Gerardus (Gerard) Johannes Ameling Jr. (Rotterdam, 15 april 1860Geboorteakte Gerardus Johannes Ameling, 15-04-1860, Stadsarchief Rotterdam - aldaar, 22 juli 1887Overlijdensakte Gerardus Johannes Ameling, 22-07-1887, Stadsarchief Rotterdam) was een Rotterdamse vleeshouwer en een lokaal bekende, uitzonderlijk goede zwemmer. Hij was afkomstig uit een Rotterdamse vleeshouwersfamilie. Verder was zijn vader lid van de Koninklijke Handboogschutterij De Batavieren en lokaal bekend als schutter in Rotterdam. In de zomer van 1887, op 27-jarige leeftijd, werd hij verdronken gevonden tijdens de openingsweek van de drijvende zweminrichting aan de Boompjes in de Maas te Rotterdam.

Jeugd Gerard Ameling werd op 15 april 1860 omstreeks zes uur 's avonds geboren aan de Galerij 87 te Rotterdam. Hij was de oudste zoon en eerste kind van Gerardus (Gerard) Johannes Ameling Sr. (1836-1895) en Maria Johanna Kemps (1832-1912). Hij was vernoemd naar zijn vader, die werkte als vleeshouwer. De familie Ameling was van oorsprong afkomstig uit Kaiserslautern, Duitsland en vestigde zich in de 18e eeuw in Rotterdam. Als oudste had Gerard acht jongere broers en zussen, geboren tussen 1861 en 1874, waarvan er drie op jonge leeftijd overleden.Burgerlijke Stand, 1861-1874, Stadsarchief Rotterdam Het gezin verhuisde vaak en woonde op verschillende adressen in Rotterdam, namelijk de Galerij 87, Lutherschevest 72, Nadorstlaan 76, Kruiskade 188, Vissersdijk 314 en de Jonker Fransstraat 68.Bevolkingregisters, 1860-1890, Stadsarchief Rotterdam Tijdens zijn lagere school leerde Gerard onder andere schrijven en lezen. Daarna ging hij werken als vleeshouwer bij zijn vader's zaak aan de Jonker Fransstraat. In 1878 verhuisden zowel de zaak als het gezin naar de Hoofdsteeg 47 in de Rotterdamse binnenstad.Adresboeken Rotterdam, 1878; p. 93. Bedrijven en beroepen etc., Stadsarchief Rotterdam

Militaire dienst Tijdens de militaire loting van 1880 werd hij als 19-jarige opgeroepen voor de dienstplicht. Onder lotingsnummer 302 werden zijn lengte en signalement genoteerd. Hij was 1,585 meter lang en had een ovaal aangezicht, een smal voorhoofd, bruine ogen, een gewone mond en kin, blond haar en blonde wenkbrauwen. Hij had verder geen merkbare bijzondere kenmerken. Op 19 maart 1880 werd hij aangewezen voor dienst en op 7 mei van datzelfde jaar werd hij opgeroepen voor het 4e Regiment Infanterie in HaarlemIndex op personen in het Lotingsregister, geregistreerde: Gerardus Johannes Ameling, 1880, Stadsarchief Rotterdam. Hij kreeg het stamboeknummer 68255 en deed daar zijn basisopleiding. Op 29 april 1881 ging hij met groot verlof en keerde hij terug naar zijn gezin, dat inmiddels aan de Grote Draaisteeg 11 in Rotterdam woonde. Op 6 mei 1885 werd hij met een militair paspoort eervol uit de dienst ontslagen, omdat zijn diensttijd erop zat. Hij ontving ook een getuigschrift van goed gedrag.

Gezinsleven In Rotterdam trouwde Gerard op 26 juli 1882 met Johanna (Anna) Petronella Jacoba van Lier (1864-1942), dochter van Hendrik van Lier (1821-1879) en Petronella Wilhelmina van Dijk (1825-1901). De twee openbare huwelijksafkondigingen vonden vooraf plaats op 16 en 23 juli. Hij was toen 22 en zij 18 jaar oud. Met zijn huwelijk erkende hij ook een buitenechtelijk geboren dochter, Maria van Lier, uit 1880.Huwelijksakte Gerardus Johannes Ameling en Johanna Petronella Jacoba van Lier, 26-07-1882, Stadsarchief Rotterdam Kort daarna verliet Gerard zijn ouderlijk huis aan de Grote Draaisteeg 11 en trok hij samen met zijn jonge vrouw en dochter in aan de Gedempte Binnenrotte 128. Hij bleef werken als vleeshouwer en kreeg vier kinderen, die tussen 1880 en 1886 in Rotterdam werden geboren, namelijkBevolkingsregister, registernr. C-1, gezinshoofden A-Bas, 1880-1900, archief 494-03.532, gezin Ameling-van Lier, Stadsarchief Rotterdam:

Maria (Marie) Ameling, geboren op (Rotterdam, 27 oktober 1880 - ?) Hendrik (Henk) Ameling (Rotterdam, 8 november 1882 - West-Terschelling, 19 juli 1970) Petronella Wilhelmina (Mien) Ameling (Rotterdam, 27 mei 1884 - Ubbergen, 23 augustus 1970) Johannes (Johan) Pieter Jacobus Ameling (Rotterdam, 26 maart 1886 - Rotterdam, 24 oktober 1944)

Zijn middelste twee kinderen, Henk en Mien, werden geboren aan de Gedempte Binnenrotte 128.Geboorteakte Hendrik Ameling, 08-11-1882, Stadsarchief RotterdamGeboorteakte Petronella Wilhelmina Ameling, 27-05-1884, Stadsarchief Rotterdam In het adresboek van 1886 woonde Gerard, met de initialen G.J. Ameling, aan de Van der Werffstraat 61.Adresboeken Rotterdam, 1886; p. 133. Alfabetische naamlijst, Stadsarchief Rotterdam Tijdens de geboorte van zijn jongste zoon Johan in maart 1886 woonde zijn echtgenoot Anna echter alweer bij haar moeder aan de Linker Rottekade 63.Geboorteakte Johannes Pieter Jacobus Ameling, 26-03-1886, Stadsarchief Rotterdam Een maand later, op 19 april 1886, werd hun huwelijk ontbonden door echtscheiding door het Gerechtshof van Den Haag . Hun vier kinderen gingen bij Anna wonen. Kort daarna verhuisde Gerard alleen naar de Oppert 113 in Rotterdam, waar hij tot aan zijn dood bleef wonen.

Zwem carrière en dood Hoe hij in aanraking was gekomen met zwemmen is niet meer te achterhalen. Volgens familieoverlevering was hij een uitzonderlijk goede zwemmer en lokaal bekend geworden in Rotterdam. Of hij ook als kunstzwemmer optrad of demonstraties gaf, is nog niet door andere bronnen bevestigd. In ieder geval had hij hierdoor de gelegenheid kreeg om gefotografeerd te worden. Op vrijdag 22 juli 1887 in de middag zwom hij in de diepe bassin van tijdens de openingsweek van de zweminrichting aan de Boompjes in de Maas. Hij was daar samen met zijn vader Gerard en schoonbroer op een van de drukste uren van de middag, toen er zo’n 40 à 50 zwemmers in het water waren. Op een gegeven moment werd hij vermist. Er werd geduikt en met een dreg over de bodem gesleept. Pas na geruime tijd werd hij gevonden, liggend op de bodem van het bassin tegen de trap. Volgens zijn overlijdensakte was hij overleden rond vier uur 's middags op 27-jarige leeftijd.

Geruchten dat hij onder de trap of tussen het ijzeren hekwerk en de trap beklemd zou zijn geraakt, werden door het Rotterdamsch Nieuwsblad van 25 juli als onwaar en technisch onmogelijk bestempeld. Als mogelijke oorzaken werden genoemd: een plotselinge ongesteldheid zoals flauwvallen, kramp of een andere plotselinge onwelheid of dat hij de zwemkunst niet voldoende machtig was voor het 3½ meter diepe water. De sterke stroom in de Maas zou hem tegen de trap hebben gedreven. De directie van de zwemschool kondigde naar aanleiding van het ongeval aan scherper toezicht te zullen houden, zodat alleen voldoende bekwame zwemmers in het diepe bassin werden toegelaten.

Gerard overleed vóór zijn ouders en liet vier jonge kinderen na. Op 27 juli 1887, vijf dagen na zijn overlijden, verscheen in het Rotterdamsch Nieuwsblad een bericht over zijn begrafenis waarin stond: "Heden werd het stoffelijk overschot van den heer G. J. Ameling ter aarde besteld, die vrijdag op noodlottige wijze in de nieuwe bad en zweminrichting aan de Boompjes is verdronken. Vele belangstellenden omringden de groeve, en door den secretaris der vereeniging ''De Batavieren te Paard' werd een woord van troost tot den diepbedroefden vader en de kinderen van den overledene gericht. Diep geroerd dankte de heer Ameling voor de belangstelling in het verlies en de eer aan zijn overleden zoon bewezen. De kist was met zes kransen bedekt." Hij werd 's middags begraven met het grafnummer 1626 op de Algemene Begraafplaats Crooswijk te Rotterdam. Zijn grafsteen is inmiddels verwijderd.

Categorie:Nederlands zwemmer