Maatschappij van Kristelijke Liefdadigheid (MKL; in historische bronnen ook Maatschappij der Christelijke Liefdadigheid) is een Belgische zorginstelling met wortels in een katholiek liefdadigheidsinitiatief uit het begin van de negentiende eeuw. De organisatie is actief in de regio Antwerpen en biedt revalidatiezorg, ouderenzorg en zorg aan personen met een beperking. MKL ontstond als een instelling voor behoeftige, oudere en zieke vrouwen aan de Paardenmarkt in Antwerpen en ontwikkelde zich in de twintigste en eenentwintigste eeuw tot een overkoepelende zorgorganisatie met verschillende vestigingen.Zorg voor behoeftige vrouwen. Maatschappij Kristelijke Liefdadigheid Antwerpen, KADOC-KU Leuven, 14 november 2018 (geraadpleegd op 31 juli 2026).Jonas Van Mulder, ‘Een brug tussen toen en nu’. Luc Van den Eynde en Gemma Vercammen, Koorts. Erfgoedmagazine van KADOC, 2022, nr. 1, p. 48–49 (geraadpleegd op 31 juli 2026)

Geschiedenis Oprichting en vestiging aan de Paardenmarkt Het initiatief waaruit de maatschappij voortkwam, begon in 1821. Ongeveer vijftig vooraanstaande Antwerpse katholieken verenigden zich met het doel onderdak en verzorging te bieden aan behoeftige oude, zieke of lichamelijk beperkte vrouwen. De instelling werd ondergebracht in een pand aan de Paardenmarkt in Antwerpen. In 1824 werden de statuten door de overheid van het toenmalige Verenigd Koninkrijk der Nederlanden goedgekeurd. MKL beschouwt daarom 1824 als zijn officiële stichtingsjaar.

De dagelijkse verzorging werd aanvankelijk toevertrouwd aan de Zusters van Liefde van Jezus en Maria uit Gent. Vanaf 1834 werd de zorg opgenomen door de Dochters van het Heilig Hart van Maria. Religieuze gemeenschappen bleven gedurende een groot deel van de negentiende en twintigste eeuw bij de werking van de instelling betrokken.

Het gesticht was gevestigd aan de Paardenmarkt 92, in twee traditionele huizen die bekendstonden als de Boterstoop en het Asynhof en waarvan de oudste gedeelten uit de zestiende eeuw dateren. De gebouwen werden in 1824 ingericht als gesticht en omstreeks 1855 verbouwd. In 1894 werd het gevelfront gerestaureerd door architect Edmond Leclef. Boven de toegangspoort staat het opschrift „Christelijke Liefdadigheid Gesticht voor Oude Vrouwen”. De gevel werd in 1936 als monument beschermd; het gebouwencomplex is opgenomen in de Vlaamse inventaris van het bouwkundig erfgoed.Gesticht voor Gebrekkige Vrouwen, Inventaris Onroerend Erfgoed, Agentschap Onroerend Erfgoed (geraadpleegd op 31 juli 2026)

In de loop van de negentiende eeuw werd de werking uitgebreid. Tijdens het interbellum werd ook een instelling in Wommelgem uitgebouwd. Die vestiging ontwikkelde zich later tot het woonzorgcentrum Hof ten Dorpe.Tom Nuyttens, MKL: 200 jaar zorg in Antwerpen, 1824–2024, MKL vzw, 2024,

Verhuizing en professionalisering Na de Tweede Wereldoorlog veranderden de wettelijke eisen en maatschappelijke verwachtingen rond ziekenhuis- en ouderenzorg. De organisatie besloot haar activiteiten in de Antwerpse binnenstad af te bouwen en op Linkeroever een nieuwe instelling op te richten. In 1971 verhuisde de werking van de Paardenmarkt naar Hof ter Schelde. Ook het historische archief van de maatschappij werd bij deze verhuizing overgebracht.

Hof ter Schelde functioneerde aanvankelijk als revalidatieziekenhuis en werd later uitgebreid met ouderenzorg. De erkenning als ziekenhuis vormde een belangrijk moment in de professionalisering van de organisatie. Hoewel na de verhuizing nog enige tijd religieuzen in Hof ter Schelde werkzaam waren, kwam hun structurele rol in de dagelijkse zorg geleidelijk ten einde.

In het begin van de eenentwintigste eeuw liet MKL in Edegem een nieuw revalidatieziekenhuis bouwen. Het complex, dat de naam RevArte kreeg, omvatte bij de bouw ongeveer 200 revalidatiebedden. In een afzonderlijk bouwdeel werden twintig plaatsen ingericht voor jonge revalidanten van het Centrum Herbosch-Ceurremans. Het gebouw werd in 2013 opgeleverd.MKL – Revalidatieziekenhuis RevArte – Edegem, SVR-Architects (geraadpleegd op 31 juli 2026)

Organisatie en zorgaanbod MKL combineert revalidatiezorg, ouderenzorg en ondersteuning van personen met een beperking. De organisatie gebruikt de afkorting MKL tegenwoordig tevens voor de benaming „Meer Kwaliteit van Leven”.Over MKL, MKL vzw (geraadpleegd op 31 juli 2026)

In 2026 bestond de organisatie uit vier vestigingen in de Antwerpse regio:.Werken bij MKL, MKL vzw (geraadpleegd op 31 juli 2026)

Revalidatieziekenhuis RevArte in Edegem, voor gespecialiseerde en multidisciplinaire revalidatie; Zorgcampus Hof ter Schelde op Antwerpen-Linkeroever, met ouderenzorg en voorzieningen voor onder meer personen met een niet-aangeboren hersenletsel; Woonzorgcentrum Hof ten Dorpe in Wommelgem; Woonzorgcentrum Hof Sint Jozef op het Kiel in Antwerpen, dat zich in november 2025 bij MKL aansloot.

In een organisatieprofiel voor het Antwerpse loopbaan- en opleidingsevenement Moving Forward vermeldde MKL in 2026 meer dan 650 medewerkers en in totaal 615 patiënten en bewoners. Deze cijfers betreffen door de organisatie zelf gepubliceerde aantallen en zijn geen voltijdsequivalenten.MKL – Meer Kwaliteit van Leven, Moving Forward, Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen (geraadpleegd op 31 juli 2026)

Tweehonderdjarig bestaan In 2024 herdacht MKL zijn tweehonderdjarig bestaan. Naar aanleiding van het jubileum verscheen het boek MKL: 200 jaar zorg in Antwerpen, 1824–2024 van historicus Tom Nuyttens. Daarin wordt de ontwikkeling beschreven van een negentiende-eeuwse caritatieve instelling tot een professionele zorgorganisatie met activiteiten op het gebied van revalidatie- en ouderenzorg. Ook in de regionale pers werd aandacht besteed aan het jubileum en aan de verandering van een gesticht voor oudere vrouwen in een zorgorganisatie met enkele honderden medewerkers.Van ‘rustend gesticht voor oude vrouwen’ tot modern zorgbedrijf met zeshonderd medewerkers: MKL bestaat tweehonderd jaar, Het Nieuwsblad, 8 november 2024

Archief Het historische archief van de Maatschappij van Kristelijke Liefdadigheid werd overgedragen aan KADOC, het Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. De overdracht volgde nadat het archief jarenlang in Hof ter Schelde was bewaard en de bouw van RevArte aanleiding gaf om een duurzamere bewaarplaats te zoeken.

Het archief bevat onder meer statuten, verslagen en andere bestuurlijke documenten, registers met gegevens over opgenomen bewoners en patiënten, en stukken over het financiële en materiële beheer van de instelling. De negentiende-eeuwse registers bevatten gegevens over onder meer namen, herkomst, leeftijd, beroep, gezondheidstoestand en betalingen van opgenomen personen. Een deel van deze registers werd door KADOC gedigitaliseerd om raadpleging mogelijk te maken zonder de kwetsbare originele documenten verder te belasten.Digitalisering registers Maatschappij voor Kristelijke Liefdadigheid Antwerpen, KADOC-KU Leuven (geraadpleegd op 31 juli 2026)

Externe link Officiële website

Categorie:Zorginstelling in België