Polyklonale antistoffen (Engels: polyclonal antibodies, pAbs) zijn een heterogeen mengsel van antistoffen die worden geproduceerd door verschillende B-celklonen (plasmacellen) van het immuunsysteem. In tegenstelling tot monoklonale antistoffen, die gericht zijn tegen exact één epitoop, binden polyklonale antistoffen aan meerdere verschillende epitopen op hetzelfde antigeen.
Productie Polyklonale antistoffen worden verkregen door proefdieren (veelal konijnen, geiten, schapen of paarden) te immuniseren met een specifiek doelantigeen, veelal gemengd met een adjuvans om de immuunrespons te versterken. Na herhaalde injecties (boosters) bereikt de antistoftiter in het dier een piek, waarna bloed wordt afgenomen. Het vloeibare deel van het gestolde bloed, het antiserum, bevat de antistoffen. Hierna worden de gewenste polyklonale antistoffen doorgaans geïsoleerd en gezuiverd met behulp van affiniteitschromatografie.
Eigenschappen Polyklonale antistoffen vertonen specifieke kenmerken ten opzichte van monoklonale varianten: Hoge signaalsterkte: Doordat meerdere antistoffen gelijktijdig aan verschillende delen van één antigeen binden, genereren ze een robuuste signaalversterking in analytische bepalingen. Tolerantie voor conformatieveranderingen: Doordat ze meerdere epitopen herkennen, behouden polyklonale mengsels vaak hun binding wanneer een eiwit licht gedenatureerd is of kleine polymorfismen bevat. Batchvariabiliteit: De samenstelling, affiniteit en specificiteit van de antistoffen varieert per geïmmuniseerd proefdier en per bloedafname. Kruisreactiviteit: Door de heterogene samenstelling is het risico op aspecifieke achtergrondbinding aan niet-doelwitten hoger dan bij monoklonale antistoffen.
Toepassingen Diagnostiek en onderzoek: Veelgebruikt als detectie-antistoffen (secundaire antistoffen) in ELISA, western blot en immunohistochemie. Therapie: Toepassing als antiserum tegen slangengif (antivenom), passieve immunisatie tegen rabiës of tetanus, en antithymocytenglobuline (ATG) bij orgaantransplantaties.
Zie ook Monoklonale antistof Antistof Antigeen
Categorie:Immunologie