Fleur Khani is een Belgische theatermaker en muzikant met Vlaamse en Perzische roots, een dubbele identiteit die ze verwerkt in haar creaties. Ze realiseerde uiteenlopende performance-, theater-, muziek- en filmprojecten. Haar werk straalt een grote vrouwelijkheid uit en vaak stelt ze de zangstem als performatief instrument centraal. Ze houdt zich ook bezig met het financiële aspect van de cultuursector en verklaarde dat "de kunstenaar zelf de economische spilfiguur van de sector (moet zijn). Dan kan ze zelf de economie rond haar eigen carrière vormgeven en een zakelijk model ontwikkelen dat op maat is van haar werk.”
Biografie De moeder van Khani is een Vlaamse arts. Haar vader is een Iraanse schrijver, die haar de "kunst van het vertellen en dichten" meegaf. Ze studeerde eerst literatuurwetenschappen aan de KUL, waar ze een master in de Westerse literatuur behaalde. Van 2009 tot 2011 studeerde ze theater aan het Koninklijk Conservatorium in Antwerpen. Daarna volgde ze in 2012 en 2013 het postgraduaat programma a.pass (Advanced Performance and Scenography Studies) in Brussel. In 2013 nam ze ook deel aan het danceWEB Scholarship programma in Wenen.
Samen met audiovisuele artiest Aïlien Reyns maakte ze in 2014 met steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) de kortfilm For The Record. Deze film is gebaseerd op video-opnames die Reyns meebracht uit Peking, over het onderwerp 家 (het Chinese karakter voor "huis, thuis, familie, een plek waar je je thuis voelt.)" Vervolgens maakte Khani een voice-over bij de beelden vanuit een Westers perspectief, om "de kijker actief te betrekken" en de vraag te stellen "wie wij zijn, als toeschouwers tussen toeschouwers? Als burger? Als mens?"
Met steun van de Vlaamse overheid maakte Khani in 2016 de theatervoorstelling Homework. In deze voorstelling beschrijft ze het huis waarin ze opgroeide: half Perzisch, half Vlaams. Ze toont de verschillende kamers in het universum van haar beide ouders, die een verschillende bibliotheek, een andere smaak qua interieur en uiteenlopende visies over religie en de wereld hebben. Ze stelt vragen over identiteit waar elk opgroeiend kind mee geconfronteerd wordt, die versterkt worden door deze culturele verschillen onder hetzelfde dak. Deze voorstelling werd gemaakt tijdens een reeks residenties bij De Pianofabriek, Kaaitheater, LOD muziektheater, BUDA Kunstencentrum, Cas-co in Leuven, creatieplatform kunstZ, kunstencentrum Rataplan, kunstencentrum KAAP, kunstenstudio De School van Gaasbeek, TACT Dommelhof en cultureel centrum Het Bos te Antwerpen. Khani werkte voor deze voorstelling samen met spelcoach Ruud Gielens en dramaturg Greet Vissers.
In 2017 zette ze de video Doctor online, de eerste van een reeks singles. Ze omschreef haar muziek als "oriëntaalse artpop" en verklaarde: "Ik luister zowel naar Marilyn Manson als naar Debussy als naar reggae. Ik analyseer ook veel akkoordenschema’s van nummers die ik hoor. Maar ik hou ook van platgeproducete popmuziek op de radio. Waar ik echt een zwak voor heb zijn stemmen en teksten; ik ben echt een lyrics-luisteraar." Daarna volgde W.O.M.A.N., een nummer "over vrouw zijn, maar ook over de vrouw en het vrouwelijke in iedereen. Ik was geïnspireerd door Maya Angelou voor de tekst, maar tegelijkertijd is het ook heel persoonlijk en gaat het ook over mijn eigen vrouwelijkheid, een mix van sensualiteit en in your face-ness."
In 2019 en 2020 voerde ze onderzoek naar geld en spiritualiteit in de culturele en in de privésector, waarvoor ze een jaar lang met mensen praatte over de waarde van kunst. Ze deed dit aan de hand van de solovoorstelling De Waarde van het Stuk, een "interactief conference-theater dat niet alleen over geld gaat, maar ook over machtsverhoudingen binnen de sector, het projectmatig werken en wat bedrijven en publiek kunnen gaan betekenen voor de podiumkunsten mits het verbreken van een aantal taboes." Hieruit vloeide in 2020 de oprichting van de Khani Foundation voort, "een organisatie die de missie rond economische emancipatie van kunstenaars uitdraagt." Khani verklaarde: “Ik ben artistiek het beste als ik als ondernemer kan werken. Ik merkte dat dit een relatief nieuwe manier van werken is voor kunstenaars. Daarom heb ik deze stichting opgericht om een voorbeeld te stellen dat ik als kunstenaar de volledige verantwoordelijkheid voor mijn carrière op kan nemen en minder afhankelijk ben van de ooit zo precaire middelen in de kunsten.” Het is een non-profitorganisatie die zich inzet voor de ondersteuning van de creatie en distributie van haar werk. Als uitvoerend producent van muziektheater en performancekunst ondersteunt de stichting ook gelijkgestemde kunstenaars. Khani stuurde omtrent deze materie ook een open brief naar zichzelf, die gedateerd was op 1 januari 2030; de toekomst dus.
In 2020 bracht ze de singles Alexis, Child of an Immigrant en Relapse uit. De video bij Relapse gaat "over intimiteit. Het is een pleidooi voor zachtheid en warmte in tijden van onrust en social distancing, maar evengoed een waarschuwing voor het mogelijke gevaar dat schuilt in intimiteit. De performers in de clip werden begeleid door een coach in seksuele veiligheid en het geven van toestemming of weigeren van aanrakingen." Khani verklaarde: “Als artieste met wortels in het Midden-Oosten kan ik er ook voor kiezen om niét over mijn erfgoed te praten. Dat is op zichzelf een statement. Ik merkte heel duidelijk in het theater dat ik altijd het verhaal van de immigrant moest brengen, toch ben ik die fase gepasseerd en wil ik nu onderwerpen behandelen die vandaag belangrijk voor me zijn: de mogelijkheid van intimiteit. De veiligheid of het gevaar van nabijheid. De verlokking van verslaving."
De single Where You Gonna Run verscheen in 2022. Deze song vertelt "het verhaal van Khanis constante zoektocht naar zichzelf. De zoektocht naar eenheid in lege steden en nachtelijke straten." In december '22 volgde Visions, waarin "een mystieke en donkere sfeer rondzweeft", naast een dubstep ritme en Perzische klanken.
Met LOD muziektheater maakte ze het muzikale theaterstuk Halleluja, dat in 2023 in premiere ging. Over de creatie verklaarde ze het volgende: “Ik (verlang) naar super direct theater met direct contact tussen publiek en acteurs. ... In de wereld waarin we nu leven is het enige dat er te vieren valt het samenzijn zelf. ... Zingen, elkaar diep in de ogen kijken, tsjilpen als een vrolijk vogeltje: alles wat er maar nodig is om een gelukzalig gevoel op te wekken. ... We gebruiken ook technieken die echt uit activisme komen. Zo zie ik mijn werk als performancemaker: als het activeren van ons.” In een post-apocalyptische setting "bejubelen vier spelers en een lokaal geworven koor van 28 mensen de vrijheid van alles kwijt te zijn. Zo verwerken ze hun verlies en laten ze hun angsten los door middel van uiteenlopende culturele en muzikale stijlen: Oosterse en Gregoriaanse gezangen, trance-oefeningen, vreugdekreten, dierengeluiden, drums en elektronische soundscapes." Deze voorstelling was te zien in Viernulvier in Gent, Monty in Antwerpen, Concertgebouw Brugge, 30CC in Leuven en De Brakke Grond in Amsterdam.
Halleluja won een award bij de internationale Music Theatre Now 2023 competitie. De jury verklaarde: "Halleluja is een triomf en weet ons collectieve verlangen naar vreugde en saamhorigheid in de meest sombere tijden perfect vast te leggen. Dit muziek- en zangtheaterstuk onderscheidt zich door de innovatieve manier waarop lokale, niet-professionele artiesten worden opgenomen in een kernteam van kunstenaars. Zo ontstaat een vluchtige, maar levendige gemeenschap die veerkracht belichaamt door middel van viering. ... De uitbundigheid waarmee het stuk het einde van de wereld tegemoet treedt, is niet zomaar een performance, maar een radicale daad om vreugde op te eisen als een onaantastbaar recht. ... Bij de selectie van Halleluja erkent de jury de krachtige boodschap ervan: in de nasleep van een ramp is het samenkomen om te zingen, dansen en het leven te vieren niet alleen een vlucht, maar ook een vorm van wedergeboorte."
In 2024 verscheen de single Free Fall, een nummer "over voorbij de stereotypen kijken, jezelf laten vallen in het onbekende. Nieuwe dingen uitproberen. Met je hoofd door de muur gaan. Khani zingt en vertelt over een trapbeat en de oosterse invloeden zijn duidelijk te horen in de achtergrondzang."
Haar debuutalbum Sim Sala Bim verscheen in 2025 en werd voorgesteld in De Singel te Antwerpen. Khani noemde dit haar "meest persoonlijke project ooit". De muziek werd als volgt omschreven: "Elk nummer is een ritueel: een fluistering, een stamp, een ademhaling die trilt tussen verlies en hoop. Vertrekkend vanuit haar diasporische ervaring en een taal die niet altijd uitgesproken wil worden, bouwt Khani een intiem, rauw en gedragen muzikaal universum. Khani’s stem richt zich op wat hersteld en verbonden kan worden. Geen genre, geen features, geen opsmuk – alleen percussie, melodie, viool en tekst, soms doordrenkt van Oosterse toonladders en triphopachtige klanken." Sim Sala Bim werd in eigen beheer uitgebracht als vinylalbum.
In april 2026 regisseerde Khani Anatomy of Sound, een interactieve voorstelling van het HERMESensemble met muziek van Mathias Coppens en Mireille Capelle. De voorstelling is gebaseerd op het leven en werk van anatoom Andreas Vesalius en maakt gebruik van smartphoneapplicaties, live visuals en audio en verschillende geanimeerde video’s die gekoppeld zijn aan diens boeken. Die video’s geven de verschillende onderdelen van het lichaam tot in detail weer. Khani verklaarde: "Wat mij heel erg aanspreekt, is het idee van het lichaam als een geheel vehikel om ons te verbinden met elkaar. ... Omdat het lichaam iets is wat we allemaal delen, maar waar we ons tegelijk niet altijd bewust van zijn in relatie tot anderen. Door expliciet te spreken over anatomie en lichamelijkheid, ontstaat er een soort verhoogd bewustzijn, niet alleen van je eigen lichaam, maar ook van de lichamen rondom je, in dezelfde ruimte. Voor mij is dat een fundamentele basis voor podiumkunsten en muziekbeleving. ... Wat mij daarnaast ook raakt in Vesalius, is de radicaliteit van zijn blik. Het idee dat iemand zo gedreven is door fascinatie dat hij letterlijk het lichaam begint open te leggen, ondanks alle taboes, resoneert dat vandaag nog steeds. Die drang om te kijken, te begrijpen en te onderzoeken zit ook in deze voorstelling vervat." Deze voorstelling was te zien in de Hermesstudio te Wijnegem.
Voorstellingen 2016 - Homework 2019 - De Waarde van het Stuk 2023 - Halleluja 2026 - Anatomy of Sound 2026 - ZAN
Muziek Album Sim Sala Bim (2025) Singles Doctor (2017) W.O.M.A.N. (2017) Alexis (2020) Child of an Immigrant (2020) Relapse (2020) Where You Gonna Run (2022) Visions (2022) Free Fall (2024)
Externe links Fleur Khani bij Youtube Fleur Khani bij Spotify Fleur Khani bij Kunstendatabank
Referenties
Categorie:Regisseur