Het Massief van Herve is een oude, Hercynische, geologische structuur in het noorden van de Belgische provincie Luik. Het massief behoort tot het 'parautochtoon' van de Ardennen en bestaat uit gesteentelagen uit het Devoon en Carboon. Het Massief van Herve is de oostelijke continuering van het Synclinorium van Namen. Het massief wordt soms gezien als onderdeel van het Synclinorium van Verviers, waartoe ook het verder naar het zuiden gelegen Vesdermassief behoort.Volgens bv. Laloux et al. (1996); in enge zin hoort alleen het 'allochtone' Vesdermassief tot het Synclinorium van Verviers.
Ligging Het Massief van Herve ligt bij de Eifeloverschuiving tegen het Vesdermassief. Tijdens de Hercynische of Varistische orogenese is het Vesdermassief naar het noordnoordwesten toe over het Massief van Herve geschoven. De Eifeloverschuiving is onderdeel van het Varistische front, dat in het westen doorloopt in de Faille du Midi. Waar de breuk precies loopt is onduidelijk, maar het moet ongeveer 5-10 km ten noorden van Verviers zijn. De eenheden aan weerszijden van de breuk bevatten gesteente van vergelijkbare ouderdom, maar in het Vesdermassief hebben deze over het algemeen een iets dieper mariene, distalere facies dan in het Massief van Herve.
Met name in het noorden en westen wordt het Massief van Herve door het Krijt afgedekt (in de vorm van de Formaties van Aken en Vaals. Het parautochtoon loopt onder de Krijtafdekking door in de ondergrond van Nederland en Duitsland. Onder de Roerdalslenk verdwijnt het zeer diep in de ondergrond.
Het Massief van Herve loopt door in Nederlands Zuid-Limburg en het Duitse steenkoolgebied rond de stad Aken. Zowel in Nederland als Duitsland gebruikt men de naam meestal niet, maar heeft men het over het steenkoolbekken van Limburg/Aken.
Het Massief van Herve komt ook aan het oppervlak in het Venster van Theux, waar het bovenliggende Vesdermassief is weggeëërodeerd.
Tektoniek Het Massief van Herve ligt in het noordelijkste gebied dat nog door de Hercynische orogenese is beïnvloed. Het Massief van Brabant heeft verder noordelijk gelegen gebied afgeschermd van alle tektonische beweging en vervorming. Het Devoon en Carboon van het noordelijker gelegen Bekken van de Kempen liggen bijvoorbeeld vrijwel horizontaal en ongedeformeerd in de diepe ondergrond. Het Massief van Herve daarentegen bestaat uit sterk geplooide, dunne overschuivingseenheden langs imbricatiebreuken. Het heeft daarmee ook een ander structureel karakter dan het Synclinorium van Namen, dat minder sterk gefragmenteerd is.
Afzettingen Het Massief van Herve vertoont gelijkenis met gesteente van vergelijkbare ouderdom in aansluitend gebied, zoals het Vesdermassief of het Synclinorium van Namen. Sommige formaties lopen tussen de gebieden door.
Het Devoon ontbreekt in het Massief van Herve vrijwel geheel. Het is aannemelijk dat de transgressie van de zee het gebied pas aan het einde van het Devoon bereikte, terwijl in het destijds veel zuidelijker gelegen Bekken van Dinant al dieper mariene omstandigheden heersten. Desondanks komen op enkele plekken in het gebied lagen voor uit het Famenniaan (Formaties van Hodimont en Condroz).
Het grootste deel van het massief bestaat echter uit afzettingen uit het Carboon. De Belgische Steenkoolgroep dagzoomt in een gebied van ongeveer 30 km breed tussen Engis en Cheratte.
Categorie:Geologie van Wallonië Categorie:Ardennen