Ward Adriaens (Mechelen, 21 juli 1952 – aldaar, 15 november 2024) was een Belgisch historicus en archivaris. Hij was van 1995 tot 2010 directeur van het Joods Museum van Deportatie en Verzet (JMDV) in de Dossinkazerne in Mechelen en was samen met Natan Ramet en Maxime Steinberg een van de oprichters van dat museum. Adriaens hield zich bezig met de ontsluiting en digitalisering van archieven over de Jodenvervolging in België en met onderzoek naar het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Opleiding en historisch onderzoek Adriaens werd op 21 juli 1952 geboren in Mechelen. Hij studeerde geschiedenis aan de VUB in Brussel en volgde later, terwijl hij beroepsmatig actief was, een opleiding archivistiek. In 1978 verscheen Vrijwilligers voor de vrijheid: Belgische anti-fascisten in de Spaanse burgeroorlog, een studie over Belgische vrijwilligers tijdens de Spaanse Burgeroorlog.
In zijn latere historische onderzoek legde Adriaens zich in het bijzonder toe op het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in en rond Mechelen. Hij publiceerde onder meer over de Witte Brigade en andere verzetsgroepen. In 1983 verscheen onder zijn redactie Kroniek van de Witte Brigade Fidelio, sektor 26, Lier en omliggende.
Joods Museum van Deportatie en Verzet In 1995 behoorde Adriaens tot de drijvende krachten achter de oprichting van het Joods Museum van Deportatie en Verzet in de voormalige Dossinkazerne. Hij werd directeur van het museum en bleef dat tot 2010. Onder zijn directeurschap werd het museum verder uitgebouwd met een documentatiecentrum, bibliotheek en archief.
Adriaens besteedde bijzondere aandacht aan de bewaring en digitale ontsluiting van bronnen. In de jaren 1990 werd voor het museum een geklimatiseerd archiefdepot ingericht. Vanaf 1997 zette hij een digitaliseringsproject op om documenten over de vervolging van Joden in België, die over verschillende archiefinstellingen verspreid waren, digitaal bijeen te brengen. Ook na zijn pensionering werd hij vanwege zijn kennis van het bronnenmateriaal door onderzoekers geraadpleegd.
Geef ze een gezicht en Mecheln-Auschwitz Onder Adriaens werd in 2005 het project Geef ze een gezicht gestart. Het project had tot doel foto's bijeen te brengen van Joodse en Roma-slachtoffers die vanuit de Dossinkazerne werden gedeporteerd.
Het onderzoek resulteerde in 2009 onder meer in de vierdelige publicatie Mecheln-Auschwitz 1942-1944, waaraan Adriaens samen met Maxime Steinberg en Laurence Schram werkte. Twee delen van het werk bevatten samen 18.522 portretten van gedeporteerden.
Kazerne Dossin en latere jaren Adriaens was eveneens betrokken bij de totstandkoming van Kazerne Dossin, het memoriaal, museum en onderzoekscentrum dat voortbouwde op het Joods Museum van Deportatie en Verzet. In 2010 werd hij ereconservator. Hij bleef vervolgens als archivaris werkzaam tot zijn pensionering in 2014 en gaf nadien nog lezingen.
Adriaens overleed op 15 november 2024 in Mechelen. Hij was 72 jaar.
Externe link In memoriam Ward Adriaens In memoriam: Ward Adriaens (1952-2024)
Publicaties (selectie)
Vrijwilligers voor de vrijheid: Belgische anti-fascisten in de Spaanse burgeroorlog. Leuven: Kritak, 1978. Kroniek van de Witte Brigade Fidelio, sektor 26, Lier en omliggende. Lier: Witte Brigade/Fidelio, 1983. met Maxime Steinberg en Laurence Schram, Mecheln-Auschwitz 1942-1944. Vier delen. Brussel: Joods Museum van Deportatie en Verzet/VUBPress, 2009. ISBN 9789054875376. bijdrage in Liberalen in het verzet. Herinneringen. Liberaal Archief/ASP, 2016.
Categorie:Belgisch historicus Categorie:20e-eeuws historicus