De Formatie van Blanmont is een geologische formatie in het Massief van Brabant in het midden en noorden van België. De formatie komt uit het Cambrium en bestaat voornamelijk uit kwartsiet.
De formatie werd in 1873 ingevoerd door de Belgische geoloog Constantin Malaise, als 'Assise de Blanmont'. Eerder beschreef André Hubert Dumont de lichtgekleurde kwartsietlagen ook. De formatie is genoemd naar Blanmont (Waals-Brabant), waar zich de typelocatie bevindt.
Voorkomen De Formatie van Blanmont is onderdeel van het Massief van Brabant, dat grotendeels bedekt is met jongere afzettingen (vooral zand- en klei-, en kalklagen uit het Krijt en Kenozoïcum).
De formatie komt alleen aan de oppervlakte (of vlak onder de bedekking) voor in de diep ingesneden riviervalleien langs de zuidrand van het massief. Dit zijn de dalen van de Zenne, Dijle, Gete, Orne en Train.
Beschrijving De Formatie van Blanmont bestaat uit lichtgekleurde, soms groenige of blauwige, massieve, fijnkorrelige kwartsiet. Plaatselijk komen lagen siltsteen en zandsteen met daarin gelaagdheid voor, maar op veel plekken is deze niet herkenbaar. Waar gelaagdheid voorkomt kan die zowel horizontaal als scheef van aard zijn.
Behalve sporenfossiel Oldhamia zijn er geen fossielen in de formatie aangetroffen, zodat het lastig is een ouderdom toe te kennen. Men neemt aan dat ze tot het Onder- tot Midden-Cambrium behoort.
Stratigrafische relaties De Formatie van Blanmont is waarschijnlijk de oudste formatie in het Massief van Brabant. Op de formatie volgt de iets jonger geachte Formatie van Tubize.
Wat zich onder de Formatie van Blanmont bevindt is onbekend. Men vermoedt dat er diep in de ondergrond een Neoproterozoïsche sokkel ligt, maar die is nergens aan het oppervlak gevonden en ook niet in diepteboringen. Zwaartekrachtsmetingen en magnetische profielen door het Massief van Brabant wijzen op een dichtere, dieper gelegen structuur onder het massief. De datering van detritische zirkonen in de Formatie van Blanmont geeft een piek tussen de 600-540 miljoen jaar, hetzelfde tijdsinterval als de Cadomische orogenese langs de noordrand van Gondwana. In het zuiden van Engeland, verder westelijk in het Avalonterrein, komt wel ouder gesteente aan het oppervlak. Het gaat onder andere om het Charnwood Forest en Shropshire, waar vulkanisch en vulkanoklastisch gesteente met een ouderdom tussen 600-560 miljoen jaar dagzoomt. Vermoedelijk bevindt zich onder het Massief van Brabant een gelijksoortige sokkel.
De Formatie van Blanmont is waarschijnlijk ongeveer gelijktijdig ontstaan met de kwartsiet van de Formatie van Hour in het Massief van Stavelot. Beide eenheden zijn de oudst bekende gesteentelagen in hun respectievelijke verspreidingsgebieden.
Categorie:Lithostratigrafie van België Categorie:Lithostratigrafie van het Cambrium