De Ehrenblattspange (Nederlands: Erebladgesp) was een militaire onderscheiding die op 30 januari 1944 door de Führer Adolf Hitler werd ingesteld. Er waren verschillende versies voor het Heer (meegerekend de Waffen-SS), de Kriegsmarine en de Luftwaffe. Geschiedenis Ehrenblatt des deutschen Heeres
rechts|200px|thumb|De Erebladgesp in de uitvoering van het Heer en de gedenazificeerde versie (links). In de zomer van 1941 werd door de opperbevelhebber van het Heer, Generaloberst Walther von Brauchitsch, het Ehrenblatt des deutschen Heeres (vrije vertaling: Ereblad van het Duitse leger) ingesteld.Klietmann 2004, p.51. In deze erelijst werden de namen van militairen opgenomen die een uitzonderlijke en eervolle daad op het slagveld hadden verricht. Gedecoreerde onderofficieren en manschappen werden bij opname in de lijst direct bevorderd tot de eerstvolgende hogere rang.Klietmann 2004, p.52.
De Erebladgesp, die op 30 januari 1944 per verordening werd ingesteld door Adolf Hitler, diende om de personen die op de erelijst stonden uiterlijk herkenbaar te maken.
Ehrenliste der deutschen Luftwaffe
De Luftwaffe had een eigen Ehrenliste der deutschen Luftwaffe (vrije vertaling: Erelijst van de Duitse luchtmacht). Aanvankelijk was hier geen uiterlijk herkenningsteken aan verbonden. Dit werd op 5 juli 1944 gewijzigd door de opperbevelhebber van de Luftwaffe, Reichsmarschall Hermann Göring, met de instelling van de Ehrenblattspange der Luftwaffe. Personeel van de Luftwaffe dat eerder al de Luftwaffe Erebokaal of de Ereschaal voor uitstekende gevechtsprestaties van de Luftwaffe had ontvangen, kreeg de Erebladgesp van de Luftwaffe automatisch toegekend.Littlejohn 1968, p.122.
Ehrentafel des deutschen Kriegsmarine
Binnen de Kriegsmarine werd op 23 februari 1943 de Ehrentafel des deutschen Kriegsmarine (vrije vertaling: Erelijst van de Duitse marine) ingesteld. Matrozen en marineofficieren die al waren onderscheiden met het Duitse Kruis in goud, het Ridderkruis van het IJzeren Kruis of het IJzeren Kruis 1939, 1e Klasse, en daarna nóg een buitengewone daad van dapperheid verrichten (zoals het redden van een schip bij brand of een moedige gevechtsactie), kwamen op deze lijst te staan.Behr 2014, p.108. Op 13 mei 1944 stelde Großadmiral Karl Dönitz de bijbehorende gesp in.
Het versiersel De Erebladgesp was gemaakt van verguld metaal. Het versiersel bestond uit een krans met een doorsnede van 24,5 mm, gevormd door zes bundels eikenbladeren aan weerszijden. De breedte van de krans was 5 mm op het breedste punt en liep spits toe naar de top, waar twee eikenbladeren met de punten tegen elkaar aanlagen. De hoogte van het insigne van de basis tot de top was 26 mm. Het hakenkruis werd apart gefabriceerd en vervolgens boven op het kransgeheel gesoldeerd.
De gesp werd gedragen op een verticaal stoffen lint in het knopfloch van de uniformjas. Dit lint had een brede rode baan in het midden, geflankeerd door dunnere witte strepen en een zwarte buitenrand; de traditionele kleuren van het IJzeren Kruis 1939 uit die periode.
Alle drie de versies van de Erebladgesp werden gepresenteerd in een identieke kleine zwarte cassette met een witte (Heer) of blauwe (Kriegsmarine/Luftwaffe) fluweelachtige bekleding aan de binnenkant,Angolia 1976, p.318. en gingen vergezeld van een officiële oorkonde.Ailsby 1987, p.83.
Instellingsbeschikking Ehrenblattspange des Heeres Op 22 juli 1941 werd in het Heeres-Verordnungsblatt de officiële instellingsbeschikking voor het Ehrenblatt des deutschen Heeres gepubliceerd.Behr 2014, p.39. Op 30 januari 1944 voegde Adolf Hitler hier per verordening de fysieke gesp aan toe.
Ehrenliste der deutschen Luftwaffe Op 26 augustus 1941 werd in het Luftwaffe-Verordnungsblatt de instellingsbeschikking voor de Ehrenliste der deutschen Luftwaffe gepubliceerd.Klietmann 2004, p.55. Dit werd op 5 juli 1944 uitgebreid met de instelling van de Ehrenblattspange der Luftwaffe.Lumsden 2001, p.26.
Ehrentafel des deutschen Kriegsmarine Op 23 februari 1943 werd in het Marine-Verordnungsblatt de instellingsbeschikking voor de Ehrentafel des deutschen Kriegsmarine gepubliceerd. Hierop volgend werd op 13 mei 1944 door Großadmiral Karl Dönitz de bijbehorende Ehrentafel-Spange ingesteld.Klietmann 2004, p.54.
Kwalificatie voor toekenning Om in aanmerking te komen voor de Erebladgesp moest de militair aan de volgende strikte voorwaarden voldoen:
De militair moest reeds met zijn naam zijn opgenomen in het Ehrenblatt (of de Ehrenliste / Ehrentafel) van het desbetreffende krijgsmachtonderdeel wegens een uitzonderlijke daad van dapperheid in de strijd. De militair moest minimaal in het bezit zijn van het IJzeren Kruis 1939, 1e Klasse (of de bijbehorende Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939). De actie mocht niet zo uitzonderlijk hoog zijn dat de militair direct in aanmerking kwam voor het Duitse Kruis of het Ridderkruis van het IJzeren Kruis, maar moest wel ver boven de gemiddelde plichtsvervulling uitstijgen.
Het recht van toekenning De voordracht werd aan de chef van het Heerespersonalamtes gedaan.Wikimedia Commons: Reichsgesetzblatt Nr. 24, Teil 1 vom 2 Juni 1944. p.127. Geraadpleegd op 15 augustus 2026.
Draagwijze De Erebladgesp van de Heer werd uitsluitend in het knoopsgat van de veldbloes of de uniformjas gedragen, en dus niet aan de kleine (Bandschnalle) of grootmodelopmaak (Große Bandschnalle). Het gelijktijdig dragen van het lint van het IJzeren Kruis 1914, met de Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939 én het lint van het IJzeren Kruis 1939, 2e Klasse met de Erebladgesp was niet toegestaan.Doehle 1945, p.116.
Na de Tweede Wereldoorlog De geallieerde mogendheden hebben na de bezetting van Duitsland het dragen van alle Duitse orden en onderscheidingen, dus ook die uit het Duitse Keizerrijk van vóór 1918, verboden. Dat verbod is in de DDR altijd van kracht gebleven. Op 26 juli 1957 vaardigde de Bondsrepubliek Duitsland een wet uit waarin het dragen van onderscheidingen met daarop hakenkruizen of de runen van de SS werd verboden. Het dragen van dit insigne werd net als het dragen van de Orde van Verdienste van de Duitse Adelaar en het Ereteken voor de 9e November 1923, de zogenaamde "Bloedorde", streng verboden. Ook het verzamelen, tentoonstellen en afbeelden van de onderscheiding werd aan strenge regels gebonden. Een aantal onderscheidingen werd ontdaan van de hakenkruizen en soms van hakenkruis en adelaar. In deze gedenazificeerde uitvoering mochten de onderscheidingen worden gedragen.Ordensjournal met afbeeldingen. p.18. Geraadpleegd op 14 augustus 2026Littlejohn 1968, p.225.
Zie ook Kampfabzeichen Ridderorden en onderscheidingen van nazi-Duitsland
Externe links TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met de Ehrenblattspange des Heeres und Waffen-SS TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met de Ehrenblattspange der Luftwaffe TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met de Ehrentafelspange der Kriegsmarine
Categorie:Onderscheiding in nazi-Duitsland Categorie:Heer (Wehrmacht) Categorie:Kriegsmarine Categorie:Luftwaffe (Wehrmacht)