaal voor in Europa en werd het gehouden voor zowel de productie van eieren als vlees. In de 20e eeuw nam het aantal dieren sterk af, onder meer door watervervuiling en de afnemende vraag naar eendeneieren. Rond 1980 waren nog slechts ongeveer vijftien dieren over en dreigde het ras uit te sterven. Dankzij een gericht fokprogramma bleef de Kromsnaveleend behouden.
In 2023 werd de wereldpopulatie geschat op ongeveer 80 tot 120 dieren, waaronder circa 60 fokvrouwtjes en 20 fokmannetjes. De Stichting Zeldzame Huisdierrassen classificeert het ras als kritiek bedreigd.
Kenmerken De Kromsnaveleend is een lichte eend met een gemiddeld gewicht van ongeveer 2 kilogram. Het meest opvallende kenmerk is de naar beneden gebogen snavel. In Nederland worden drie kleurvarianten erkend: de donkere wilde kleur, de donkerbonte variant met witte borst en de witte kleurvariant.
Gebruik Van oudsher werd de Kromsnaveleend gehouden voor zowel de productie van eieren als vlees. De dieren foerageerden veelal vrij langs sloten, vaarten en andere watergangen. Tegenwoordig wordt het ras voornamelijk gehouden door liefhebbers en fokkers van zeldzame huisdierrassen. Een hen legt jaarlijks ongeveer 100 tot 225 witte of groenachtig-blauwe eieren.
Categorie:Anas