miniatuur|260px|left|Sebastia, Overblijfselen van de tempel van Augustus, 2014 miniatuur|260px|left|Zicht op de agroculturele omgeving, 2016 miniatuur|260px|left|De Basiliek en het Forum De archeologische vindplaats Sebastia betreft het historisch centrum van het dorp Sebastia in Palestina, binnen de lijnen van de overblijfselen van de Romeinse vestingsmuur. Het gebied werd op 24 juli 2026 tijdens de 48e sessie van het Unesco Werelderfgoedcomité erkend als cultureel werelderfgoed en niet enkel toegevoegd aan de werelderfgoedlijst1809, maar door de directe dreiging eveneens aan de lijst van bedreigd werelderfgoed. Bij zowel de archeologische site van Sebastia als de kastelen van Jabal Amel in Libanon werd door het werelderfgoedcomité een spoedprocedure gebruikt voor een versnelde erkenning en bescherming van de twee locaties.
De archeologische vindplaats omvat elementen van het oude Joodse Samaria, met uit die periode resten van een koninklijk paleis, versterkingen, administratieve gebouwen en inscripties, maar ook elementen van de stad onder de Assyriërs, de Perzen, de Grieken en de Romeinen. Bijzonder aan Sebastia is dat de site door de opeenvolgende periodes niet ingrijpend veranderd werd, maar de opeenvolgende tijdlagen van de IJzertijd tot de Romeinse periode zichtbaar worden.
Sebastia, een dorp op de Westelijke Jordaanoever in het gouvernement Nablus, ligt twaalf kilometer ten noordwesten van de stad Nablus, op een heuvel op ongeveer 439 meter boven zeeniveau. De grenzen van het door Unesco beschermde gebied met een oppervlakte van 79 hectare en een bufferzone van 63 hectare omvatten de volledige omvang van de culturele en archeologische elementen van Sebastia, met inbegrip van beide hoofdonderdelen: de archeologische vindplaats op en rond de heuvel in het westen, en het historische centrum in het oosten. De afbakening volgt de natuurlijke topografische kenmerken van de heuvel en omvat de Acropolis op de top, de benedenstad die zich langs de hellingen uitstrekt, en de overblijfselen van de vestingmuur uit de Romeinse tijd, die zich over ongeveer 3,7 km uitstrekt en de historische stadsgrens markeert. De grenzen van het voorgedragen gebied volgen tevens de overblijfselen van de Romeinse stadsmuren. De afbakening omvat alle belangrijke archeologische kenmerken, zoals de zuilengang die de westelijke en oostelijke poorten met elkaar verbindt, het forum- en basilicacomplex, het Romeinse theater en stadion op de noordelijke hellingen, het Augusteum op de top en de bijbehorende begraafplaatsen in het zuiden. Het strekt zich verder uit tot het historische stadscentrum, met inbegrip van traditionele huizen met binnenplaats, paleisachtige woningen en het centrale religieuze complex van de Nabi Yahya-moskee/kathedraal, waarmee de continuïteit van de plaats en de culturele praktijken wordt weerspiegeld. De bufferzone omvat ook landbouwterrassen en het omringende cultuurlandschap. De afgebakende grenzen waarborgen dat alle sleutelelementen die de uitzonderlijke universele waarde van de locatie tot uitdrukking brengen, zijn opgenomen, waarbij de ruimtelijke relaties tussen archeologische overblijfselen, historische architectuur, de agrarische omgeving en de bredere context die de ontwikkeling van Sebastia gedurende millennia heeft gevormd, behouden blijven. Sebastia, Unesco World Heritage Convention, De beschrijving is beschikbaar onder licentie CC-BY-SA IGO 3.0
Erkenning als werelderfgoed in 2026 Israël maakte geen deel uit van de leden van het comité dat Sebastia voordroeg als werelderfgoed. Het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken, geleid door Gideon Sa'ar, protesteerde direct na de erkenning tegen de beslissing die historische feiten en de realiteit ter plaatse zou negeren. Israel stelt dat de besluitvorming de voortdurende politisering van UNESCO en het nieuwe dieptepunt waar de organisatie in zou zijn afgedaald zou illustreren, naast een voortdurende erosie van geloofwaardigheid. In de reactie wordt gesproken over de cynische uitbuiting van cultureel erfgoed voor politieke doeleinden, een platform voor het bevorderen van eenzijdige Palestijnse politieke initiatieven tegen Israël, en een poging om de duidelijke Joodse band met het Land Israël uit te wissen. De erkenning van de archeologische vindplaats zou negeren dat Sebastia, voorheen ook Samaria, de historische en bijbelse hoofdstad van het Koninkrijk Israël was met een rijke en goed gedocumenteerde Joodse en christelijke geschiedenis van de site, veelvuldig vermeld in de Bijbel. Israel condemns the decisions adopted today by the UNESCO World Heritage Committee, Press Release, Foreign Policy, Ministerie van Buitenlandse Zaken, Israëlische overheid, 24 juli 2026, geraadpleegd op 20 augustus 2026.
De Palestijnse autoriteiten, die de site in april 2026 indienden volgens een spoedprocedure, argumenteerden dat er vanuit Israël dreigingen waren voor onteigeningen, militaire activiteiten en de aanleg van een nationaal park, Shomron, door Israël, wat tot een onomkeerbare verandering zou kunnen leiden en de volledigheid van de site aantasten.Unesco beschermt bedreigde sites in Libanon en Palestina, Israël is daar niet blij mee, Geert Sels, De Standaard, 24 juli 2026, geraadpleegd op 20 augustus 2026.
Categorie:Westelijke Jordaanoever Categorie:Werelderfgoed in Palestina Categorie:Bedreigd werelderfgoed